نجم ثاقب (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
نجم ثاقب
کتاب نجم الثاقب.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: میرزا حسین نوری (متوفای ۱۳۲۰ ق)
موضوع: امام زمان (عج)
زبان: عربی
ناشر: مسجد جمكران
تاریخ نشر: ۱۳۸۴ ق
مجموعه: ۲ جلد

نَجْم ثاقبْ در احوال امام غایب علیه‌السلام کتابی به زبان فارسی، درباره امام دوازدهم شیعیان است که به قلم میرزا حسین نوری در دوازده باب تنظیم شده و به احوال شخصی و اثبات امام عصر، حکایت ملاقات کنندگان و وظایف مؤمنان در برابر آن حضرت در عصر غیبت می‌پردازد. محدث نوری در تالیف کتاب، از منابع شیعه در باب مهدویت و برخی منابع اهل سنت استفاده کرده است.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: میرزا حسین نوری

میرزا حسین نوری، محدث و رجالی بزرگ و چهره سرشناس علمای شیعه در قرن چهاردهم قمری. وی کتاب‌های فراوانی در حوزه‌های مختلف دارد که مشهورترین آنها کتاب مستدرک الوسائل است. وی در سال ۱۳۲۰ هجری قمری درگذشت.

نام کتاب

مؤلف نام کتاب را «نجم ثاقب در احوال امام غایب علیه‌السلام» گذاشته و مطالب آن را در ضمن دوازده باب بیان نموده است.[۱]
صاحب الذریعة، کتاب را به نام «النجم الثاقب فی احوال الامام الغائب» معرفی می‌کند.[۲] این کتاب در نسخه‌های چاپی با نام «نجم الثاقب» منتشر شده است.

انگیزه تألیف

بنا بر نقل آقا بزرگ تهرانی، محدث نوری این کتاب را در سال ۱۳۱۲ق به توصیه میرزای شیرازی نگاشته است.[۳] محدث نوری در مقدمه کتاب، به چگونگی نگارش که حسب الامر میرزای شیرازی بوده تصریح می‌کند.[۴]

روش تألیف

مؤلف در متن به منابع خود اشاره کرده و در هر مورد نام آنها را ذکر می‌کند و مصحح در پاورقی، جلد و صفحه را هم مشخص کرده است. از آنجا که کتاب به فارسی نوشته شده مؤلف از اسناد چشم پوشیده و تنها به ذکر راویان اصلی اکتفا می‌کند مگر موارد خاصی که بیان اسناد ضرورتی داشته است.[۵]

ابواب کتاب

  • باب اول: در مورد حکایت‌هایی در مورد ولادت امام زمان؛
  • باب دوم: در مورد بیان اسامی، القاب و کنیه‌های آن حضرت؛
  • باب سوم: در دو فصل ارائه شده است. فصل اول مربوط به خصوصیات ظاهری ایشان و فصل دوم مربوط به خصوصیات وی و برخی از محبت‌های الهی به ایشان؛
  • باب چهارم: در مورد اختلاف مسلمانان در مورد امام زمان؛
  • باب پنجم: در مورد اثبات مهدی موعود در روایات، فرزند امام عسگری است با کمک روایات اهل سنت؛
  • باب ششم: در مورد اثبات مهدی موعود در روایات، فرزند امام عسگری است با کمک کرامات آن جناب؛
  • باب هفتم: در مورد کسانی که در غیبت کبری خدمت ایشان رسیده‌اند؛
  • باب هشتم: در مورد بررسی حکایات رویت امام و روایات دال بر تکذیب کسی که چنین ادعایی دارد؛
  • باب نهم: در مورد حکایاتی از کسانی که در بیابان و مانند آن درمانده شده‌اند؛
  • باب دهم: در مورد برخی از وظایف بندگان نسبت به امام زمان؛
  • باب یازدهم: در مورد بیان زمان‌هایی که به حضرت اختصاص دارد؛
  • باب دوازدهم: در مورد اعمال و آدابی که به کمک آنها شاید بتوان به ملاقات امام رسید.[۶]

منابع کتاب

منابع محدث نوری در این کتاب عبارتند از کتب اصلی مربوط به امام عصر مانند کمال الدین و غیبت نعمانی و شیخ طوسی و کتب زندگانی ائمه مانند الارشاد و همچنین کتب اهل سنت.[۷]

تعلیقه

دو تعلیقه از جانب میرزای شیرازی و میرزا ابوالفضل تهرانی بر کتاب نوشته شده است.

وضعیت نشر

از این کتاب دو چاپ فارسی و یک ترجمه عربی موجود است که هر دو چاپ فارسی متعلّق به انتشارات مسجد جمکران است. چاپ اول در سال ۱۴۱۲ق و چاپ دوم، چاپ جدید کتاب است.
ترجمه عربی کتاب نیز از روی چاپ اول توسط سید یاسین موسوی ارائه و به کوشش انتشارات انوار الهدی در سال ۱۴۱۵ق به چاپ رسیده است.[۸]

پانویس

  1. نوری، نجم ثاقب، ۱۳۸۴ ق، ج ۱، ص۳۷.
  2. الذریعة، ج ۲۴، ص۶۹.
  3. الذریعة، ۲۴، ص۶۹.
  4. نوری، نجم ثاقب، ۱۳۸۴ ق، ج۱، ص۳۶ و ۳۷.
  5. کتابخانه دیجیتال نور.
  6. نوری، نجم ثاقب، ۱۳۸۴ ق، فهرست کتاب.
  7. نوری، نجم ثاقب، ۱۳۸۴ ق، ج ۱، ص۳۷ -۴۱.
  8. نوری، نجم ثاقب، ۱۳۸۴ ق، ج۱، ص۱۶.

منابع

  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعة، بیروت، دارالاضواء.
  • نوری، میرزا حسین، نجم ثاقب، قم، مسجد جمکران، ۱۳۸۴ ق.
  • کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.