مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

یعقوب (پیامبر)

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از یعقوب)
پرش به: ناوبری، جستجو
یعقوب(پیامبر)
Jacob.jpg
محل زندگی و پیامبری یعقوب
نام در قرآن: یعقوب،‌اسرائیل
محل تولد: فلسطین
محل زندگی: کنعان، مصر
آرامگاه: الخلیل
نام قوم: بنی‌اسرائیل
پیش از: یوسف
پس از: اسحاق
خویشاوندان مهم: اسحاق، یوسف
دین: یکتاپرستی
سن: ۱۴۷سال
تکرار نام در قرآن: ۱۶ بار
حوادث مهم: در چاه انداختن یوسف،‌ نابینا شدن یعقوب
-
پیامبران
اولوالعزم
حضرت محمد(ص) ابراهیمنوحعیسیموسیسایر پیامبران

یَعْقُوب یا اسرائیل فرزند اسحاق، نوه ابراهیم(ع) و از پیامبران الهی بود که نام او در قرآن آمده است. مفسران شیعی اسرائیل را به معنای عبداللَّه دانسته؛ ولی تورات علت نامگذاری او را پیروزی یعقوب در کُشتی با فرشته الهی دانسته است. در منابع اسلامی برای اثبات جایز بودن توسل به غیر خدا، به ماجرای واسطه قراردادن او توسط برادران یوسف نزد خدا، استناد شده است. همچنین برخی برای جایز بودن ازدواج هم‌زمان با دو خواهر قبل از اسلام، به ازدواج او با دو خواهر استناد کرده‌اند. یعقوب در ۱۴۷ سالگی در مصر درگذشت و طبق وصیتش پیکرش از مصر منتقل و در غار مکفیله در شهر الخلیل(حبرون) فلسطین دفن شد.

شخصیت و خاندان یعقوب

یعقوب فرزند اسحاق، نوه ابراهیم(ع) و از پیامبران الهی بود.[۱] او در شهری به نام فَدان آرام نزد دایی خود لابان رفت و مدتی را در آنجا به چوپانی گذراند و با دو دختر دایی خود ازدواج کرد.[۲] البته بنا بر آیات قرآن، ازدواج با دو خواهر، قبل از اسلام جایز بوده است.[۳]اما در برخی اخبار آمده، یعقوب خواهر دوم را بعد از فوت همسر اول خود گرفته است.

او از همسرانش دوازده پسر داشت که یوسف و بنیامین از راحیل متولد شدند.[۴] قرآن همچنین داستان نابینا شدن یعقوب را نقل می‌کند که پس از ناپدید شدن فرزندش یوسف، سالیان درازی در فراق او گریه کرد و بینایی‌اش را از دست داد.[۵]

بشارت تولد یعقوب

خداوند در قرآن بشارت تولد اسحاق و یعقوب را به ابراهیم، گزارش کرده است.[۶] ۱۶ مرتبه در ۱۰ سوره به نام یعقوب اشاره شده و در سوره‌های آل‌عمران و مریم نیز دو مرتبه نام اسرائیل آمده است.[۷] طبرسی در مجمع البیان اسرائیل را همان یعقوب دانسته است؛ و می‌گوید، اِسرا یعنی عبد و ئیل به معنی الله و این کلمه به معنای عبداللَّه است.[۸]

همچنین در قرآن به داستان فرزندان یعقوب اشاره و می‌گوید وقتی برادران یوسف از خطایشان پشیمان شدند به جای اینکه مستقیم از خداوند درخواست عفو کنند، یعقوب را واسطه قرار دادند و از او خواستند برایشان نزد خدا طلب بخشش کند.[۹]

شکایت یعقوب به خدا

روایات شیعه به جریان ناراحتی یعقوب در دوری از فرزندش یوسف، اشاره و علت آن را بی‌توجهی یعقوب و خانواده‌اش به درخواست فقیری گرسنه گزارش کردند.[۱۰] برخی روایات دیگر به صبر و شکایت یعقوب اشاره و دعایی از یعقوب را نقل کرده‌اند که او خطاب می‌کرد، من غم و اندوهم را تنها به خدا می‌گویم و در معنای صبر نیکو آوردند صبر یعنی اینکه انسان ناله و شکایتش از مشکلات را به خداوند بگوید نه مردم مانند یعقوب که گفت من شکایتم را به خداوند می‌گویم.[۱۱] [یادداشت ۱]

اسرائیل تورات

تورات داستان‌های مختلفی پیرامون حضرت یعقوب نقل می‌کند. یکی از این‌ها، داستان نامیده شدن یعقوب به اسرائیل است. تورات نقل می‌کند، فرشته الهی پس از کُشتی، به یعقوب گفت، هنگام سپیده است و من باید بروم، ولی یعقوب گفت، اجازه نمی‌دهم مگر اینكه برایم دعا کنید. فرشته الهی به او گفت نامت چیست؟ گفت یعقوب. گفت چون با فرشته و با انسان‌ها كشمكش داشتی و پیروز شدی دیگر نامت یعقوب نیست و به نام اسرائیل نامیده خواهید شد.[۱۲]

درگذشت و محل دفن

یعقوب پس از یافتن فرزندش یوسف به مصر مهاجرت کرد و در آنجا مدتی زندگی کرد.[۱۳] وی قبل از فوت، فرزندانش را جمع کرد و آنها را به دین و آئین جدش ابراهیم، سفارش نمود و از آنها بر این آئین اقرار گرفت.[۱۴]

او در سن ۱۴۷ سالگی از دنیا رفت[۱۵] و بر حسب وصیت جنازه‌اش را برای دفن به فلسطین منتقل و در غار مکفیله در شهر الخلیل(حبرون) دفن کردند.[۱۶]

پانویس

  1. شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، ۱۳۸۹ش، ص ۶۸.
  2. مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ۱۳۶۸ش، ج ۱۴، ص ۲۵۲.
  3. سوره نساء، آیه ۲۳.
  4. جزایری، داستان پیامبران، ۱۳۸۰ش، ص ۳۰۴.
  5. سوره یوسف، آیه۸۴
  6. سوره انعام، آیه ۸۴.
  7. شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، ۱۳۸۹ش، ص ۶۸.
  8. طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج ۱، ص ۲۰۶.
  9. سوره نساء، آیه۶۴
  10. حر عاملی، الجواهر السنیة فی الأحادیث القدسیة، ۱۳۸۰ش، ص ۵۴.
  11. طبرسی، مشکاة الأنوار، ۱۳۷۹ش، ص ۵۸۵.
  12. سِفر پیدایش، ۳۲: ۲۷- ۲۹.
  13. شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، ۱۳۸۹ش، ص ۶۹.
  14. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج ۱، ص ۴۶۲.
  15. مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ۱۳۶۸ش، ج ۱۴، ص ۲۵۲.
  16. شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن،۱۳۸۹ش، ص ۶۹.
  1. إِنَّما أَشْکوا بَثِّی وَ حُزْنِی إِلَی اللَّه.سوره یوسف،آیه۸۶.

منابع

  • جزائری، نعمت الله بن عبد الله، داستان پیامبران، تهران، انتشارات هاد، چاپ اول، ۱۳۸۰ش.
  • شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، ترجمه محمد کرمانی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ چهارم، ۱۳۸۹ش.
  • حر عاملی، محمد بن حسن، الجواهر السنیة فی الأحادیث القدسیة، تهران، انتشارات دهقان، چاپ سوم، ۱۳۸۰ش.
  • طبرسی، علی بن حسن، مشکاة الأنوار، ترجمه هوشمند و محمدی، قم، دار الثقلین، چاپ اول، ۱۳۷۹ش.
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، ۱۳۶۸ش.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.

پیوند به بیرون