مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

استبراء

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

اِسْتِبْراء، عمل مستحبی در فقه که مردان پس از خروج ادرار یا منی انجام می‌دهند تا مجرای ادرار از باقیمانده این نجاسات پاک شود. بر این اساس، پس از استبراء، اگر مایع مشکوکی از مجرای ادرار خارج شود، پاک است و وضو یا غسل را باطل نمی‌کند.

واژه‌شناسی

استبراء از ریشه لغوی «ب ر ء» به معنای دوری کردن و بیزاری جُستن است و در اصطلاح فقهی، عمل مستحبی است که مردها پس از خروج بول (ادرار) یا منی انجام می‌دهند تا اطمینان پیدا کنند باقیمانده این نجاسات در مجرای ادرار نمانده است. منظور از باقی نماندن، باقی ماندن عُرفی است، نه دقت‌های خاص.

چگونگی انجام استبراء

بهترین شیوه استبراء از بول این است که مرد پس از ادرار، ۳ بار از نزدیک مخرج غایط تا ابتدای آلت و از آنجا تا ختنه‌گاه، محکم با انگشت بکشد، سپس ۳ بار سر آلت را فشار دهد.[۱] از هر شیوه دیگری هم اطمینان به تخلیه شدن مجرای ادرار، از مایعات نجس حاصل شود، کافی است و باید از رفتارهای وسواس‌گونه دوری کرد.

رطوبت خارج شده از مخرج بول زن حتی در صورت عدم استبراء نیز محکوم به طهارت است.[۲]

برای استبراء از مَنی باید ادرار کرده و پس از آن استبراء از بول کند. برخی معتقدند ادرار کردن کفایت می‌کند و در صورتی که نتوانست ادرار کند، همان شیوه استبراء از بول کافی است.[۳]

احکام پس از استبراء

پس از انجام استبراء اگر رطوبت مشکوکی از مجرای ادرار خارج شود که نمی‌دانیم بول یا منی است یا از سایر رطوبت‌های پاک، پاک بوده و وضو یا غسل را نیز باطل نمی‌کند؛ ولی اگر فردی پس از ادرار استبراء نکند و رطوبت مشکوکی از مجرا خارج شود، این رطوبت نجس بوده و وضو را باطل می‌کند؛ همچنین اگر مردی پس از خروج منی بدون استبراء غسل کند و بعد از اتمام غسل، رطوبتی از مجرای ادرار او خارج شود که نداند منی است یا چیز دیگر، این رطوبت نجس بوده و لازم است مجددا غسل جنابت انجام دهد.[۴]

جُستارهای وابسته

پیوند به بیرون

پانویس

  1. حکیم، مستمسک العروة، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۲۲۵-۲۲۷.
  2. حکیم، مستمسک العروة، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۲۲۸.
  3. حکیم، مستمسک العروة، ۱۴۱۶ق، ج۳، ص۱۰۹.
  4. نجفی، جواهر الکلام، دار احیاء التراث العربی، ج۳، ص۱۲۲.

منابع

  • حکیم، سید محسن، مستمسک العروة الوثقی، قم، مؤسسه‌دار التفسیر، ۱۴۱۶ق.
  • نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، بیروت، ‌دار احیاء التراث العربی، هفتم، بی تا.