سید عبدالحسین لاری
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | سید عبدالحسین موسوی دزفولی نجفی لاری |
| تاریخ تولد | ۱۲۲۶ش |
| محل زندگی | لار • جهرم |
| تاریخ وفات | ۱۳۰۳ش |
| محل دفن | مقبره آقا در جهرم |
| شهر وفات | جهرم |
| خویشاوندان سرشناس | سید مجتبی موسوی لاری |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | شیخ محمدحسین کاظمی • ملا حسینقلی همدانی • میرزای شیرازی |
| شاگردان | سید عبدالباقی شیرازی • سید عبدالمحمد موسوی |
| محل تحصیل | حوزه علمیه نجف |
| اجازه اجتهاد از | میرزای شیرازی • شیخ لطفالله مازندرانی • فاضل ایروانی |
| تألیفات | ولایت فقیه • معارف السلمانی بمراتب الخلفاء الرحمانی • آیات الظالمین • قانون مشروطه مشروعه • قانون اتحاد دولت و ملت • قانون اداره بلدیه • هدایة الطالبین فی اصول الدین • تعلیقات المکاسب • کتاب الاصول • حاشیه بر فرائد الاصول • اکسیر السعاده فی اسرار الشهاده • رساله در عقوبت حب دنیا • رساله سؤال و جواب از مصرف اجناس خارجی • رسالة وجیزة فی کمّیة علم الامام و کیفیته |
| فعالیتهای اجتماعی-سیاسی | |
| سیاسی | اعتقاد به ولایت فقیه • مخالفت با حکومت قاجار • غیرمشروع خواندن حکومت محمدعلی شاه • تشکیل نیروهای نظامی و انتظامی در لارستان • اجرای احکام و حدود شرعی • صدور فتوای جهاد علیه انگلیس • مخالفت با قرارداد ۱۹۰۷م |
| اجتماعی | اقامه نماز جمعه • تأکید بر امر به معروف و نهی از منکر • اجرای حدود و تعزیرات شرعی • دریافت مالیاتهای شرعی • ساماندهی امور سیاسی و اجتماعی لارستان • تأسیس «پست ملت لار» و «پست ملت اسلام» |
سید عبدالحسین موسوی دزفولی نجفی لاری (۱۲۲۶-۱۳۰۳ش) از فقیهان شیعه در لار، در دوره قاجار بود. او در نجف متولد شد و تحصیلات دینی خود را در حوزه نجف نزد استادانی همچون میرزای شیرازی، فاضل ایروانی، شیخ محمدحسین کاظمی، شیخ لطفالله مازندرانی و ملا حسینقلی همدانی به فراگیری فقه، اصول و معارف اسلامی پرداخت و در ۲۲ سالگی به درجه اجتهاد رسید.[۱]
پس از درخواست مردم لارستان از میرزای شیرازی برای اعزام عالمی دینی، سید عبدالحسین لاری به توصیه استاد خود به ایران مهاجرت کرد و در لار مستقر شد.[۲] به گفته شرححالنگاران، سید عبدالحسین لاری با اعتقاد به ولایت فقیه، حکومت را از شؤون فقیه جامعالشرایط میدانست.[۳] براساس گزارشها، همزمان با بهتوپبستن مجلس شورای ملی و آغاز استبداد صغیر، حکومت محمدعلی شاه را غیرمشروع اعلام کرد[۴] و همکاری با آن را حرام دانست.[۵]
براساس منابع، در پی ضعف حکومت مرکزی و خلأ قدرت در فارس، لاری در لار به ساماندهی امور سیاسی و اجتماعی پرداخت.[۶] از جمله اقدامات او در این دوره، تشکیل نیروهای نظامی و انتظامی، اجرای احکام و حدود شرعی، دریافت مالیاتهای شرعی و ایجاد تشکیلاتی مستقل از دولت مرکزی بود.[۷] در گزارشهای مربوط به فعالیتهای اجتماعی او، امر به معروف و نهی از منکر جایگاه ویژهای داشت. لاری ترک این فریضه را از عوامل گسترش ظلم حاکمان قاجار میدانست و بر اجرای آن تأکید میکرد.[۸] همچنین نماز جمعه را واجب عینی و از مناصب فقیه جامعالشرایط میشمرد و از حدود سال ۱۳۱۰ق شخصاً به اقامه آن پرداخت و امامان جمعه مورد تأیید خود را در برخی مناطق منصوب کرد.[۹] این اقدامات از سوی موافقان در راستای اجرای احکام شرعی و برقراری نظم در منطقه و از سوی مخالفان، بهعنوان شورش علیه دولت مرکزی ارزیابی شده است.[۱۰]
در جریان جنگ جهانی اول نیز لاری با نفوذ روس و انگلیس مخالفت کرد و با صدور فتوای جهاد، مردم و نیروهای محلی را به مقابله با انگلیسیها فراخواند.[۱۱] دیدگاههای سیاسی و اجتماعی او در آثاری مانند ولایت الفقیه، قانون اتحاد دولت و ملت و قانون مشروطه مشروعه بازتاب یافته است.[۱۲]
او شاگردان متعددی تربیت کرد که از جمله آنان میتوان به سید عبدالمحمد موسوی آیتاللهی، سید عبدالباقی آیتاللهی شیرازی، سید علیاکبر آیتاللهی، سید احمد فالی، سید عبدالمحسن مهری، سید اسدالله اصفهانی، محمدحسین نخبهالفقهایی لاری و ملا علینقی رحمانی جویمی اشاره کرد.
تألیفات سید عبدالحسین لاری عمدتاً در حوزههای فقه، اصول، کلام و اندیشه سیاسی اسلام است. از آثار او میتوان به ولایت فقیه، معارف السلمانی بمراتب الخلفاء الرحمانی، آیات الظالمین، قانون مشروطه مشروعه، قانون اتحاد دولت و ملت، هدایة الطالبین فی اصول الدین، تعلیقات المکاسب، کتاب الاصول و حاشیه بر فرائد الاصول اشاره کرد.[۱۳]
سید عبدالحسین لاری در ۴ شوال ۱۳۴۲ق برابر با ۱۳۰۳ش در جهرم درگذشت و آرامگاه او در این شهر به «مقبره آقا» شهرت دارد. سید علی خامنهای در سال ۱۳۶۷ش در سفر به جهرم، بر سر مزار او حاضر شد و از علاقه خود به وی سخن گفت.[۱۴]
پانویس
- ↑ رنجبر، سیری در زندگی فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبد الحسین موسوی لاری، ص۱۹۰.
- ↑ رنجبر، سیری در زندگی فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبد الحسین موسوی لاری، ص۱۹۲، جمعی از پژوهشگران، گلشن ابرار، ج۲، ص۴۰۶.
- ↑ میرشریفی، برگهای بیخزان، ۱۳۸۲ش، ص۱۳۱.
- ↑ وثوقی، آیتالله عبدالحسین لاری و جنبش مشروطهخواهی، ۱۳۸۳ش.
- ↑ میرشریفی، برگهای بیخزان، ۱۳۸۲ش، ص۱۳۱.
- ↑ وثوقی، آیتالله عبدالحسین لاری و جنبش مشروطهخواهی، ۱۳۸۳ش.
- ↑ وثوقی، آیتالله عبدالحسین لاری و جنبش مشروطهخواهی، ۱۳۸۳ش.
- ↑ رنجبر، سیری در زندگی فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبد الحسین موسوی لاری، ص۱۹۳.
- ↑ رنجبر، سیری در زندگی فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبد الحسین موسوی لاری، ص۱۹۳.
- ↑ طباطبایی، سیاستورزی سید عبدالحسین لاری، سایت مباحثات.
- ↑ رنجبر، سیری در زندگی فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبد الحسین موسوی لاری، ص۲۰۵؛ آیتاللهی، «اندیشه جهاد اسلامی در آثار سید عبدالحسین لاری»، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای اسلامی.
- ↑ رنجبر، سیری در زندگی فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبد الحسین موسوی لاری، ص۲۰۵؛ آیتاللهی، «اندیشه جهاد اسلامی در آثار سید عبدالحسین لاری»، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای اسلامی.
- ↑ میرشریفی، برگهای بیخزان، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۵.
- ↑ راز علاقه رهبر انقلاب به آیتاللهالعظمی لاری، سایت دفتر آیتالله خامنهای.
منابع
- آیتاللهی، سید محمدتقی، «اندیشه جهاد اسلامی در آثار سید عبدالحسین لاری»، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای اسلامی.
- رنجبر، محسن، سیری در زندگی فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبد الحسین موسوی لاری، شماره ۳، آموزه تابستان ۱۳۸۲ش.
- جمعی از پژوهشگران، گلشن ابرار، قم، مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان.
- علی اکبر علیخانی و همکاران، اندیشه سیاسی متفکران مسلمان، جلد دهم، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰ش.
- گفتگو با سید محمدتقی آیت الهی. سایت دفتر آیتالله خامنهای.
- میرشریفی، سیدعلی، برگهای بیخزان، دلیل ما، چاپ اول، سال چاپ: تابستان ۱۳۸۲ش.
- وثوقی، باقر، آیتالله لاری و جنبش مشروطهخواهی، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، بهار ۱۳۸۳ش.
- نادم، محمدحسن، علم امام (مجموعه مقالات)، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ۱۳۸۸ش.
- سیاستورزی سید عبدالحسین لاری، سید هادی طباطبایی، سایت مباحثات، تاریخ نشر: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۳ش.