مقاله نامزد خوبیدگی

تسبیحات اربعه

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

تسبیحات اربعه، چهار ذکری است که در نمازهای روزانه سه یا چهار رکعتی و در برخی اذکار خوانده می‌شود. این چهار ذکر عبارتند از: « سُبْحانَ اللهِ، وَ الْحَمْدُ لِلهِ، وَ لا إلهَ إلاّ اللهُ، وَ اللهُ أکْبَرُ» (ترجمه: پاک و منزّه است خداوند، و ستایش مختصّ خداست، و معبودی جز خدا نیست، و خداوند بزرگتر است).

در نمازهای روزانه، ذکر تسبیحات اربعه در رکعت‌های سوم و چهارم به جای حمد و سوره در رکعت اول و دوم خوانده می‌شود.[۱] به فتوای برخی مراجع تقلید، در رکعت سوم و چهارم، تسبیحات اربعه باید سه مرتبه خوانده شود و بعضی دیگر خواندن یک مرتبه را کافی می‌دانند.[۲]

علاوه بر نمازهای روزانه، ذکر تسبیحات اربعه در نماز جعفر طیار پس از خواندن سوره (سیصد مرتبه)[۳]، در نماز مشترک شب‌های ماه رمضان (هفت مرتبه)[۴] و در اعمال ماه جمادی‌الآخر بعد از اتمام نمازِ مشترک (هفتاد مرتبه) خوانده می‌شود.

علامه مجلسی در جلد ۹۰ بحار الانوار، فصلی را به معنا و فضیلت‌های تسبیحات اربعه اختصاص داده است.[۵] خواندن تسبیحات اربعه همچنین برای نزدیک شدن به خداوند و دفع بلاهای دنیوی [یادداشت ۱] و استجابت دعاها[یادداشت ۲] سفارش شده است.[۶]

پانویس

  1. فاضلی، عرفان نماز، ۱۳۸۸ش، ص۸۵.
  2. بنی هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۵۵۲.
  3. قمی، دستورالعمل و مرواریدهای درخشان، ۱۳۸۱ش، ص۲۶۷.
  4. قمی، مفاتیح الجنان، نمازهای ماه رمضان، پس از دعای افتتاح.
  5. نگاه کنید به: مجلسی، بحار الأنوار، ۱۹۸۳م، ج۹۰، ص۱۶۶ - ۱۷۵.
  6. ابن طاووس، ادب حضور، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۲۹۳ و ۲۹۴.
  1. امام صادق (ع) فرمود:«روزی رسول خدا (ص) به اصحابش فرمود: اگر جامه‌ها و ظروفی را که دارید جمع کنید و روی هم بگذارید، آیا به آسمان می‌رسد؟ عرض کردند: خیر، ای رسول خدا! فرمود: وقتی از خواندن نماز فراغت پیدا کردید، سی بار بگویید: «سبحان اللّٰه، و الحمد للّٰه، و لا إله إلاّ اللّٰه، و اللّٰه أکبر.» پاک و منزّه است خداوند، و ستایش مختصّ خداست، و معبودی جز خدا نیست، و خداوند بزرگتر است. زیرا این کلمات ویرانی، غرق شدن، سوختن، افتادن در چاه، خوراک درندگان قرار گرفتن، جان سپردن به صورت بد و هرگونه نکبت و گرفتاری و مصیبتی را که بر بنده در آن روز فرو می‌آید، دفع می‌کنند و آنها معقّبات هستند.»
  2. حضرت صادق (ع) فرمود: «هرکس در تعقیب نمازهای واجب پیش از آنکه آسوده بنشیند، چهل بار بگوید: «سبحان اللّٰه، و الحمد للّٰه، و لا إله إلاّ اللّٰه، و اللّٰه أکبر» سپس از خداوند درخواست نماید، هر چه بخواهد به او عطا می‌شود.»

منابع

  • ابن طاووس، علی بن موسی، ادب حضور، مترجم محمد روحی، قم، نشر انصاری، ۱۳۸۰ش.
  • بنی هاشمی خمینی، سید محمدحسن، توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید، گردآورنده بنی هاشمی خمینی با همکاری اصولی و دیگران، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۵ش.
  • فاضلی، قادر، عرفان نماز، تهران، نشر فضیلت علم، ۱۳۸۸ش.
  • قمی، عباس، دستور العمل و مرواریدهای درخشان (لئالی منثوره)، گردآورنده محمد حسین ربانی، قم، نشر عهد، ۱۳۸۱ش.
  • مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (علیهم السلام)، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.