نبوت تبلیغی
نُبُوَّت تبلیغی در مقابل نبوت تشریعی از گونههای پیامبری و رسالت است که در آن آیین و شریعتی تازه نازل نمیشود؛[۱] بلکه کار پیامبران تبلیغی، ترویج، تبلیغ، اجرا و تفسیر شریعتِ حاکم بر زمان آنها بوده است.[۲] به این پیامبران، پیامبران ترویجی[۳] و یا غیرمُرسَل[۴] نیز گفته میشود.
پیامبران تبلیغی گاه همدوره با یک پیامبر صاحب شریعت هستند، مثل حضرت لوط(ع) که معاصر حضرت ابراهیم(ع) بود، و گاه بعد از او مبعوث میشوند، مثل بسیاری از پیامبران بنیاسرائیل.[۵] به گفته مرتضی مطهری اسلامشناس شیعه، اکثر قریب به اتفاق پیامبران، پیامبران تبلیغی بودهاند.[۶] همانطور که بعد از ابراهیم، پیامبران بسیاری مروّج شریعت او بودند مانند شعیب، یوسف و یعقوب و چنانکه هارون و یوشع، به شریعت موسی دعوت میکردند.[۷]
بر اساس باور به خاتمیت، پس از حضرت محمد(ص) و تکمیل دین اسلام هر دو گونه نبوت تشریعی و تبلیغی به پایان رسیده است.[۸] علت نیامدن پیامبران تبلیغی آن دانستهاند که بشریت به حدی از بلوغ فکری رسیده است که میتواند میراث انبیاء تشریعی را حفظ کند[۹] و نیز امکان تبلیغ دین در همه جهان به کمک یاران و جانشینان پیامبر(ص) فراهم است.[۱۰] همچنین گفته شده که انسان از نظر رشد فکری در پرتو «اجتهاد» میتواند وحی را تفسیر کرده و در شرایط مختلف مکانی و زمانی پاسخ نیازهای دینی خود را کشف کند،[۱۱] در واقع عالمان دینشناس وظایف پیامبران تبلیغی را بر عهده دارند.[۱۲]
به باور برخی شیعیان، پس از حضرت محمد(ص)، امامت جایگزین نبوت تبلیغی شده و همان وظایف را انجام داده است.[۱۳] مطهری توضیح داده است که امامت کارویژهای اختصاصی دارد که عالمان و دینشناسان چنین وظیفه و توانی ندارند و آن حل اختلافات مذهبی در امت اسلام است.[۱۴]
پانویس
- ↑ سبحانی، الالهیات، ۱۴۲۳ق، ج۳، ص۵۰۵.
- ↑ مطهری، ختم نبوت، ۱۳۹۰ش، ص۴۴.
- ↑ سبحانی، الالهیات، ۱۴۲۳ق، ج۳، ص۵۰۵.
- ↑ مطهری، آشنایی با قرآن، ج۲، ۱۳۸۹ش، ص۱۷۱.
- ↑ مصباح یزدی، آموزش عقاید، ۱۳۸۵ش، ص۲۸۷.
- ↑ مطهری، وحی و نبوت، ۱۳۸۹ش، ص۴۳.
- ↑ مطهری، خاتمیت، ۱۳۸۹ش، ص۲۷.
- ↑ مطهری، ختم نبوت، ۱۳۹۰ش، ص۵۱؛ سبحانی، الالهیات، ۱۴۲۳ق، ج۳، ص۵۰۵؛ مصباح یزدی، آموزش عقاید، ۱۳۸۵ش، ص۲۸۷.
- ↑ مطهری، ختم نبوت، ۱۳۹۰ش، ص۴۴؛ سبحانی، الالهیات، ۱۴۲۳ق، ج۳، ص۵۰۶.
- ↑ مطهری، ختم نبوت، ۱۳۹۰ش، ص۴۴؛ مصباح یزدی، آموزش عقاید، ۱۳۸۵ش، ص۲۹۰.
- ↑ مطهری، ختم نبوت، ۱۳۹۰ش، ص۴۵.
- ↑ مطهری، خاتمیت، ۱۳۸۹ش، ص۴۳-۴۴.
- ↑ سبحانی، الالهیات، ۱۴۲۳ق، ج۳، ص۵۰۷.
- ↑ مطهری، خاتمیت، ۱۳۸۹ش، ص۴۴ و ۴۸.
منابع
- سبحانی، جعفر، الالهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل، قم، مؤسسة الامام الصادق(ع)، ۱۴۲۳ق.
- مصباح یزدی، محمدتقی، آموزش عقاید، تهران، شرکت چاپ و نشر بینالملل، ۱۳۸۵ش.
- مطهری، مرتضی، آشنایی با قرآن، ج۲، تهران، صدرا، ۱۳۸۹ش.
- مطهری، مرتضی، خاتمیت، تهران، صدرا، ۱۳۸۹ش.
- مطهری، مرتضی، ختم نبوت، تهران، صدرا، ۱۳۹۰ش.
- مطهری، مرتضی، وحی و نبوت، تهران، صدرا، ۱۳۸۹ش.