عزیر (پیامبر)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
عزیر
اطلاعات پیامبر
نام قوم: بنی‌اسرائیل
خویشاوندان مهم: هارون
دین: یکتاپرستی
سن: ۵۰
تکرار نام در قرآن: یک مرتبه
حوادث مهم: حمله بخت النصر به فلسطین • دوران اسارت بابلی • بازگشت بنی‌اسرائیل به بیت المقدس • احیاء تورات
-
پیامبران
اولوالعزم
حضرت محمد(ص) ابراهیمنوحعیسیموسیسایر پیامبران

عُزَیر از پیامبران قوم بنی‌اسرائیل. وی به امر خدا در سن جوانی از دنیا رفت و پس از صدسال زنده شد. نام وی یک بار در قرآن تصریح شده است. اما در جای دیگر قرآن نیز به وی اشاره‌ای شده است. در دوره وی بخت النصر پادشاه بابل، بیت المقدس محل سکونت بنی‌اسرائیل را ویران کرد و آنان را به بابِل به اسارت برد. در یهودیت، عزیر احیاکننده تورات معرفی شده است.

معرفی

عزیر از نسل هارون برادر موسی(ع) است.[۱] او و برادر دوقلویش عزیز از پدر و مادری که ساکن در بیت المقدس بودند به دنیا آمدند.[۲] در برخی منابع به ارمیا از وی یاد می‌شود.[۳] وی یکی از پیامبران قوم بنی‌اسرائیل معرفی شده است.[۴] در قرآن یک مرتبه به نام عزیر تصریح شده است.[۵] برخی مفسران آیه ۲۵۹ سوره بقره را نیز درباره عزیر دانسته‌اند.[۶] عزیر در دوران پادشاهی هخامنشیان می‌زیسته است. در زبان عبری و متون یهودی، عزرا خوانده می‌شود.[۷]

مرگ صد ساله و زنده شدن عزیر

بر اساس قرآن و برخی منابع تاریخی عزیر در سن جوانی به امر خدا روح از بدنش جدا شد و پس از صد سال زنده شد.[۸] زندگی او در این مرحله سی سال طول کشید.[۹] این مسأله در جریان عبور عزیر از روستایی که ساکنان آن از دنیا رفته بودند اتفاق افتاد. عزیر با دیدن استخوان انسان‌های مرده با خود درباره چگونگی زنده‌شدن مردگان پرسید. به امر خدا او و مرکبش از دنیا رفتند و پس از صد سال زنده شدند. پس از زنده شدن عزیر از وی درباره مدت زمانی که بر او گذشت سؤال شد. عزیر تصور می‌کرد یک روز یا کمتر خوابیده است. به او گفته شد صد سال از جان دادنش گذشته است اما غذا و خوراکی که همراهش بود هنوز فاسد نشده است. سپس از سوی خدا به وی گفته شد به استخوان‌های مرکبش که همزمان با عزیر از دنیا رفته بود نگاه کند تا از چگونگی زنده‌شدن مردگان و معاد آگاه شود.[۱۰] او پس از این واقعه به توانا بودن خدا اقرار کرد. این ماجرا در سوره بقره ذکر شده است.[۱۱] مراغی از مفسران اهل‌سنت معتقد است عزیر قبض روح نشده بود بلکه در این مدت در حالتی شبیه بیهوشی به سر می‌برده است.[۱۲]

زندگی عزیر پس از مرگ صدساله

عزیر زمانی که بیدار شد روانه شهر خود گشت. به سبب تغییراتی که در شهر به وجود آمده بود به دنبال منزل خود می‌گشت. پس از رسیدن به منزل خویش، برای اطمینان، از زنی سالخورده و نابینا منزل خود را جویا شد. زن سالخورده که مدت زیادی بود کسی از او منزل عزیر را جویا نشده بود، با شنیدن نام عزیر گریه کرد و گفت این نخستین بار است که کسی منزل عزیر را جویا می‌شود. وی همانجایی که عزیر احتمال می‌داد را خانه عزیر معرفی کرد.[۱۳]

عزیر و اثبات هویت خود برای بنی‌اسرائیل

عزیر برای آنکه برای قوم بنی‌اسرائیل هویت خود را ثابت کند به درخواست‌های بنی‌اسرائیل برای اثبات ادعای زنده شدنش عمل کرد. وی همچنین به دنبال درخواست زنی نابینا که از وی طلب سلامتی کرده بود، برای او دعا کرد و چشمانش بینا شد.[۱۴]

عزیر برای جلب اعتماد فرزندان سالخورد‌ه‌اش، به درخواست آنان نشانه‌ای که روی کتفش بود را به آنان نشان داد.[۱۵] بنی‌اسرائیل که هنوز باور نمی‌کردند این فرد همان عزیر صدسال پیش است از وی خواستند تورات را که پس از سوزاندن بخت النصر به فراموشی سپرده شده بود برای قوم بنی‌اسرائیل بخواند. عزیر نیز تورات را از حفظ برای آنان قرائت کرد. عزیر همچنین محل دفن توراتی را که از سوی پدرش سروحا در روزگار بخت النصر در خاک مدفون بود را به بنی‌اسرائیل نشان داد. آنان پس از بیرون آوردن تورات، آن را با آنچه که عزیر از حفظ برای مردم قرائت کرده بود مقایسه کردند و اختلافی در آن ندیدند.[۱۶] همین مسأله موجب شد که برخی از بنی‌اسرائیل عزیر را از باب تکریم و احترام، فرزند خدا بدانند.[۱۷]

بازگرداندن یهودیان پس از دوران اسارت بابلی

بر اساس برخی تفاسیر عزیر فردی بود که بنی‌اسرائیل را پس از حمله بخت النصر به بیت المقدس، اسارت و تبعید یهودیان به سرزمین بابِل، پس از حدود صدسال به فلسطین بازگرداند. بخت النصر که در متون تاریخی، پادشاهی ظالم در بابل معرفی شده است به بیت المقدس حمله کرد. او علاوه بر تخریب معابد یهودیان در این شهر، سوزاندن تورات و کشتن بسیاری از بنی‌اسرائیل افراد باقی مانده را به اسارت گرفت و به بابل منتقل کرد. این دوره به اسارت بابلی مشهور است. عزیر پس از آنکه کورورش، بابل را فتح کرد، از وی خواست اجازه دهد یهودیان به بیت المقدس بازگردند.[۱۸] در برخی منابع تنها به سرپرستی عزیر در بازگشت بنی‌اسرائیل به سرزمین بیت المقدس اشاره شده است.[۱۹]

احیا کننده تورات

عزیر را احیا کننده تورات فراموش شده معرفی کرده‌اند.[۲۰] تورات در جریان ویرانی شهر بیت المقدس از سوی بخت النصر به آتش کشیده شده بود و به فراموشی سپرده شد. عزیر که تورات را حفظ بود آن را احیا کرد. او تورات را برای مردم می‌خواند و گروهی آن را مکتوب می‌کردند.[۲۱]

مناظره امام باقر با عالم مسیحی درباره عزیر

در جریان مناظره عالمی مسیحی با امام باقر(ع) فرد نصرانی سؤالی را مطرح کرد که تصور می‌کرد امام از پاسخ آن ناتوان است. وی از امام باقر درباره دو برادر دوقلو که همزمان به دنیا آمدند و در یک زمان از دنیا رفتند اما یکی ۵۰ سال و دیگری ۱۵۰ سال عمر کرد سؤال کرد. امام پاسخ دادند: آن دو پسر، «عزیز» و «عُزَیر» بودند؛ آن دو در یک زمان متولّد شدند و سی سال زندگی کردند. پس از آن خدا «عُزیر» را قبض روح کرد و یک صد سال در صف مردگان بود، ولی «عزیز» همچنان در دنیا زندگی می‌کرد. پس از صد سال خدا «عُزیر» را زنده کرد، او را به دنیا برگرداند و بیست سال با برادرش «عزیز» زندگی کرد. سپس هر دو با هم در یک ساعت از دنیا رفتند. بر این اساس «عزیز» پنجاه سال عمر کرد ولی «عزیر» صد و پنجاه سال عمر نمود. عالم مسیحی با شنیدن پاسخ امام از علم وی متحیر ماند.[۲۲]

اماکن منسوب

در دوره کنونی دو مکان به عزیر منسوب است. در شهر عیزریه در کرانه باختری رود اردن در کشور فلسطین قبری به وی منسوب است و در کنار آن مسجدی به نام عزیر قرار دارد.[۲۳] همچنین در شهر عماره در استان میسان در جنوب کشور عراق بارگاهی منسوب به عزیر وجود دارد.[۲۴]

پانویس

  1. ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۳.
  2. طبری، محمدبن جریر، ۱۳۵۶ش، ج۱، ص۱۶۴؛ ظهوربرزگر، «داستان قرآنی؛ عزیر پیامبر»، ص۲۶ و ۲۷.
  3. دائرة المعارف قرآن کریم، ۱۳۸۲ش، ج۲، ص۵۳۴.
  4. ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۶؛ ابنخمیر، تنزیه الأنبیاء، ۱۴۲۰ق، ص۱۱۶.
  5. سوره توبه، آیه ۶۰.
  6. زحیلی، التفسیر الوسیط، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۱۵۱.
  7. عهدعتیق، کتاب عزرا، باب ۳، آیه۷.
  8. ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۴.
  9. کلینی، الکافی، ۱۳۶۲ش، ج۸، ص۱۲۳
  10. ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۴.
  11. سوره بقره، آیه ۲۵۲.
  12. مراغی، تفسیر المراغی، داراحیاء التراث العربی، ج۳، ص۲۳.
  13. ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۵.
  14. ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۵.
  15. ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۵.
  16. مقدسی، آفرینش و تاریخ، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۴۸۰ و ۴۸۱.
  17. هاشمی بصری، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۱۶؛ مقدسی، آفرینش و تاریخ، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۵۷۹.
  18. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۷، ص۳۶۲.
  19. شبستری، اعلام القرآن، ۱۳۷۹ش، ص۶۶۳.
  20. ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۵؛ ابن‌جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۴۱۲.
  21. ابن کثیر دمشقی، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۵ و ۴۶؛ بلعمی، تاریخنامه طبری، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۴۶۸.
  22. کلینی، الکافی، ۱۳۶۲ش، ج۸، ص۱۲۳.
  23. «العزیریه».
  24. «میسان، مرقد النبی العزیر».

منابع

  • قرآن کریم.
  • ظهوربرزگر، رؤیا، «داستان قرآنی؛ عزیر پیامبر»، مجله بشارت، ش۷۵، بهمن واسفند ۱۳۸۸ش.
  • ابن کثیر دمشقی، أبو الفداء اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، بیروت،‌ دار الفکر، ۱۴۰۷ق.
  • ابن‌جوزی، أبوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد، المنتظم فی تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق محمد عبدالقادر عطا / مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • ابنخمیر، علی بن احمد، تنزیه الأنبیاء عما نسب الیهم حثالة الأغبیاء، محقق: محمد رضوان دایه،‌ دار الفکر، دمشق، چاپ دوم، ۱۴۲۰ق.
  • آفرینش و تاریخ، مطهر بن طاهر مقدسی، ترجمه محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران، آگه، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
  • بلعمی، تاریخنامه طبری، تحقیق محمد روشن، تهران، سروش، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش.
  • دائره المعارف قرآن کریم، قم، بوستان کتاب، چاپ سوم، ۱۳۸۲ش.
  • زحیلی، وهبه، التفسیر الوسیط، دمشق، دارالفکر، چاپ دوم، ۱۴۲۲ق.
  • شبستری، عبدالحسین، اعلام القرآن، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، قم، چاپ اول، ۱۳۷۹ش.
  • طبری، محمدبن جریر، ترجمه تفسیر طبری، مترجم، حبیب یغمایی، تهران، توس، ۱۳۵۶ش.
  • عهدعتیق، کتاب عزرا.
  • کلینی، الکافی، تهران، اسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۶۲ش.
  • مراغی، احمدمصطفی، تفسیر المراغی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، بی‌تا.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش.
  • هاشمی بصری، محمد بن سعد بن منیع الهاشمی بصری، الطبقات الکبری، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
  • «العزیریه»، پایگاه اینترنتی الجذور الشعبیه المقدسه، تاریخ بازدید: ۰۷-۰۳-۱۳۹۷ش.
  • «میسان، مرقد النبی العزیر»، تجمع الجامعیین العراقیین فرع ایران، تاریخ انتشار: ۱۰-۰۵-۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۲۷-۰۳-۹۷ش.

پیوند به بیرون