مقاله قابل قبول
کپی‌کاری از منابع خوب
استناد ناقص
شناسه ارزیابی نشده
نارسا

نماز میت

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مرگ تا قیامت
احتضار
سکرات موت
قبض روح
تشییع جنازه
غسل و نماز میت
کفن و دفن میت
تلقین میت
شب اول قبر
نماز شب اول قبر
عذاب قبر
زیارت قبور
توسل به مردگان
برزخ
نفخ صور
قیامت
مواقف قیامت
صحرای محشر
میزان
شفاعت
پل صراط
بهشت یا جهنم
مفاهیم وابسته
معاد
عزرائیل
بدن برزخی
حیات برزخی
تجسم اعمال
خلود

نماز مَیّت از نمازهای واجب است که بر جنازۀ شخص مسلمان خوانده می‌شود. نماز میت از پنج تکبیر تشکیل شده است و پس از هر تکبیر، جز آخرین تکبیر، دعا و ذکرهای خاصی دارد. این نماز را باید ایستاده خواند.

نماز میت، رکوع، سجود، تشهد و سلام ندارد و برای خواندن آن نیازی به وضو، غسل، تیمم یا پاکی بدن نیست هرچند رعایت شرایط سایر نمازهای واجب بهتر است.

این نماز را می‌توان به جماعت خواند، هرچند خود مأمومین لازم است تکبیرها و دعاها را بخوانند.

جایگاه این نماز

نماز میت، واجب کفایی است. پس از اینکه فردی از مسلمانان از دنیا رفت بر سایر پیروان این دین واجب است که متوفا را غسل داده، پس از کفن کردن بر او نماز میت بخوانند و او را دفن کنند. اگر فردی اقدام به این کارها کرد، وجوب از بقیه افراد ساقط می‌شود.

برای افراد برجسته دینی می‌توان چند نماز میت خواند به این صورت که افراد مختلف به صورت فرادا یا جماعت بر پیکر او نماز بخوانند.

اهمیت نماز میت به حدی است که اگر جنازه‌ای را بدون نماز دفن کنند یا نمازی که خوانده‌اند صحیح نباشد، واجب است در بعضی حالات بدن متوفا را از قبر بیرون آورده، پس از نماز دوباره دفن کنند و در بعضی شرایط بر قبر او نماز بخوانند.

خواندن نماز میت بر بدن مسلمانان بالای شش سال (با برخی تفاصیل[۱]) واجب و بر بدن غیر مسلمان حرام است.

شرایط نمازگزار

برخلاف سایر نمازها، در نماز میت، طهارت (وضو یا غُسل یا تیمم) یا پاکی بدن و لباس نمازگزار یا بیرون آوردن کفش از پا لازم نیست.

بقیه شرایط صحیح بودن این نماز مانند سایر نمازها بوده و قرائت صحیح اذکار و دعاها باید رعایت شود.

چگونگی نماز میت

پس از اینکه فرد فوت‌شده را غُسل داده و کفن کردند، بدن او را در مقابل قبله به گونه‌ای قرار می‌دهند که سر میت در سمت راست نمازگزار قرار گرفته باشد. نمازگزار در حالت ایستاده[۲] پس از نیت نماز میت،[یادداشت ۱] پنج تکبیر می‌گوید که پس از چهار تکبیر اول دعاهای خاصی خوانده شده، با تکبیر پنجم نماز پایان می‌یابد.

این نماز را می‌توان به جماعت خواند ولی مأموم باید همه تکبیرها و دعاها را خودش بخواند.

دعای اول شهادت به وحدانیت خداوند و نبوت حضرت محمد(ص) است، دعای دوم صلوات بر محمد و آل محمد است، دعای سوم طلب مغفرت برای همه مؤمنان و مسلمانان است و دعای چهارم طلب آمرزش برای شخصی که برای او نماز میت می‌خوانند.

می‌توان در دعاها به واجبات آن اکتفا کرد و می‌توان به جای آن دعاهای مفصل‌تر که مستحب است را خواند (که در اینجا یکی از دعاهای مستحب آورده شده است). در دعای چهارم بین متوفّای زن و مرد اندک تفاوتی وجود دارد که به تفاوت در ضمایر و نام‌های اشاره در زبان عربی بازمی‌گردد.[۳]

تکبیر دعای واجب دعای مستحب
اول ← اَشْهَدُ اَنْ لا الهَ الَّا اللَّهُ وَ اَنَّ مُحَمَّداً رَسوُلُ اللَّهِ اَللَّهُ اَکبَرُ اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ الا اللَّهُ وَحْدَهُ لاشَریک لَهُ وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ اَرْسَلَهُ بِالْحَقِّ بَشیراً وَ نَذیراً بَینَ یدَی السّاعَةِ[یادداشت ۲]
دوم← اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ بارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ کاَفْضَلِ ما صَلَّیتَ وَ بارَکتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلی اِبْرهیمَ وَ آلِ اِبْرهیمَ اِنَّک حَمیدٌ مَجیدٌ وَ صَلِّ عَلی جَمیعِ الاَنْبِیآءِ وَالْمُرْسَلینَ[یادداشت ۳]
سوم← اَللَّهُمَّ اْغفِرْ لِلْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ وَالْمُسْلِمینَ وَالْمُسْلِماتِ الاَحْیآءِ مِنْهُمْ وَالاَمْواتِ تابِعْ بَینَنا وَ بَینَهُمْ بِالْخَیراتِ اِنَّک مُجیبُ الدَّعَواتِ اِنَّک عَلی کلِّشَیئٍ قَدیرٌ[یادداشت ۴]
چهارم← اگر میت مرد است: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِهذَا المَیت



و اگر میت زن است: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِهذِهِ المَیتَةِ
اگر میت مرد است: اَللّهُمَّ اِنَّ هذا عَبْدُک وَابْنُ عَبْدِک وَابْنُ اَمَتِک نَزَلَ بِک وَ اَنْتَ خَیرُ مَنْزُولٍ بِهِ اَللّهُمَّ اِنّا لا نَعْلَمُ مِنْهُ اِلاّ خَیراً وَ اَنْتَ اَعْلَمُ بِهِ مِنّا اَللّهُمَّ اِنْ کانَ مُحْسِناً فَزِدْ فی اِحْسانِهِ وَ اِنْ کانَ مُسیئاً فَتَجاوَزْ عَنْهُ وَاغْفِرِ لَهُ اَللّهُمَّ اجْعَلْهُ عِنْدَک فی اَعْلا عِلِّیینَ وَاخْلُفْ عَلی اَهْلِهِ فِی الْغابِرینَ وَارْحَمْهُ بِرَحْمَتِک یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ [یادداشت ۵]
و اگر میت زن است: اَللّهُمَّ اِنَّ هذِهِ اَمَتُک وَابْنَةُ عَبْدِک و ابنَةُ اَمَتِکَ نَزَلَتْ بِک وَ اَنْتَ خَیرُ مَنْزوُلٍ بِهِ اَللّهُمَّ اِنّا لا نَعْلَمُ مِنْها اِلاّ خَیراً وَ اَنْتَ اَعْلَمُ بِهامِنّا اَللّهُمَّ اِنْ کانَتْ مُحْسِنَةً فَزِدْ فی اِحْسانِها وَ اِنْ کانَتْ مُسیئةً فَتَجاوَزْ عَنْها وَاغْفِرْ لَها اَللّهُمَّ اجْعَلْها عِنْدَک فی اَعْلا عِلِّیینَ وَاخْلُفْ عَلی اَهْلِها فِی الْغابِرینَ وَارْحَمْها بِرَحْمَتِک یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ[یادداشت ۶]
پنجم← پایان نماز پایان نماز

چگونگی نماز میت نزد اهل سنت

نماز میت در نزد اهل سنت دارای چهار تکبیر می‌باشد. با خواندن تکبیر اول، نماز آغاز می‌شود و پس از این تکبیر، حمد خداوند خوانده می‌شود. پس از تکبیر دوم،‌نمازگزار سلام و درود بر پیامبر می‌فرستد. بعد از گفتن تکبیر سوم برای شخص مرده دعا خوانده می‌شود. با خواندن تکبیر چهارم و خواندن سلام نماز،‌ نماز میت تمام می‌شود.[۴]

برخی جزئیات این نماز در میان اهل سنت اختلافی می‌باشد.[۵]

نمازهای تاریخی

پانویس

  1. «نماز میت»
  2. «نماز میت»
  3. «نماز میت و احکام آن»
  4. ملاخسرو، درر الحكام شرح غرر الأحكام، ج۱، ص۱۶۳.
  5. برای اطلاعات بیشتر رجوع کنید به: برهان الدین، المحيط البرهانی فی الفقه النعمانی فقه الإمام أبی‌حنیفة رضی‌الله عنه، ۲۰۰۴م، ج۲، ص۱۷۸.
  1. نماز می‌خوانم بر این میت، قُربَتاً اِلی اللّه
  2. خدا بزرگتر است.و گواهی می‏‌دهم که معبودی جز خدا نیست، یگانه و بی‏‌شریک است.و گواهی می‏‌دهم که محمّد بنده و فرستاده اوست، که او را به حق، مژده‌دهنده و بیم‏‌دهنده پیشاپیش قیامت فرستاده است.
  3. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و بر محمّد و خاندان محمّد برکت ده، و محمّد و خاندان محمّد را رحم کن، همانند برتر درود و برکت و رحمتی که بر ابراهیم و خاندان ابراهیم نمودی، به درستی که‏ تو ستوده و بزرگواری، و بر همه پیامبران و فرستادگان درود فرست.
  4. خدایا مردان و زنان مومن و مسلمان چه زنده و چه مرده از آنان را بیامرز، پیوند میان ما و آنها را به خیرات، به درستی که تو اجابت‌کننده دعاهای، به درستی که تو بر هر چیزی توانایی.
  5. خدایا این بنده تو، و فرزند بنده تو، و فرزند کنیز توست نزد تو فرود آمده، و تو بهترین کسی هستی که نزد او فرود می‌آیند، خدایا ما از او جز خوبی نمی‌‏دانیم، و تو از ما درگذر، و او را بیامرز، و نزد خود در بالاترین جایگاه قرارش ده، و بر خاندانش‏ در میان زندگان جانشین او باش به مهربانی‌ات‌ ای مهربان‌‏ترین مهربانان.
  6. خدایا این کنیز تو و دختر بنده تو، و دختر کنیز توست، بر تو فرود آمده، و تو بهترین کسی هستی که بر او فرود می‏آیند، خدایا ما از او جز خوبی خبر نداریم، و تو از ما به او داناتری، خدایا اگر نیکوکار است بر نیکی‏اش بیفزا، و اگر بدکار است از او درگذر، و او را بیامرز، و نزد خود در بالاترین جایگاه‌ها قرارش ده و بر خاندانش در میان زندگان جانشین او باش، و به مهربانی‌ات به او رحم کن،‌ ای مهربان‌‏ترین مهربانان.

منابع

  • «نماز میت»؛ پورتال انهار
  • «نماز میت و احکام آن»؛ پایگاه ستاد اقامه نماز
  • برهان‌الدين، محمود بن أحمد، المحیط البرهانی فی الفقه النعمانی فقه الإمام أبی‌حنیفة رضی‌الله عنه، المحقق: عبدالكریم سامی الجندی، بیروت، دارالكتب العلمیة، ۲۰۰۴م.
  • توضیح المسائل مراجع، دفتر انتشارات اسلامی
  • ملا خسرو، محمد بن فرامرز،‌ درر الحكام شرح غرر الأحكام، بی‌جا، دارإحیاء الكتب العربیة، بی‌تا.