سمانه مغربیه

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

سَمانه مغربیه، همسر امام جواد(ع) و مادر امام هادی(ع). همه فرزندان امام جواد(ع) از اویند. مرقد او در حرم عسکریین در سامرا است.

امام هادی (ع) درباره مادرش:
أُمِّي عَارِفَةٌ بِحَقِّي، وَ هِيَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، لَا يَقْرَبُهَا شَيْطَانٌ مَارِدٌ، وَ لَا يَنَالُهَا كَيْدُ جَبَّارٍ عَنِيدٍ، وَ هِيَ مَكْلُوءَةٌ بِعَيْنِ اللَّهِ الَّتِي لَا تَنَامُ، وَ لَا تَتَخَلَّفُ عَنْ أُمَّهَاتِ الصِّدِّيقِينَ وَ الصَّالِحِينَ.
ترجمه:
مادرم عارف به حق من(حق امامت) است، اهل بهشت است، شیطان سرکش به او راهی ندارد و نزدیکش نمی‌شود و مکر و حیله جبار سرکش به وی نمی رسد، تحت نظر الهی است که غلفت در او راه ندارد، او با مادران صدیق و صالح فرقی ندارد.

دلائل الامامه، ص ۲۱۶.

زندگینامه

سمانه مغربیه، معروف به سیده و مُکَنّی به‌ ام‌الفضل،[۱] همسر امام جواد(ع) و مادر امام هادی(ع) بود.[۲] نام مادر امام هادی را اسماء نیز گفته‌اند.[۳] سمانه، کنیزی بود که به دستور امام نهم به هفتاد دینار خریداری شد.[۴] او بسیار روزه می‌گرفت و نماز می‌خواند.[۵] امام هادی(ع) در حدیثی، مادرش را عارف بر حقش و اهل بهشت دانسته است.[۶] مرقد سمانه، در سامرا، در حرم عسکریین و در مجاورت امام هادی، امام عسکری، نرجس خاتون (مادر امام زمانحکیمه (دختر امام جواد) و حدیثه (مادر امام عسکری) است.[۷] سمانه در زمره زنان راوی حدیث نام برده شده است.[۸]

فرزندان

تمام فرزندان امام محمدتقی(ع) از سمانه زاده شدند. پسران سمانه، امام هادی(ع)، ابواحمد موسی مبرقع، ابواحمد حسین و ابوموسی عمران و دخترانش، فاطمه، خدیجه، ام‌کلثوم و حکیمه هستند.[۹]

پانویس

  1. محلاتی، مآثر الکبراء فی تاریخ سامراء، ۱۳۸۴ش، ج۳، ص۱۹
  2. امین، اعیان الشیعه، ج۲، ص۳۶؛ طبرسی، اعلام الوری باعلام الهدی، ص۳۵۵
  3. تاریخ أهل البیت نقلا عن الأئمة علیهم السلام، ص۱۲۴
  4. أعلام النساء المؤمنات، ص۵۱۷
  5. ریاحین الشریعه، ج۳، ص۲۳
  6. دلائل الامامه، ص۲۱۶
  7. مقاله کسانی که در جوار امام حسن‌عسکری(ع) دفن شده‌اند
  8. قهپایی، ج۷، ص۱۷۶
  9. الخصال، ترجمه مدرس گیلانی، ج‌۲، ص۳۲۶؛ منتهی الآمال...، ج۲، ص۵۶۹

منابع

  • ابن ابی الثلج بغدادی، محمد بن احمد(۳۲۵ ق)، تاریخ أهل البیت نقلا عن الأئمة علیهم السلام، آل البیت علیهم السلام، ایران قم،۱۴۱۰ ق،چاپ اول.
  • امین، محسن، اعیان الشیعه، تحقیق حسن امین، دارالتعارف للمطبوعات، بیروت.
  • حسون، محمد، مشکور، ام‌علی، أعلام النساء المؤمنات، اسوه، تهران، ۱۳۷۹ ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، الخصال،ترجمه مدرس گیلانی، سازمان چاپ و انتشارات جاویدان، تهران، ۱۳۶۲ ش، چاپ اول.
  • طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری بأعلام الهدی، با مقدمه حسن خرسان، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
  • طبری، محمد بن جریر، دلائل الامامه، دارالذخایر، قم.
  • قهپانی، عنایه الله، مجمع الرجال، ج۷، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، بی‌تا.
  • قمی، عباس، منتهی الآمال فی تواریخ النبی و الآل، تعریب هاشم میلانی، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین، قم.
  • محلاتی، ذبیح‌الله، ریاحین الشریعه در ترجمه بانوان دانشمند شیعه، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
  • محلاتی، ذبیح‌الله، مآثر الکبراء فی تاریخ سامراء، المکتبه الحیدریه، قم، ۱۳۸۴ش.