 | |
| شماره سوره | ۱۰۰ |
| جزء | ۳۰ |
| نزول | |
| ترتیب نزول | ۱۴ |
| مکی/مدنی | اختلافی |
| اطلاعات آماری | |
| تعداد آیات | ۱۱ |
| تعداد کلمات | ۴۰ |
| تعداد حروف | ۱۶۹ |
سوره عادیات یا والعادیات صدمین سوره و از سوره‌های کوچک قرآن است که با ۱۱ آیه در جزء سی‌ام قرار گرفته است. درباره مکی یا مدنی بودن این سوره اختلاف نظر وجود دارد. سوره عادیات با سوگند به اسب‌های تیزتک آغاز می‌شود و به ناسپاسی انسان در برابر پروردگارش، دلبستگی او به مال و دنیا و احوال انسان در روز قیامت می‌پردازد.
در گزارشی، نزول این سوره به جنگ ذاتُ السَلاسِل و پیروزی امام علی(ع) بر دشمنان در سال هشتم هجری نسبت داده شده است. در منابع روایی نیز برای تلاوت این سوره فضیلت‌هایی نقل شده است؛ از جمله پاداش اخروی و همراهی با امام علی(ع) در قیامت. همچنین، خواندن سوره عادیات در رکعت دوم نماز جعفر طیار توصیه شده است.
این سوره را «عادیات» به معنای تیزتک‌ها می‌نامند؛ زیرا خداوند در آیه نخست به آنها سوگند یاد کرده است. «والعادیات» نیز نام دیگر این سوره است که از آغاز آن گرفته شده است.[۱] درباره مکی یا مدنی بودن سوره عادیات اختلاف نظر وجود دارد. تفسیر نمونه مدنی بودن آن را ترجیح می‌دهد،[۲] درحالی‌که محمدهادی معرفت آن را مکی می‌داند و در ترتیب نزول، چهاردهمین سوره نازل‌شده بر پیامبر(ص) معرفی می‌کند.[۳] این سوره در چینش کنونی مُصحَف، صدمین سوره قرآن است و در جزء سی‌ام قرار دارد.[۴] سوره عادیات ۱۱ آیه، ۴۰ کلمه و ۱۶۹ حرف دارد و از سوره‌های کوتاه و مفصلات قرآن است. همچنین از سوره‌هایی به شمار می‌رود که با قسم آغاز می‌شوند.[۵]
به گفته پژ.هشگران قرآنی، سوره عادیات با توصیف جهادگران و ترسیم صحنه نبرد، به ناسپاسی انسان در برابر پروردگارش و دلبستگی او به مال و دنیا می‌پردازد.[۶] مفسران نیز در تبیین برخی از آیات این سوره، به ناسپاسی انسان در برابر نعمت‌های الهی[۷] و تأثیر مال‌دوستی بر غفلت از شکرگزاری خداوند اشاره کرده‌اند.[۸] همچنین، آیات پایانی سوره به احوال انسان در قیامت و چگونگی روز جزا می‌پردازد.[۹]
براساس گزارشی، سوره عادیات پس از جنگ ذاتُ السَلاسِل در سال هشتم هجری نازل شد. در این گزارش آمده است که دوازده‌هزار سوار در سرزمین یابس، گرد آمده و قصد داشتند پیامبر(ص) و امام علی(ع) را به قتل برسانند و مسلمانان را متفرق کنند. پیامبر(ص) ابتدا گروهی از اصحاب را برای مذاکره با آنان فرستاد؛ اما پس از بی‌نتیجه ماندن مذاکرات، امام علی(ع) با گروهی از مهاجران و انصار به سوی آنان رفت و پس از محاصره و درگیری، دشمن را شکست داد و شماری را اسیر کرد و اموالی به غنیمت گرفت.[۱۰] در ادامه گزارش آمده است که پیش از بازگشت امام علی(ع) به مدینه، سوره عادیات نازل شد و پیامبر(ص) آن را در نماز صبح قرائت کرد. پس از نماز، پیامبر(ص) نزول سوره را بشارت جبرئیل(ع) درباره پیروزی امام علی(ع) بر دشمنان دانست. چند روز بعد، امام علی(ع) همراه اسیران و غنائم به مدینه بازگشت.[۱۱]
در تفسیر نورالثقلین، بر پایه روایتی از امام صادق(ع)، ابوبکر و عمر از جمله کسانی معرفی شده‌اند که پیامبر(ص) آنان را پیش از امام علی(ع) برای مذاکره و سپس جنگ با دشمن فرستاد.[۱۲]
در کتاب‌های تفسیری، درباره فضیلت تلاوت این سوره از پیامبر(ص) نقل شده است هر كس آن را تلاوت کند به عدد هر یک از حاجیانی که (شب عید قربان) در مزدلفه توقف می‌کنند و در آنجا حضور دارند، ده حسنه به او داده می‌شود.[۱۳] از امام صادق(ع) نیز نقل شده است هر کس سوره والعادیات را بخواند، و بر آن مداومت کند، خداوند روز قیامت او را با امیرمؤمنان(ع) مبعوث می‌کند و در جمع او و میان دوستان او خواهد بود.[۱۴] به گفته ناصر مکارم شیرازی، از برخی از روایات هم برداشت می‌شود، سوره والعادیات معادل نصف قرآن است.[۱۵]
در دستورالعمل نماز جعفر طیار آمده است، در رکعت دوم بعد از حمد، سوره عادیات خوانده شود.[۱۶]
محتوای سوره عادیات[۱۷] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
﴿وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًا ١ فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا ٢ فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا ٣ فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا ٤ فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا ٥ إِنَّ الْإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ ٦ وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ ٧ وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ ٨ أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ ٩ وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ ١٠ إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ ١١﴾
﴿سوگند به مادیان‌هائی که با همهمه تازانند و با سم[های] خود از سنگ آتش می‌جهانند ١ و برق [از سنگ] همی جهانند ٢ و صبحگاهان هجوم آرند ٣ و با آن [یورش] گردی برانگیزند ٤ و بدان [هجوم] در دل گروهی درآیند ٥ که انسان نسبت به پروردگارش سخت ناسپاس است ٦ و او خود بر این [امر] نیک گواه است ٧ و راستی او سخت‌شیفته مال است ٨ مگر نمی‌داند که چون آنچه در گورهاست بیرون ریخته گردد ٩ و آنچه در سینه‌هاست فاش شود ١٠ در چنان روزی پروردگارشان به [حال] ایشان نیک آگاه است ١١﴾
| سوره پیشین: سوره زلزله |
سوره عادیات سوره‌های مکی • سوره‌های مدنی |
سوره پسین: سوره قارعه |
|
۱.فاتحه ۲.بقره ۳.آل‌عمران ۴.نساء ۵.مائده ۶.انعام ۷.اعراف ۸.انفال ۹.توبه ۱۰.یونس ۱۱.هود ۱۲.یوسف ۱۳.رعد ۱۴.ابراهیم ۱۵.حجر ۱۶.نحل ۱۷.اسراء ۱۸.کهف ۱۹.مریم ۲۰.طه ۲۱.انبیاء ۲۲.حج ۲۳.مؤمنون ۲۴.نور ۲۵.فرقان ۲۶.شعراء ۲۷.نمل ۲۸.قصص ۲۹.عنکبوت ۳۰.روم ۳۱.لقمان ۳۲.سجده ۳۳.احزاب ۳۴.سبأ ۳۵.فاطر ۳۶.یس ۳۷.صافات ۳۸.ص ۳۹.زمر ۴۰.غافر ۴۱.فصلت ۴۲.شوری ۴۳.زخرف ۴۴.دخان ۴۵.جاثیه ۴۶.احقاف ۴۷.محمد ۴۸.فتح ۴۹.حجرات ۵۰.ق ۵۱.ذاریات ۵۲.طور ۵۳.نجم ۵۴.قمر ۵۵.الرحمن ۵۶.واقعه ۵۷.حدید ۵۸.مجادله ۵۹.حشر ۶۰.ممتحنه ۶۱.صف ۶۲.جمعه ۶۳.منافقون ۶۴.تغابن ۶۵.طلاق ۶۶.تحریم ۶۷.ملک ۶۸.قلم ۶۹.حاقه ۷۰.معارج ۷۱.نوح ۷۲.جن ۷۳.مزمل ۷۴.مدثر ۷۵.قیامه ۷۶.انسان ۷۷.مرسلات ۷۸.نبأ ۷۹.نازعات ۸۰.عبس ۸۱.تکویر ۸۲.انفطار ۸۳.مطففین ۸۴.انشقاق ۸۵.بروج ۸۶.طارق ۸۷.اعلی ۸۸.غاشیه ۸۹.فجر ۹۰.بلد ۹۱.شمس ۹۲.لیل ۹۳.ضحی ۹۴.شرح ۹۵.تین ۹۶.علق ۹۷.قدر ۹۸.بینه ۹۹.زلزله ۱۰۰.عادیات ۱۰۱.قارعه ۱۰۲.تکاثر ۱۰۳.عصر ۱۰۴.همزه ۱۰۵.فیل ۱۰۶.قریش ۱۰۷.ماعون ۱۰۸.کوثر ۱۰۹.کافرون ۱۱۰.نصر ۱۱۱.مسد ۱۱۲.اخلاص ۱۱۳.فلق ۱۱۴.ناس | ||
| تقسیمات قرآن |
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| صفات سورهها و آیات | |||||||
| ترجمه قرآن |
| ||||||
| تفسیر قرآن |
| ||||||
| علوم قرآن | تجوید • اعجاز قرآن • قرائت • اصالت قرآن • اعجاز عددی قرآن • اعجاز علمی قرآن • نظریه صرفه • غریب القرآن • اسباب نزول • فضائل سور • نزول قرآن • تمثیلات قرآنی • شفابخشی قرآن • اختلاف قرائت ← علوم قرآنی | ||||||
| دانشنامهها و فرهنگها | |||||||
| آیینها | |||||||
| وابسته | مصحف • مصحف علی • مصحف عثمانی • وحی • تلاوت قرآن • ثقلین • جری و انطباق • قرآن و علم • انقطاع وحی • ثقل اکبر • باطن قرآن • نظریه خلق قرآن • فهرست سوره‌های قرآن • فهرست اعلام قرآنی • فصل الخطاب • صیانة القرآن من التحریف • قرآنسوزی • حفظ قرآن • نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم • محفل (برنامه تلویزیونی) • درسهایی از قرآن (برنامه تلویزیونی) • خبرگزاری ایکنا • دارالقرآن • تفأل به قرآن • مصحف مشهد رضوی • مصحف صنعای ۱ • قرآن‌پژوهی • تفقه در دین • مهدی خواجهپیری | ||||||
| مفصلات طوال | |
|---|---|
| مفصلات میانه | |
| مفصلات کوتاه | |
