دعای هفدهم صحیفه سجادیه

دعای هفدهم صحیفه سجادیه از دعاهای صحیفه سجادیه امام سجاد (ع). این دعا در ۱۶ فراز تنظیم شده و موضوع اصلی آن پناه بردن به خدا از شر شیطان است.

آموزه‌های دعا

• شیطان انسان را با وسوسه‌کردن و خارج‌کردن از جاده عبادت خوار می‌سازد.
• با عبادت می‌توان شیطان را دور ساخت.
• شیطان در گمراه‌کردن انسان حرص و ولع دارد.
• امام سجاد(ع) دعا می‌کند پدر و مادر، فرزندان، خاندان و خویشاوندان، همسایگان و هر مرد و زن مؤمنی از شر شیطان در امان باشند.
• حضرت محمد(ص) خاتم پیامبران و سرور رسولان است.

شرح‌ها

این دعا در این آثار شرح شده است:

شرح‌های فارسی

• دیار عاشقان اثر حسین انصاریان، جلد ۶، صفحه ۱۵ تا ۹۸.
• شهود و شناخت اثر محمدحسن ممدوحی کرمانشاهی، جلد ۲، صفحه ۱۲۰ (به صورت مختصر).
• شرح صحیفه سجادیه اثر محمد بن سلیمان تنکابنی.

شرح‌های عربی

• آفاق الروح اثر سید محمدحسین فضل الله.
• ریاض السالکین فی شرح صحیفه سید الساجدین اثر سید علیخان حسینی، جلد۳، صفحه ۱۶۹ تا ۲۱۷.
• فی ظلال الصحیفه السجادیه اثر محمد جواد مغنیه، صفحه ۲۲۷ تا ۲۳۹.

شرح‌های لغوی

آثاری که لغات دعا را توضیح داده و معنا کرده‌اند:

• تعلیقات علی الصحیفه السجادیه اثر محمد بن مرتضی فیض کاشانی.
• حل لغات الصحیفه السجادیه اثر محمدباقر شفیع حسینی.
• شرح الصحیفه السجادیه اثر عزالدین جزائری.

متن و ترجمه دعا

مـتـن

ترجمه

وَ کانَ مِنْ دُعَائِهِ علیه‌السلام إِذَا ذُکرَ الشَّیطَانُ فَاسْتَعَاذَ مِنْهُ وَ مِنْ عَدَاوَتِهِ وَ کیدِهِ (۱) اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِک مِنْ نَزَغَاتِ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ وَ کیدِهِ وَ مَکایدِهِ، وَ مِنَ الثِّقَةِ بِأَمَانِیهِ وَ مَوَاعِیدِهِ وَ غُرُورِهِ وَ مَصَایدِهِ. (۲) وَ أَنْ یطْمِعَ نَفْسَهُ فِی إِضْلَالِنَا عَنْ طَاعَتِک، وَ امْتِهَانِنَا بِمَعْصِیتِک، أَوْ أَنْ یحْسُنَ عِنْدَنَا مَا حَسَّنَ لَنَا، أَوْ أَنْ یثْقُلَ عَلَینَا مَا کرَّهَ إِلَینَا. (۳) اللَّهُمَّ اخْسَأْهُ عَنَّا بِعِبَادَتِک، وَ اکبِتْهُ بِدُءوبِنَا فِی مَحَبَّتِک، وَ اجْعَلْ بَینَنَا وَ بَینَهُ سِتْراً لَا یهْتِکهُ، وَ رَدْماً مُصْمِتاً لَا یفْتُقُهُ. (۴) اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اشْغَلْهُ عَنَّا بِبَعْضِ أَعْدَائِک، وَ اعْصِمْنَا مِنْهُ بِحُسْنِ رِعَایتِک، وَ اکفِنَا خَتْرَهُ، وَ وَلِّنَا ظَهْرَهُ، وَ اقْطَعْ عَنَّا إِثْرَهُ. (۵) اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَمْتِعْنَا مِنَ الْهُدَی بِمِثْلِ ضَلَالَتِهِ، وَ زَوِّدْنَا مِنَ الْتَّقْوَی ضِدَّ غَوَایتِهِ، وَ اسْلُک بِنَا مِنَ التُّقَی خِلَافَ سَبِیلِهِ مِنَ الرَّدَی. (۶) اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْ لَهُ فِی قُلُوبِنَا مَدْخَلًا وَ لَا تُوطِنَنَّ لَهُ فِیمَا لَدَینَا مَنْزِلًا. (۷) اللَّهُمَّ وَ مَا سَوَّلَ لَنَا مِنْ بَاطِلٍ فَعَرِّفْنَاهُ، وَ إِذَا عَرَّفْتَنَاهُ فَقِنَاهُ، وَ بَصِّرْنَا مَا نُکایدُهُ بِهِ، وَ أَلْهِمْنَا مَا نُعِدُّهُ لَهُ، وَ أَیقِظْنَا عَنْ سِنَةِ الْغَفْلَةِ بِالرُّکونِ إِلَیهِ، وَ أَحْسِنْ بِتَوْفِیقِک عَوْنَنَا عَلَیهِ. (۸) اللَّهُمَّ وَ أَشْرِبْ قُلُوبَنَا إِنْکارَ عَمَلِهِ، وَ الْطُفْ لَنَا فِی نَقْضِ حِیلِهِ. (۹) اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ حَوِّلْ سُلْطَانَهُ عَنَّا، وَ اقْطَعْ رَجَاءَهُ مِنَّا، وَ ادْرَأْهُ عَنِ الْوُلُوعِ بِنَا. (۱۰) اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْعَلْ آبَاءَنَا وَ أُمَّهَاتِنَا وَ أَوْلَادَنَا وَ أَهَالِینَا وَ ذَوِی أَرْحَامِنَا وَ قَرَابَاتِنَا وَ جِیرَانَنَا مِنَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِنْهُ فِی حِرْزٍ حَارِزٍ، وَ حِصْنٍ حَافِظٍ، وَ کهْفٍ مَانِعٍ، وَ أَلْبِسْهُمْ مِنْهُ جُنَناً وَاقِیةً، وَ أَعْطِهِمْ عَلَیهِ أَسْلِحَةً مَاضِیةً. (۱۱) اللَّهُمَّ وَ اعْمُمْ بِذَلِک مَنْ شَهِدَ لَک بِالرُّبُوبِیةِ، وَ أَخْلَصَ لَک بِالْوَحْدَانِیةِ، وَ عَادَاهُ لَک بِحَقِیقَةِ الْعُبُودِیةِ، وَ اسْتَظْهَرَ بِک عَلَیهِ فِی مَعْرِفَةِ الْعُلُومِ الرَّبَّانِیةِ. (۱۲) اللَّهُمَّ احْلُلْ مَا عَقَدَ، وَ افْتُقْ مَا رَتَقَ، وَ افْسَخْ مَا دَبَّرَ، وَ ثَبِّطْهُ إِذَا عَزَمَ، وَ انْقُضْ مَا أَبْرَمَ. (۱۳) اللَّهُمَّ وَ اهْزِمْ جُنْدَهُ، وَ أَبْطِلْ کیدَهُ وَ اهْدِمْ کهْفَهُ، وَ أَرْغِمْ أَنْفَهُ (۱۴) اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا فِی نَظْمِ أَعْدَائِهِ، وَ اعْزِلْنَا عَنْ عِدَادِ أَوْلِیائِهِ، لَا نُطِیعُ لَهُ إِذَا اسْتَهْوَانَا، وَ لَا نَسْتَجِیبُ لَهُ إِذَا دَعَانَا، نَأْمُرُ بِمُنَاوَأَتِهِ، مَنْ أَطَاعَ أَمْرَنَا، وَ نَعِظُ عَنْ مُتَابَعَتِهِ مَنِ اتَّبَعَ زَجْرَنَا. (۱۵) اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِیینَ وَ سَیدِ الْمُرْسَلِینَ وَ عَلَی أَهْلِ بَیتِهِ الطَّیبِینَ الطَّاهِرِینَ، وَ أَعِذْنَا وَ أَهَالِینَا وَ إِخْوَانَنَا وَ جَمِیعَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِمَّا اسْتَعَذْنَا مِنْهُ، وَ أَجِرْنَا مِمَّا اسْتَجَرْنَا بِک مِنْ خَوْفِهِ (۱۶) وَ اسْمَعْ لَنَا مَا دَعَوْنَا بِهِ، وَ أَعْطِنَا مَا أَغْفَلْنَاهُ، وَ احْفَظْ لَنَا مَا نَسِینَاهُ، وَ صَیرْنَا بِذَلِک فِی دَرَجَاتِ الصَّالِحِینَ وَ مَرَاتِبِ الْمُؤْمِنِینَ، آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ.

هنگامی که از شیطان یاد می‌شد (۱) بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از فتنه‌انگیزی‌های شیطان رانده‌شده و از حیله و مکرهای گوناگونش و از تکیه‌کردن به آرزوها و وعده‌ها و فریب او و درافتادن به دام‌هایش، (۲) و از طمع‌بستن او به گمراه‌کردن ما از راه بندگی‌ات، و خوارساختن ما به عصیان و نافرمانی‌ات، یا خوب دانستن چیزی که آن را در نظرمان نیکو جلوه داده، یا گران دانستن چیزی که نزد ما زشت نشان داده. (۳) بارخدایا به قدرت عبادتت او را از میدان زندگی ما بران، و به سبب کوششمان در راه محبتت دماغش را به خاک بمال، و بین ما و او پرده‌ای افکن که آن را ندرد، و حجابی ضخیم که آن را نشکافد. (۴) بارخدایا بر محمد و آلش درود فرست، و شیطان را با سرگرم‌شدن به برخی دشمنانت از ما منصرف کن، و ما را به حسن رعایت خود از او حفظ فرما، و از حیله‌اش کفایت کن، و چنان کن که از ما بگریزد و نشان پایی از او برای ما نماند. (۵) بارخدایا بر محمد و آلش درود فرست، و ما را از هدایتی که در دوام و پابرجایی مانند گمراهی او باشد بهره‌مند ساز، و در برابر تباهی او به ما توشه تقوا کرامت فرما، و خلاف راه هلاکت‌بار او ما را به راه تقوا رهنمون شو. (۶) الهی در قلب ما برای او راهی قرار مده و برای وی در شئون زندگی ما منزلی فراهم نیاور. (۷) بارخدایا ما را به هر باطل که در نظرمان بیاراید آگاه کن، و ـ چون آگاهمان کردی ما را از آن حفظ کن، و به راه و روش جنگ با او بینایی ده، و ما را ملهم ساز که برای نبرد با او چه باید آماده کرد، و از خواب غفلتی که سبب گرایش به اوست بیدار کن، و به توفیق خود ما را در مسیر مبارزه با او یاری ده. (۸) بارخدایا، قلوبمان را از انکار کارهای شیطان سرشار ساز، و برای درهم شکستن حیله‌هایش ما را چاره بیاموز. (۹) بارخدایا بر محمد و آلش درود فرست، و سلطه شیطان را از ما بگردان، و امیدش را از ما قطع کن، و وی را از حرص ورزیدن به گمراهی ما دفع فرما. (۱۰) بارخدایا، بر محمد و آلش درود فرست، و پدران و مادران و فرزندان و اهل ما و خویشان و نزدیکان و همسایگان ما را از زن و مرد مؤمن، از شرّ او در جایگاهی محکم، و دژی حفظ‌کننده، و پناهگاهی امن قرار ده، و آنان را برای دفع ضرر او زره‌های نگهدارنده بپوشان، و آنان را اسلحه بُرّا بر ضدّ او عطا کن. (۱۱) بارخدایا، و مشمول این دعا فرما هر کس را که به پروردگاری‌ات گواهی داده و به توحیدت اخلاص ورزیده، و از باب حقیقت بندگی با شیطان دشمنی نموده، و برای دریافت علوم ربّانی از سوی تو بر علیه او یاری جسته است. (۱۲) خداوندا آنچه گره زده بگشای، و هر راه که باز کرده ببند، و هر تدبیری که‌اندیشیده درهم شکن، و از هر کار که قصد می‌کند بازش دار، و هرچه را محکم نموده سست کن. (۱۳) بارخدایا، سپاهش را بشکن، و مکرش را باطل ساز، و پناهگاهش را ویران کن، و بینی‌اش را به خاک بمال. (۱۴) الهی ما را در سلک دشمنانش قرار ده، و از شمار دوستانش برکنار کن، تا چون ما را بفریبد او را پیروی نکنیم، و چون ما را بخواند از اجابتش سرباز زنیم، و هر که را که پیرو فرمان ماست به دشمنی با او فرمان دهیم، و هر که را که پیرو نهی ماست از اطاعت او بازداریم. (۱۵) بارخدایا بر محمد آخرین پیامبر، و آقای فرستادگانت، و بر اهل‌بیت پاک و پاکیزه او درود فرست، و ما و اهل ما و برادران ما و همه اهل ایمان از زن و مرد را از چیزی که از آن پناه می‌بریم پناه ده، و از آنچه که از بیم آن از تو ایمنی خواستیم ایمنی بخش، (۱۶) و دعای ما را بشنو، و آنچه را از ذکرش غفلت کردیم به ما عطا کن، و آنچه را فراموش نمودیم برای ما محفوظ دار، و ما را بدین سبب به درجات شایستگان، و مقام گرویدگان انتقال ده،‌ ای پروردگار جهانیان دعای ما را اجابت فرما.

منابع

• انصاریان، حسین، دیار عاشقان: تفسیر جامع صحیفه سجادیه، چ۱، تهران: پیام آزادی، ۱۳۷۳ش.
• تنکابنی، محمد بن سلیمان، شرح صحیفه سجادیه، چ۱، قم: شمس الضحی، ۱۳۸۴ش.
• جزائری، عزالدین، شرح الصحیفه السجادیه، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۲ق.
• حسینی مدنی، سید علیخان، ریاض السالکین فی شرح صحیفة سیدالساجدین، قم: مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۰۹ق.
• شفیع حسینی، محمدباقر، حل لغات الصحیفه السجادیه، مشهد: تاسوعا، ۱۴۲۰ق.
• فضل‌الله، سید محمدحسین، آفاق الروح، ۲ج، بیروت: دارالمالک، ۱۴۲۰ق.
• فیض کاشانی، محمدبن مرتضی، تعلیقات علی الصحیفه السجادیه، تهران: مؤسسه البحوث و التحقیقات الثقافیه، ۱۴۰۷ق.
• مغنیه، محمدجواد، فی ظلال الصحیفه السجادیه، چ۴، قم: دار الکتاب الاسلامی، ۱۴۲۸ق.
• ممدوحی کرمانشاهی، حسن، شهود و شناخت: ترجمه و شرح صحیفه سجادیه، با مقدمه آیت‌الله جوادی آملی، چ۲، قم: بوستان کتاب، ۱۳۸۵ش.

پیوند به بیرون

• متن و صوت دعاهای صحیفه سجادیه