عبدالمهدی کربلایی
| تولیت حرم امام حسین(ع) • نماینده آیتالله سیستانی در کربلا • امام جمعه کربلا | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| تاریخ تولد | ۱۳۷۴ق |
| محل زندگی | کربلا |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | محمداسحاق فیاض • سید محمدسعید حکیم • سید محمدرضا سیستانی |
| فعالیتهای اجتماعی-سیاسی | |
| سیاسی | قرائت بیانیه فتوای جهاد با داعش • اقامه نماز بر پیکر آیتالله خامنهای • تلاش برای حفظ وحدت در عراق و جلوگیری از فتنههای طایفهای • دفاع از آرمان فلسطین و محکومیت اقدامات رژیم صهیونیستی |
| اجتماعی | احداث مجتمعهای خدماتی مانند «مجتمع سفیر حسین» • مسقفسازی خیمهگاه حسینی • ایجاد پروژههای عمرانی در مسیر زائران • عقد قرارداد ساخت فرودگاه بینالمللی کربلا و پالایشگاه واسط |
شیخ عبدالمهدی کربلایی (متولد ۱۳۷۴ق) تولیت حرم امام حسین(ع) و نماینده آیتالله سیستانی در کربلا، یکی از شخصیتهای مذهبی و سیاسی عراق است. او با قرائت فتوای جهاد کفایی در سال ۲۰۱۴م، در بسیج عمومی علیه داعش مؤثر بود. خطبههای نماز جمعه او تریبونی برای تبیین مواضع مرجعیت، مبارزه با فساد، دفاع از آرمان فلسطین و تأکید بر وحدت ملی در عراق است.
شیخ کربلایی در مدیریت آستان حسینی، نگاهی فراتر از امور عمرانی دارد و از اقدامات شاخص او میتوان به برگزاری همایشهای علمی، راهاندازی شبکه ماهوارهای کربلا، احداث بیمارستان تخصصی سرطان، فرودگاه بینالمللی کربلا و پالایشگاه واسط، و امدادرسانی به آسیبدیدگان بحرانهایی همچون زلزله سوریه و ترکیه اشاره کرد. وی در دسامبر ۲۰۰۴م از حملهای تروریستی جان سالم بهدر برد.
تولیت و نمایندگی مرجعیت در کربلای معلی
شیخ عبدالمهدی کربلایی (متولد ۱۳۷۴ق) از شخصیتهای مذهبی و سیاسی عراق[۱] که عهدهدار مسئولیتهای متعددی از جمله نمایندگی آیتالله سیستانی در کربلا، تولیت و امام جماعت حرم امام حسین(ع) و امام جمعه کربلا (از سال ۲۰۰۶م مطابق با ۱۳۸۵ش) است.[۲] انتخاب تولیت برای حرمهای عتبات، منوط به نظر مرجع اول شیعه در عراق است و این جایگاه، هر سه سال یکبار تمدید میشود که نشان از ساختار و جایگاه منظم و قانونی در ساختار مدیریتی عتبات عالیات دارد.[۳]
نقش سیاسی و مواضع اجتماعی
شیخ مهدی کربلایی با تکیه بر جایگاه خود بهعنوان نماینده مرجعیت، توانسته در عرصه سیاسی عراق نقشآفرینی کند.[۴] یکی از مهمترین اقدامات او، قرائت بیانیه فتوای جهاد کفایی مرجعیت در سال ۲۰۱۴م، همزمان با هجوم داعش به عراق بود که در بسیج عمومی و دفاع از وضعیت بحرانی کشور نقشی سازنده ایفا کرد.[۵] محورهای اصلی سخنرانیها و پیامهای شیخ کربلایی، تبیین ابعاد گوناگون پیام عاشورا و دوری از سطحینگری در آن است. او بارها تأکید کرده که امام حسین(ع) و قیام کربلا، تنها به گریه و سینهزنی خلاصه نمیشود، بلکه این واقعه، دربردارنده پیامهای عمیق اصلاحی، اخلاقی و اجتماعی است.[۶]

خطبههای نماز جمعه او در حرم حسینی، یک تریبون مهم سیاسی شناخته میشود که مواضع مرجعیت را در قبال مسائل روز کشور تبیین میکند.[۷] از جمله مهمترین دغدغههای او در این حوزه میتوان به مبارزه با فساد و خرید و فروش آرا،[۸] تلاش برای حفظ وحدت در عراق و جلوگیری از فتنههای طایفهای، از طریق ارتباط با برادران اهل سنت، مسیحیان و تحلیلگران سیاسی،[۹] دفاع از آرمان فلسطین و محکومیت اقدامات رژیم صهیونیستی در غزه[۱۰] و تأکید مستمر بر لزوم همزیستی مسالمتآمیز بین تمام ادیان و طوایف عراقی و پرهیز از تفرقهافکنی[۱۱] اشاره کرد.
عبدالمهدی کربلایی در جریان تشییع آیتالله خامنهای در عراق، در حرم امام حسین(ع) بر پیکر او نماز خواند.[۱۲]
سوابق تحصیلی و علمی
شیخ مهدی کربلایی (متولد ۱۳۷۴ق) اهل کربلا و منطقه باب السَّلالِمه است.[۱۳] او تحصیلات حوزوی مقدمات، سطح و خارج را در حوزه علمیه نجف گذرانده و حدود ۱۰ سال در نجف اقامت داشته است. مقدمات را نزد شیخ عبدالله لبنانی، شیخ جعفر کرباسی و شیخ حسن کوفی خوانده، سطح را نزد شیخ نجاح بغدادی، سعید عالی عبدالعالی گذرانده و استادان دروس خارج او، شیخ فیاض، سید محمدسعید حکیم و سید محمدرضا سیستانی بودهاند. بهگفته خود، او همه عمرش را در عراق اقامت داشته است.[۱۴]
مدیریت آستان حسینی
نگاه عبدالمهدی کربلایی به نقش آستان حسینی، یک نگاه مدیریتی فراتر از یک تولیت مذهبی بیان شده است.[۱۵] او در مصاحبهای، فعالیتهای این آستان را تنها به امور عمرانی و خدماتی محدود ندانسته و آن را بهعنوان «مرکز انتشار اندیشه و فکر حسینی» تعریف میکند.[۱۶] مدیریت امور عتبه حسینیه در دیدار با مقامات ایرانی، بر خدمت به زائران ایرانی تأکید داشته و از همکاریها استقبال کرده است.[۱۷]

از جمله اقدامات و پروژههای شاخص در دوره تولیت وی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
فعالیتهای علمی و فرهنگی
- تأسیس مدرسه نمونه الوارث، برای تحصیل علوم جدید.[۱۸]
- برگزاری همایشهای بینالمللی برای احیای میراث علمای کربلا، مانند همایش بزرگداشت صاحب ریاض (سید علی طباطبایی).[۱۹]
- پیگیری چاپ دانشنامههای تخصصی مانند دانشنامه امام حسن مجتبی(ع).[۲۰]
- برگزاری مسابقات قرآنی و مراسمهای جهانی در حرم.[۲۱]
- حمایت از برنامههای توسعهای قرآنی، از جمله پرورش استعدادهای قرآنی در عراق و تقدیر از فعالان این عرصه.[۲۲]
- تلاش برای احیای سنت خطابه و منبر حسینی و بزرگداشت خطیبان برجسته تاریخ.[۲۳]
- راهاندازی «شبکه ماهوارهای کربلا» و یک شبکه رادیویی برای انعکاس فعالیتها و پیامهای فرهنگی و دینی حرم حسینی.[۲۴]
خدمات عمومی و اجتماعی
- احداث مجتمعهای خدماتی مانند «مجتمع سفیر حسین» برای ارائه خدمات پزشکی و بهداشتی.[۲۵]
- مسقفسازی خیمهگاه حسینی و ایجاد پروژههای عمرانی در مسیر زائران.[۲۶]
- عقد قرارداد ساخت پروژههای عظیم نظیر فرودگاه بینالمللی کربلا و پالایشگاه واسط.[۲۷]
اقدامات بشردوستانه
- ایجاد هستههایی برای امدادرسانی به مردم مناطق آسیبدیده مانند لبنان و میزبانی از خانوادههای متأثر از بحرانها.[۲۸]
- احداث بیمارستانهای تخصصی برای درمان کودکان مبتلا به سرطان در کربلا،[۲۹] تأسیس بیمارستان خاتمالانبیاء و مرکز درمانی اوتیسم.[۳۰]
- امدادرسانی به زلزلهزدگان سوریه و ترکیه و کمک به خانوادههای آسیبدیده از جنگها، بدون در نظر گرفتن مذهب یا ملیت آنها.[۳۱]

سوءقصد به عبدالمهدی کربلایی
حملهای تروریستی در ۱۵ دسامبر ۲۰۰۴م (۲۵ آذر ۱۳۸۳ش) در شهر کربلا انجام شد که منجر به کشته و زخمیشدن دهها نفر گردید. هدف اصلی این حمله، ترور شیخ عبدالمهدی کربلایی بود و یک خودروی بمبگذاریشده در مسیر بین دفتر کار او و حرم امام حسین(ع) منفجر شد.[۳۲]
پانویس
- ↑ «سماحة الشيخ عبد المهدي الكربلائي دام عزه .. مسيرة عطاءٍ وخدمةٍ للعراق والإنسان»، مرکز کربلاء للدراسات والبحوث.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۲؛ مجلسی کوپایی، علماء و تالیفات آنها، ۱۴۰۰ش، ص۴۱۴؛ موسوی بروجردی، فهرس مخطوطات العتبة الحسینیة المقدسة، ۱۴۴۰ق، ص۱.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۲و۳۳.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۳.
- ↑ «سماحة الشيخ عبد المهدي الكربلائي دام عزه .. مسيرة عطاءٍ وخدمةٍ للعراق والإنسان»، مرکز کربلاء للدراسات والبحوث؛ «آیتالله سیستانی فتوای جهاد صادر کرد»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «تولیت آستان مقدس امام حسین: امام حسین(ع) تنها گریه و سینهزنی نمیخواهد»، دیدهبان ایران.
- ↑ ذاکری، تشیع همبستگی و مخاطره هویتگرایی، ۱۴۰۳ش، ص۲۹۲.
- ↑ «انتقاد نماینده آیتالله سیستانی از خرید آرای مردم توسط برخی نامزدها»، همشهری آنلاین.
- ↑ ترابی، شیعیان عراق پس از ۲۰۰۳م، ۱۳۹۳ش، ص۱۰۳؛ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۳.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۳.
- ↑ «بعیداً عن ضجیج السیاسة والإعلام یدیر بحکمته وعکازه عشرات المشاریع الإنسانیة فی العراق»، وکالة نون الخبریة.
- ↑ «تشییع و اقامه نماز بر پیکر رهبر شهید ایران در حرم امام حسین(ع) توسط نماینده آیتالله سیستانی»، معاونت بینالملل حوزههای علمیه.
- ↑ «سماحة الشيخ عبد المهدي الكربلائي دام عزه .. مسيرة عطاءٍ وخدمةٍ للعراق والإنسان»، مرکز کربلاء للدراسات والبحوث.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۶.
- ↑ «سماحة الشيخ عبد المهدي الكربلائي دام عزه .. مسيرة عطاءٍ وخدمةٍ للعراق والإنسان»، مرکز کربلاء للدراسات والبحوث.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۳.
- ↑ «دیدار نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت با تولیت عتبه حسینی(ع)»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ ذاکری، تشیع همبستگی و مخاطره هویتگرایی، ۱۴۰۳ش، ص۲۹۲.
- ↑ «جزئیات چهارمین همایش بینالمللی احیای میراث علمای کربلا»، مرکز کربلاء للدراسات والبحوث.
- ↑ «شیخ کربلایی در جریان نسخه آزمایشی دانشنامه امام حسن(ع) قرار گرفت»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۳.
- ↑ «المتولی الشرعی للعتبة الحسینیة یشید بأداء المواهب القرآنیة فی العراق»، خبرگزاری ایکنا؛ «تقدیر از مسئولان مرکز بینالمللی تبلیغات قرآنی توسط متولی شرعی آستان قدس حسینی»؛ العتبة الحسینیة المقدسة.
- ↑ «بزرگداشت خطیب سرشناس عراقی در کربلا برگزار شد»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۳.
- ↑ مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، ۱۳۸۸ش، ج۳، ص۳۳.
- ↑ ذاکری، تشیع همبستگی و مخاطره هویتگرایی، ۱۴۰۳ش، ص۲۹۲.
- ↑ «عبد المهدی الکربلائی … إمبراطوریة بإسم الدین!»، شبکه اخبار العراق.
- ↑ «قدردانی نایب رییس مجلس اعلای شیعیان لبنان از شیخ عبدالمهدی کربلایی»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «بعیداً عن ضجیج السیاسة والإعلام یدیر بحکمته وعکازه عشرات المشاریع الإنسانیة فی العراق»، وکالة نون الخبریة.
- ↑ ذاکری، تشیع همبستگی و مخاطره هویتگرایی، ۱۴۰۳ش، ص۲۹۳.
- ↑ «بعیداً عن ضجیج السیاسة والإعلام یدیر بحکمته وعکازه عشرات المشاریع الإنسانیة فی العراق»، وکالة نون الخبریة.
- ↑ قبانچی، الموسوعة الکاملة لخطب صلاة الجمعة، ۱۴۲۹ق، ج۲، ص۳۰۴؛ «مقتل وإصابة العشرات بانفجار قرب مرقد الحسین بکربلاء»، الجزیرة.
منابع
- ترابی، محمد، شیعیان عراق پس از ۲۰۰۳م: جایگاه شیعیان در ساختار سیاسی جدید عراق (پس از ۲۰۰۳ میلادی)، قم، مجمع ذخائر اسلامی، ۱۳۹۳ش.
- مرکز تحقیات حج، فصلنامه فرهنگ زیارت، تهران، مشعر، ۱۳۸۸ش.
- مجلسی کوپایی، غلامحسین، علماء و تالیفات آنها، ۱۴۰۰ش.
- موسوی بروجردی، سید حسن، فهرس مخطوطات کربلا، العتبة الحسینیة المقدسة، ۱۴۴۰ق.
- ذاکری، آرمان، تشیع همبستگی و مخاطره هویتگرایی، تهران، نشر نی، ۱۴۰۳ش.
- قبانچی، صدرالدین، الموسوعة الکاملة لخطب صلاة الجمعة، قم، تحسین، ۱۴۲۹ق.
- «آیتالله سیستانی فتوای جهاد صادر کرد»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج: ۱۳۹۳/۰۳/۲۳، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «تولیت آستان مقدس امام حسین: امام حسین(ع) تنها گریه و سینهزنی نمیخواهد»، دیدهبان ایران، تاریخ انتشار: ۸ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «انتقاد نماینده آیتالله سیستانی از خرید آرای مردم توسط برخی نامزدها»، همشهری آنلاین، تاریخ انتشار: ۲۹ فروردین ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «بعیداً عن ضجیج السیاسة والإعلام یدیر بحکمته وعکازه عشرات المشاریع الإنسانیة فی العراق»، وکالة نون الخبریة: تاریخ انتشار ۱۶ نیسان ۲۰۲۳م، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «تشییع و اقامه نماز بر پیکر رهبر شهید ایران در حرم امام حسین(ع) توسط نماینده آیتالله سیستانی»، معاونت بینالملل حوزههای علمیه، تاریخ انتشار: ۱۸ تیر ۱۴۰۵ش، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «دیدار نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت با تولیت عتبه حسینی(ع)»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ انتشار: ۷ اسفند ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «سماحة الشيخ عبد المهدي الكربلائي دام عزه .. مسيرة عطاءٍ وخدمةٍ للعراق والإنسان»، مرکز کربلاء للدراسات والبحوث، تاریخ انتشار: ۲۵-۰۵-۲۰۲۶، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «جزئیات چهارمین همایش بینالمللی احیای میراث علمای کربلا»، مرکز کربلاء للدراسات والبحوث، تاریخ انتشار: ۱۲-۰۸-۲۰۲۳، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «شیخ کربلایی در جریان نسخه آزمایشی دانشنامه امام حسن(ع) قرار گرفت»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ انتشار: ۲۰ اسفند ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «المتولی الشرعی للعتبة الحسینیة یشید بأداء المواهب القرآنیة فی العراق»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ انتشار: ۹ آگوست ۲۰۲۴م، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «تقدیر از مسئولان مرکز بینالمللی تبلیغات قرآنی توسط متولی شرعی آستان قدس حسینی»؛ العتبة الحسینیة المقدسة، تاریخ انتشار: ۱۰/۰۴/۲۰۲۵، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «بزرگداشت خطیب سرشناس عراقی در کربلا برگزار شد»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ انتشار: ۱۷ بهمن ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «عبد المهدی الکربلائی … إمبراطوریة بإسم الدین!»، شبکه اخبار العراق، تاریخ انتشار: ۲۷ فوریه ۲۰۱۷م، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «قدردانی نایب رییس مجلس اعلای شیعیان لبنان از شیخ عبدالمهدی کربلایی»، خبرگزاری ابنا، تاریخ انتشار: ۲۲ آبان ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «مقتل وإصابة العشرات بانفجار قرب مرقد الحسین بکربلاء»، الجزیرة، تاریخ انتشار: ۱۶/۱۲/۲۰۰۴، تاریخ بازدید: ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ش.