ایوب (پیامبر)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
ایوب
مقبره منسوب به ایوب نبی در لبنان.jpg
مقبره منسوب به حضرت ایوب در لبنان
نام در قرآن: ایوب
محل زندگی: بثنیه
دین: یکتاپرستی
سن: ۹۳سال
تکرار نام در قرآن: ۴ بار
حوادث مهم: صبر در برابر مشکلات
-
پیامبران
اولوالعزم
حضرت محمد(ص) ابراهیمنوحعیسیموسیسایر پیامبران

اَیّوب یکی از پیامبران الهی که نام او در قرآن و دیگر کتب آسمانی ذکر شده است. درباره محل زندگی و وفات وی اختلافاتی وجود دارد. صبر و سوگند وی داستان خاص دارد. تا کنون چندین اثر هنری پیرامون وی شکل گرفته است.

نام و نسب

اَیوب به معنی بازگشت کننده به سوی خداست[۱] که قرآن هم وی را به وصف «أَوَّاب» ذکر نموده است.[۲] نسب حضرت ایوب(ع) را چنین ذکر نموده‌اند: «ایوب بن اموص بن رازج بن روم بن عیصا بن اسحاق بن ابراهیم(ع)» بنابراین ایوب با پنج واسطه به حضرت ابراهیم(ع) می‎رسد. و از سوی مادر، از نواده‎های حضرت لوط(ع) است.[۳]

محل زندگانی

وی در منطقه عوص در جنوب غربی بحر المیت در شمال خلیج عقبه زندگی می‌کرد.[۴] وبه نقل برخی دیگر در بثنیه منطقه‌ای بین دمشق و اذرعات زندگی می‌کرد.[۵] در ترکیه شهر اورفا غاری است که گفته می‌شود ایوب در دوران بیماریش در آن زیسته است.[۶]

مقبره منسوب به ایوب در ترکیه

ایوب در کتب آسمانی

در سه کتاب تورات، انجیل و قرآن نام وی ذکر شده است. ایوب در عهد عتیق نام یک کتاب است و بارها نامش تکرار شده است. در سطر اول این کتاب آمده است: «در زمین عُوْص، مردی ایوب نام بود و آن مرد، کامل و راست و خدا ترس و اجتناب کننده از بدی‌ها بود.»[۷] درعهد جدید در کتاب حزقیال[۸] و یعقوب[۹] نام وی نیز آمده است.

نام حضرت ایوب در قرآن چهار بارآمده است:

ردیف شماره سوره نام سوره آیات
۱ ۶ انعام ۸۴
۲ ۴ نساء ۱۶۴
۳ ۲۱ سوره انبیا ۸۳-۸۴
۴ ۳۸ سوره ص ۴۱-۴۴

صبر ایوب

نوشتار اصلی: صبر ایوب

پیامبر اسلام در مورد حضرت ایوب فرموده است که او بسیار بردبار بود.[۱۰] لذا در روزقیامت با وی بر سایرین دلیل آورده می‌شود.امام صادق می‌فرماید: شخصی که در دنیا گرفتار شده و بر اثر آن به فتنه و گمراهی افتاده، روز قیامت می‌گوید: پروردگارا! مرا به شدت گرفتار و مبتلا کردی تا این که به فتنه و تباهی دچار شدم. پس حضرت ایوب را می‌آورند و به آن مرد گفته می‌شود: آیا رنج و بلای تو سخت‌تر بود یا رنج و بلای ایوب؟ او هم به رنج و بلا درافتاد اما گرفتار فتنه و تباهی نشد.[۱۱]

در زیارت ناحیه به جهت همین صبر، سلام بر ایوب این گونه ذکر شده است. أَلسَّلامُ عَلی أَیوبَ الَّذی شَفاهُ اللهُ مِنْ عِلَّتِهِ؛سلام بر ایوب که خداوند او را از بیماریش شفا بخشید.[۱۲]

سوگند ایوب

مرقد منسوب به حضرت ایوب در عراق

این پیامبر الهی در زمان بیماری سوگند یاد کرد که هر گاه قدرت پیدا کند ۱۰۰ تازیانه به همسرش به جهت یاد کردن نام شیطان نزد وی بزند، اما بعد از بهبودی، می‌خواست به خاطر وفاداریی‌ها و محبت‌ها او را ببخشد، ولی سوگند به نام خدا در میان بود و نمی‌توانست او را ببخشد.[۱۳] خداوند به او فرمود: دسته‌ای از ساقه‌های گندم (یا مانند آن) را بگیر، و به او بزن و سوگند خود را مشکن ![۱۴]

عصمت ایوب

برخی به جهت تاثیر شیطان در وجود این پیامبر اشکال بر عصمت وی نمودند. لذا یکی از پیامبرانی که در تنزیه الانبیاء درباره عصمت آن بحث شده حضرت ایوب است.[۱۵] برخی درباره این اشکال گفته‌اند: تسلط شیطان برنفس ایوب نبوده بلکه تاثیر در بدن و جسم ایوب بوده، واین موضوع بر عصمت وی ایجاد اشکال نمی‌کند علاوه بر آنکه شیطان مزبور انسی بوده نه جنی(ابلیس).[۱۶]

وفات و مدفن

آرامگاه منسوب به حضرت ایوب در بخارا

برخی گفته‌اند: مدت عمر حضرت ایوب ۹۳ سال بود وبعد از وفاتش فرزندش ذوالکفل را وصی قرار داد.[۱۷]

درباره آرامگاه حضرت ایوب اختلاف است در کشورهای مختلف مانند ترکیه، لبنان و... مقبره‌های متعددی به آن حضرت نسبت داده‌اند که مشهورترین قبر منسوب به ایشان، در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر حلّه در کشور عراق است. این منطقه که به نام «الرّانْجِیه» شناخته می‌شود، در حاشیۀ جادۀ اصلی حلّه به کوفه واقع است. در سر درب این مقبره با خط نستعلیق نوشته شده: «مَرقَدُ صابِرِ نَّبی الله اَیوب علیه‌السلام»

پوستر فيلم ايوب پيامبر

البته در عمان بقعه‌ای در ۷ کیلومتری شمال غربی بندر سَلاله و در کنار جادۀ سلاله به «عِین جَرْزیز»، بر بلندای کوه «اِتّین» مرقدی منسوب به ایشان است. ودر ازبکستان مزاری در شهر بخارا قرار دارد که برخی آن را از ابداعات دورۀ تیموری می‌دانند. تیمور لنگ به سبب علاقۀ فراوانی که به وطن خود داشت، مزاری به نام حضرت ایوب و مزار دیگری به نام حضرت دانیال درست کرده است.[۱۸] در ایران هم مقابری منسوب به ایشان است نظیر: مقبره‌ای در روستای گرماب از توابع شهرستان بجنورد ؛ قزوین، بخش الموت، روستای بالاروچ و استان مازندران، شهرستان تنکابن، شهر عباس‌آباد، روستای پرچور[۱۹]

آثار هنری

داستان ایوب در آثار هنری و رسانه‌ای مانند نقاشی‌، ‌کاشی‌کاری‌، اشعار، سینما و تلویزیون انعکاس داشته است. ایوب پیامبر فیلمی به کارگردانی و نویسندگی فرج الله سلحشور محصول سال ۱۳۷۲ که از تلویزیون ایران پخش شد.

پانویس‌

  1. خرمشاهی، دانشنامه قرآن،۱۳۷۷ش، ج۱،ص۳۳۵.
  2. سوره ص، آیه ۴۴
  3. مجلسی، حیاة القلوب، ۱۳۸۰ش، ج۱ ص۵۵۵.
  4. شوقی، اطلس قرآن،۱۳۸۸ش، ص۱۰۹
  5. شوقی، اطلس قرآن،۱۳۸۸ش، ص۱۰۹
  6. بی آزار شیرازی، باستان شناسی وجغرافیای تاریخی قصص قرآن،۱۳۸۶ش، ص۳۵۰
  7. عهد قدیم، کتاب ایوب،۱،۱
  8. عهد جدید،حزقیال ۴۰،۱۴
  9. عهد جدید، یعقوب ۱۱،۵
  10. ری‌شهری، حکم النبی الأعظم(ص) ۱۳۸۷ش،ج۲،ص۲۷۳
  11. مجلسی، بحارالأنوار،۱۴۰۳ق، ج۷، ص۲۸۵
  12. ابن مشهدی، المزار الکبیر، ۱۳۷۸ش،ص ۴۸۵.
  13. مکارم، تفسیر نمونه،۱۳۷۳ش، ج۱۹ ص۲۹۹
  14. سوره ص، آیه ۴۴
  15. سید مرتضی،تنزیه الانبیاء،۱۳۷۷ش،ص۱۱۱.
  16. نصری، مبانی رسالت انبیاء در قرآن ۱۳۷۶ش،ص۲۴۲.
  17. بجنوردی،دایره المعارف بزرگ اسلامی،منوچهری، مقاله ایوب، ج۱۰، ص۷۲۳.
  18. رامین نژاد، مزار پیامبران،۱۳۸۷ش، ص۱۶۵.
  19. «پیامبر خدا در ایران مدفون هستند». تابناک. بازبینی‌شده در ۱۳۹۲/۰۲/۲۷.

منابع

  • قرآن کریم
  • ابن المشهدی، محمد بن جعفر، المزار الکبیر، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، ۱۳۷۸ش.
  • بجنوردی،کاظم، دایره المعارف بزرگ اسلامی، منوچهری، مقاله ایوب، تهران، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۰ش.
  • بی آزار شیرازی،عبد الکریم، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، تهران دفتر نشر فرهنگ،۱۳۸۶ش.
  • خرمشاهی،بها الدین، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، تهران، انتشارات ناهید و دوستان،۱۳۷۷ش.
  • رامین نژاد، رامین، مزار پیامبران، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی،۱۳۸۷ش.
  • ری شهری، محمد، حکم النبی الأعظم(ص)، قم، دارالحدیث،۱۳۸۷ش.
  • سید مرتضی، تنزیه الانبیاء، ترجمه رحیمی، مشهد، آستان قدس رضوی،۱۳۷۷ش.
  • شوقی، ابوخلیل، اطلس قرآن، ترجمه کرمانی، مشهد، آستان قدس رضوی،۱۳۸۸ش.
  • مجلسی،محمدباقر، بحار الانوارالجامعه لدرراخبارالائمه الاطهار، بیروت، داراحیاءالتراث العربی،۱۴۰۳ق.
  • مجلسی،محمدباقر، حیاة القلوب،قم، سرور، ۱۳۸۰ش
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه‌، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیة، ۱۳۷۳ش.
  • نصری، عبدالله، مبانی رسالت انبیاء در قرآن، تهران، سروش، ۱۳۷۶ش.
  • نیشابوری،ابراهیم، قصص الانبیا، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۹ش.