مهر السنة

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از مهر السنه)
پرش به: ناوبری، جستجو

مَهْر السُنَّة مهریه همسران و دختران پیامبر اسلام. فقها تعیین مهریه بیش از این مقدار را مکروه دانسته‌اند. مقدار مهر السنه، پانصد درهم برابر با ۱۵۰۰ گرم نقره خالص است.

مفهوم

مهر السنه به مهریه‌ای گفته می‌شود که پیامبر اسلام(ص) برای همسران و دختران خود از جمله حضرت زهرا قرار می‌داد.[۱] طبق روایات و نظر فقها، مقدار این مهریه، دوازده‌و‌نیم اَوقیه، یعنی حدود پانصد درهم است.[۲] تنها یک روایت، مهریه یکی از زنان پیامبر یعنی ام‌حبیبه را بیش از این مقدار یعنی چهارهزار درهم نقل کرده است؛[۳] امّا امام باقر این را یک استثنا دانسته که به خواست پیامبر نبوده، بلکه تأیید کار نجاشی، حاکم حبشه بوده است.[۴]

سقف مهریه

فقها هر چند برای مهریه، سقفی تعیین نکرده‌اند؛[۵] اما تعیین مهریه بیش از مهر السنه را مکروه می‌دانند.[۶] تنها سید مرتضی با استناد به روایتی، مهریه بیش از مهر السنه را باطل می‌داند و آن را به مهر السنه باز می‌گرداند.[۷]

مقدار

طبق روایات و نقل‌های تاریخی، پیامبر اسلام مهریه زنان و دختران خود را دوازده‌ونیم اَوقیه قرار می‌داد.[۸] اوقیه واحد پولی بود که اعراب صدر اسلام در معامله‌های خود از آن استفاده می‌کردند. هر اوقیه برابر با چهل درهم آن روزگار بوده است، از این رو مقدار مهر السنه پانصد درهم می‌شود.[۹]

درهم، واحدی برای اندازه‌گیری اشیاء قیمتی مانند نقره بود. مقدار درهم در طول زمان، متغیر بوده است؛ اما پس از تبدیل‌شدن درهم به سکه رایج حکومت در دوران امویان، تا چندین قرن، مقدار آن تفاوت نکرد. امام باقر و امام صادق مقدار هر اوقیه را چهل درهم با همان قیمت درهم رایج زمان خود اعلام کردند. وزن درهم در زمان امویان حدود سه گرم نقره خالص بود. بنابراین مقدار مهرالسنه حدود ۱۵۰۰ گرم نقره خالص می‌شود.[۱۰]

پانویس

  1. رجوع کنید به: شهید ثانی، الروضة البهیة، مؤسسة الاعلمی، ج۵، ص۳۴۴؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰۰، ص۳۴۷.
  2. شهید ثانی، الروضة البهیة، مؤسسة الاعلمی، ج۵، ص۳۴۴؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰۰، ص۳۵۰و۳۴۷.
  3. شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۴۷۳.
  4. محمدی ری‌شهری، تحکیم خانواده، ۱۳۸۹ش، ص۱۱۲.
  5. جعفری، «امکان‌سنجی فقهی تحدید مهریه»، ص۳۳۹.
  6. جعفری، «امکان‌سنجی فقهی تحدید مهریه»، ص۳۳۹؛ شهید ثانی، الروضة البهیة، موسسة الاعلمی، ج۵، ص۳۴۴.
  7. جعفری، «امکان‌سنجی فقهی تحدید مهریه»، ص۳۳۹؛ شهید ثانی، الروضة البهیة، موسسة الاعلمی، ج۵، ص۳۴۴.
  8. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰۰، ص۳۴۷.
  9. محمدی ری‌شهری، تحکیم خانواده، ۱۳۸۹ش، ص۱۱۳.
  10. محمدی ری‌شهری، تحکیم خانواده، ۱۳۸۹ش، ص۱۱۳.

منابع

  • جعفری، علی، «امکان‌سنجی فقهی تحدید مهریه»، در مجله پژوهش‌های فقهی، تهران، شماره ۲، تابستان ۱۳۹۴ش.
  • شهید ثانی، زین‌الدین بن علی، الروضة البهیة فی اللمعة الدمشقیة، تحقیق محمد کلانتر، بیروت، موسسة‌الاعلمی للمطبوعات، بی‌تا.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، قم، منشورات جماعة المدرسین فی الحوزة العمیة، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
  • مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت، موسسة‌الوفاء، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • محمدی ری‌شهری، محمد، تحکیم خانواده از نگاه قرآن و حدیث، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم، سازمان چاپ و نشر‌ دار الحدیث، چاپ دوم، ۱۳۸۹ش.

پیوند به بیرون

پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه