مقاله نامزد خوبیدگی

زندگانی فاطمه زهرا (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
زندگانی فاطمه زهرا(س)
کتاب زندگانی فاطمه زهرا شهیدی.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سید جعفر شهیدی
موضوع: فاطمه زهرا(س)
زبان: فارسی
ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
مجموعه: یک جلد

زندگانی فاطمه زهرا(س)، کتابی به زبان فارسی نوشته سید جعفر شهیدی (متوفای ۱۳۸۶ش) درباره حضرت فاطمه(س). کتاب گزارشی از زندگی دختر پیامبر اسلام(ص) است که در ضمن آن رویدادها و تحلیل‌هایی نیز ارائه شده است. شهیدی از عصر پیامبر آغاز کرده و تا شهادت حضرت زهرا و حوادث پس از آن را بررسی کرده است. اصل کتاب و خلاصه آن بارها از سوی دفتر نشر فرهنگ اسلامی چاپ شده است.

نویسنده

نوشتار اصلی: سید جعفر شهیدی

سید جعفر شهیدی (۱۲۹۷ - ۱۳۸۶ش)، تاریخ‌نگار، مترجم، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی و استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران[۱] و از شاگردان برجسته علی اکبر دهخدا و بدیع الزمان فروزانفر در دانشگاه تهران بود. او در سال ۱۳۴۰ش، دکترای خود را در رشته ادبیات فارسی و تاریخ دریافت کرد. پیش از آن در حوزه علمیه قم و حوزه علمیه نجف تحصیل کرده بود. او در این دوران از اساتیدی همچون آیت الله بروجردی، و آیت الله خویی بهره برد. گفته شده که شهیدی به درجه اجتهاد رسیده بود.[۲]

سخن مؤلف

شهیدی، مقدمه کوتاه خود را با آیه « نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیکَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ»[۳] آغاز کرده و کتاب را گزارشی از سرگذشت بزرگترین بانوی اسلام، فاطمه زهرا، توصیف می‌نماید. نویسنده معتقد است آنچه در این مجموعه فراهم آمده تنها سرگذشت زندگی شخصی نیست، بلکه نقل رویدادهایی آموزنده و عبرت‌آمیز است.[۴]

شهیدی اثر خویش را تحلیلی از چند حادثه شگفت می‌داند که قرن‌ها پیش از زمان ما رخ داده است، اما اگر قهرمانان این حادثه‌ها را از حادثه‌ها جدا کنیم، خواهیم دید آن حادثه‌ها در طول تاریخ حتی در زمان ما نیز در گوشه‌ای از جهان رخ داده است و می‌دهد. اگر زمان و مکان رویدادهایی که درباره آن سخن می‌گوییم، با ما فاصله بسیار دارد، آثاری که از آنها به جای مانده نه تنها دیرینگی نگرفته، بلکه تازگی خود را همچنان نگاه داشته است.[۵] شهیدی در پایان تأکید می‌کند پس از خواندن کتاب متوجه خواهید شد که سخنش به دور از گزاف و اغراق است.[۶]

محتوا

سید جعفر شهیدی در این کتاب بیش از ۷۰ منبع از شیعه و اهل سنت را به کار گرفته است.[۷] کتاب بدون فصل‌بندی خاصی تدوین شده است، اما مطالب آن به ترتیب از زمان پیامبر اسلام آغاز شده و تا شهادت حضرت زهرا پیش رفته است. او سپس به مباحث دیگری نیز پرداخته است. برخی از عناوین از این قرار است:

  • آن حادثه‌ها چیست؟
  • صحرای عربستان
  • خدیجه
  • نام و لقب‌های دختر پیغمبر
  • از خواستگاری تا به خانه شوهر رفتن فاطمه زهرا
  • زندگانی زهرا در خانه شوهر
  • ولادت امام حسن(ع) و نبرد احد
  • زهرا سیده زنان جهان
  • آیا بین زن و شوهر کدورتی روی داد؟
  • عبادت دختر پیغمبر
  • فدک در اختیار پیغمبر و واگذاری آن به زهرا
  • فتح مکه
  • حجه الوداع
  • رحلت پیغمبر
  • هجوم به خانه پیغمبر
  • تصرف فدک از جانب حکومت
  • مرکز دادخواهان
  • پاسخ ابوبکر به دختر پیغمبر
  • آیا فاطمه پیش از مرگ پیغمبر بیمار بوده است؟
  • سخنان عبرت آمیز فاطمه در بستر مرگ
  • در آستانه ملکوت
  • به خاک سپردن زهرا
  • قبر دختر پیغمبر
  • برای عبرت تاریخ
  • گزیده‌هایی از شعرهای شاعران شیعی عربی زبان
  • دختر پیغمبر در شعر فارسی
  • فرزندان فاطمه
  • واپسین منزل کاروان[۸]
خلاصه کتاب

تلخیص و چاپ

خلاصه کتاب نیز منتشر و چندین بار چاپ شده است.

نسخه کامل کتاب را دفتر نشر فرهنگ اسلامی در سال ۱۳۶۰ش منتشر ساخته است. زندگانی فاطمه زهرا(س) طی سال‌ها تجدید چاپ شده و در سال ۱۳۹۴ش به چاپ شصتم رسیده است.

پانویس

  1. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
  2. شب سید جعفر شهیدی مجله فرهنگی هنری بخارا، بازبینی ۳۱ خرداد ۹۳.
  3. کهف/۱۳: ما داستان آنان را به درستی بر تو می‌خوانیم.
  4. شهیدی، زندگانی فاطمه زهرا، ۱۳۷۹ش، ص۷.
  5. شهیدی، زندگانی فاطمه زهرا، ۱۳۷۹ش، ص۷.
  6. شهیدی، زندگانی فاطمه زهرا، ۱۳۷۹ش، ص۷.
  7. شهیدی، زندگانی فاطمه زهرا، ۱۳۷۹ش، ص۲۷۲-۲۷۴.
  8. شهیدی، زندگانی فاطمه زهرا، ۱۳۷۹ش، ص۲۶۸-۲۷۱.

منابع

شهیدی، جعفر، زندگانی فاطمه زهرا، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ سی و پنجم، ۱۳۷۹ش.