مقاله نامزد خوبیدگی

منی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

مَنی، مایعی سفیدرنگ و غلیظ است که خروج آن از بدن، موجب جنابت است. به‌فتوای فقیهان شیعه و برخی از فقیهان اهل سنت، منی نجس است. خروج منی از بدن، به‌صورت اختیاری، روزه را باطل می‌کند. همچنین کسی که از او منی خارج شده است، باید برای نمازخواندن غسل کند.

برخی از نشانه‌های منی که در صورت شک، به‌وسیله آنها تشخیص داده می‌شود، عبارت‌اند از: لذت جنسی زیاد، جهیدن و سست‌شدن بدن.

مفهوم‌شناسی

منی مایعی نسبتاً غلیظ و تا حدودی سفید است[۱] که معمولا به هنگام لذت جنسی زیاد، از اندام تناسلی خارج می‌شود.[۲]

حکم فقهی

به‌فتوای فقیهان شیعه، منیِ انسان، از نجاسات است. آنها به خارج‌شدن منی از بدن، اِنزال می‌گویند. انزال، در فقه از سبب‌های جنابت است.[۳] به گفته محمدحسن نجفی، فقیهان شیعه، منی حیواناتی را که دارای خون جهنده هستند هم نجس می‌دانند.[۴]

کسی که منی از او خارج شده است، باید برای کارهایی که به طهارت نیاز دارد، مانند نماز غسل کند.[۵] خروج منی از بدن به صورت عمدی (چه با آمیزش چه با استمناء)، موجب باطل‌شدن روزه می‌شود.[۶]

دیدگاه اهل سنت

فقیهان اهل سنت درباره نجاست یا عدم نجاست منی نظر یکسانی ندارند. ابوحنیفه و مالک بن اَنَس منی را نجس می‌دانند؛[۷] با این تفاوت که ابوحنیفه معتقد است منی در صورتی که خشک باشد، با ساییدن پاک می‌شود و نیازی به شستن ندارد.[۸] شافعی‌ها[۹] و حنبلی‌ها، منی انسان را پاک می‌دانند.[۱۰]

نشانه‌های منی

در فقه، نشانه‌هایی برای منی بیان شده که در صورت شک در اینکه منی خارج شده است یا نه، به کمک آن نشانه‌ها منی از غیر آن تشخیص داده شود. طبق نظر بیشتر فقیهان شیعه، خروج منی در مردان با سه ویژگی لذت جنسی، جهیدن و سست‌شدن بدن همراه است.[۱۱] البته در مریض، جهیدن شرط نیست و خروج آب با شهوت و سست‌شدن بدن، حکم منی را دارد.[۱۲]

برخی از فقیهان گفته‌اند: خروج آب از بدن اگر با لذت جنسی و جهیدن و یا جهیدن و سست‌شدن بدن همراه باشد، منی است.[۱۳]

نشانه‌های منی در زنان متفاوت است. از نظر بیشتر فقیهان شیعه، ترشحاتی که از اندام تناسلی زن خارج می‌شود، اگر با لذت جنسی همراه باشد، حکم منی را دارد. اینان جهیدن و سست‌شدن بدن را نشانه منی در زنان ندانسته‎اند.[۱۴]

تفاوت با مذی، وذی و ودی

فقیهان میان منی و دیگر مایع‌هایی که از اندام جنسی انسان خارج می‌شود، فرق می‌گذارند. آنها به‌جز منی از سه مایع دیگر نام می‌برند:

  • «مَذْی»: مایع رقیقی است که در اثر لذت جنسی ضعیف یا ملاعبه از انسان خارج می‌شود.[۱۵] این مایع چسبنده است، ولی نشانه‌های منی را ندارد و در زنان بیشتر از مردان است.[۱۶]
  • وَذْی: مایعی است که گاهی پس از خارج‌شدن منی، از انسان خارج می‌شود.[۱۷]
  • وَدْی: مایعی است که گاه پس از ادرار از انسان خارج می‌شود.[۱۸]

از نظر فقهان شیعه، مذی، وذی و ودی نجس نیستند[۱۹] و وضو را باطل نمی‌کنند.[۲۰]

پانویس

  1. تبیان؛ تفاوت تعاریف طبی و فقهی در مورد مایع منی، بازبینی ۲۶ آذر ۱۳۹۷ش
  2. عبدالرحمان، معجم المصطلحات و الالفاظ الفقهیه، ج۳، ص۳۶۹.
  3. نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۳؛ سید مرتضی، الانتصار، ۱۴۱۵ق، ص۹۵.
  4. نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۵، ص۲۹۰.
  5. بنی‌هاشمی خمینی، ۱۳۹۲ق، ج۱، ص۲۶۴.
  6. نگاه کنید به بحرانی، الحدائق الناضره، ۱۴۰۵ق، ج۱۹، ص۱۲۹-۱۳۰.
  7. جزیری، الفقه علی المذاهب الاربعه، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۵؛ سید مرتضی، الانتصار، ۱۴۱۵ق، ص۹۶.
  8. سید مرتضی، الانتصار، ۱۴۱۵ق، ص۹۶.
  9. شافعی، احکام القرآن، دار الکتب العلمیه، ص۸۱-۸۲.
  10. جزیری، الفقه علی المذاهب الاربعه، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۵ پانویس۳؛ سید مرتضی، الانتصار، ۱۴۱۵ق، ص۹۶.
  11. نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۸.
  12. نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۱۲.
  13. بنی‌هاشمی خمینی، ۱۳۹۲ق، ج۱، ص۲۶۵.
  14. نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۳، ص۱۳؛ نگاه کنید به بنی‌هاشمی خمینی، ۱۳۹۲ق، ج۱، ص۲۶۵و۲۶۶.
  15. نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۴۱۱.
  16. عاملی، الاصطلاحات الفقیه، ۱۴۱۳ق، ص۱۹۶.
  17. عاملی، الاصطلاحات الفقیه، ۱۴۱۳ق، ص۲۲۹؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۴۱۵.
  18. عاملی، الاصطلاحات الفقیه، ۱۴۱۳ق، ص۲۲۹.
  19. برای نمونه نگاه کنید به: مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۴۲۹ق، ص۳۱.
  20. برای نمونه نگاه کنید به: سید مرتضی، الانتصار، ۱۴۱۵ق، ص۱۱۹؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۴۱۴.

منابع

  • بنی‌هاشمی خمینی، سیدمحمدحسن، توضیح‌المسائل مراجع، مطابق با فتاوای شانزده نفر از مراجع معظم تقلید، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۹۲ش.
  • بحرانی، یوسف بن احمد، الحدائق الناضره فی احکام العترة الطاهره، تصحیح محمدتقی ایروانی و سیدعبدالرزاق مقرم، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۰۵ق.
  • جزیری، عبدالرحمن بن محمد عوض، الفقه علی المذاهب الاربعه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۲۴ق/۲۰۰۳م.
  • سید مرتضی، علی بن حسین، الانتصار فی انفرادات الامامیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۵ق.
  • شافعی، محمد بن ادریس، احکام القرآن، بیروت، دار الکتب العلمیه.
  • عاملی، یاسین عیسی، الاصطلاحات الفقهیه فی الرسائل العلمیه، بیروت، دارالبلاغه، ۱۴۱۳ق.
  • عبدالرحمان، محمود، معجم المصطلحات و الالفاظ الفقهیه،
  • مکارم شیرازی، ناصر، رساله توضیح المسائل، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام، ۱۴۲۹ق.
  • نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تصحیح عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دار احیاء العربی، ۱۴۰۴ق.