آیه ۱۹ سوره لقمان
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره لقمان |
| شماره آیه | ۱۹ |
| جزء | ۲۱ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مکه |
| موضوع | اخلاقی |
| درباره | آداب راه‌رفتن و سخن‌گفتن |
| آیات مرتبط | آیه ۶۳ سوره فرقان |
آیه ۱۹ سوره لقمان دو مورد از وصایای لقمان به فرزندش را بیان می‌کند: میانه‌روی در راه‌رفتن و پایین‌آوردن صدا هنگام سخن‌گفتن.
﴿وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ ١٩﴾ [لقمان:19]
﴿و در راه رفتن خود میانه رو باش و صدایت را آهسته ساز که بدترین آوازها بانگ خران است ١٩﴾
در سفارش نخست، لقمان فرزندش را به میانه‌روی در راه‌رفتن دعوت می‌کند؛ یعنی نه با شتاب و نه با کندی بیش از حد حرکت کند.[۱] برخی مفسران، این سفارش را به رعایت تواضع و پرهیز از تکبر در رفتار تفسیر کرده‌اند؛[۲] برخی مفسران نیز، رعایت میانه‌روی را دستوری عام شمرده و سفارش به آن در راه‌رفتن را اشاره به یکی از مصادیق اصل کلی اعتدال می‌دانند.[۳]
سفارش دوم، پایین آوردن صدا هنگام سخن‌گفتن است. آیه صدای الاغان را زشت‌ترین صداها معرفی کرده است.[۴] برخی مفسران این تعبیر را در ردّ این باور دانسته‌اند که بلندی صدا نشانه بزرگی و منزلت انسان است.[۵] در تفسیر المراغی نیز آمده است که بلندبودن صدا در میان عرب مایه افتخار شمرده می‌شد.[۶]
در روایتی از امام صادق(ع) عطسه با صدای بلند و ناهنجار از مصادیق این آیه دانسته شده است.[۷] در روایتی دیگر از آن حضرت، بلندکردن صدا هنگام دعا و تلاوت قرآن جایز شمرده شده است.[۸]
پانویس
- ↑ لاهیجی، تفسیر لاهیجی، ۱۳۷۳ش، ج۳، ص۵۸۲.
- ↑ شیخ طوسی، التبیان، دار احیاء التراث العربی، ج۸، ص۲۸۱؛ سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۵، ص۱۶۷.
- ↑ فخر رازی، تفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۵، ص۱۲۲؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۷، ص۵۶-۵۸.
- ↑ نجفی خمینی، تفسیر آسان، ۱۳۹۸ق، ج۱۶، ص۱۲.
- ↑ کاشانی، منهج الصادقین، ۱۳۳۶ش، ج۷، ص۲۱۲.
- ↑ مراغی، تفسیر المراغی، داراحیاء التراث العربی، ج۲۱، ص۸۷.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۶۵۶.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۸، ص۵۰۱؛ نجفی خمینی، تفسیر آسان، ۱۳۹۸ق، ج۱۶، ص۱۲.
منابع
- سیوطی، جلال‌الدین، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ق.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: قصیرعاملی، احمد، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه: بلاغی، محمد جواد، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
- لاهیجی، محمد بن علی، تفسیر شریف لاهیجی، تحقیق: حسینی ارموی، میر جلال الدین، تهران، دفتر نشر داد، چاپ اول، ۱۳۷۳ش.
- مراغی، احمد بن مصطفی، تفسیر المراغی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، بی‌تا.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
- نجفی خمینی، محمد جواد، تفسیر آسان، انتشارات تهران، اسلامیة، چاپ اول، ۱۳۹۸ق.