میرزا جواد ملکی تبریزی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
میرزا جواد ملکی تبریزی

میرزا جواد آقا مَلکی تبریزی (متولد اواخر قرن ۱۳ یا اوایل قرن ۱۴ - ۱۳۴۳ق در تبریز) فقیه، عارف و استاد اخلاق. کتاب المراقبات یا اعمال السَّنَه از آثار اوست. امام خمینی از شاگردان وی می باشد.

زندگی نامه و تحصیلات

میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، فرزند میرزا شفیع در شهر تبریز متولد شد. تاریخ دقیق ولادت وی مشخص نیست اما اواخر قرن ۱۳ یا اوایل قرن ۱۴ قمری تخمین زده می‌شود. دلیل نامگذاری او به ملکی، نسبت فامیلی با خاندان ملک التجار تبریزی است.

علوم صرف، نحو،‌ معانی و بیان و دروس مقدماتی دیگر را در تبریز فرا گرفت و پس از مدتی سطح را به پایان رساند و برای ادامه تحصیل به نجف سفر کرد. وی در درس‌ میرزا حسین نوری، حاج آقا رضا همدانی و آخوند خراسانی شرکت داشت اما مهم‌ترین استادش، حسینقلی همدانی بود. ملکی تبریزی مدت ۱۴ سال ملازم او بود و ارادت ویژه‌ای به او داشت.[۱] در سال ۱۳۲۱ قمری، از نجف به ایران مراجعت کرده و در زادگاه خود تبریز ساکن شد و به ترویج دین پرداخت.[۲] در سال ۱۳۲۹ ق (۱۲۹۰ ش) و در ابتدای جریانات مشروطه و درگیری‌های تبریز مجبور به عزیمت به شهر قم شد که تا پایان عمر نیز در همانجا سکونت گزید.[۳]

تدریس

در ابتدای ورود به قم و پیش از ملاقات با آیت الله شیخ عبدالکریم حائری و تأسیس حوزه علمیه قم، ملکی کتاب مفاتیح الشرایع فی الفقه را تدریس می‌کرد. دو مجلس اخلاق داشت، یکی در منزل برای خواص و دیگری در مدرسه فیضیه برای عموم که جمعی از بازاریان قم نیز در آن درس شرکت داشتند. نماز جماعت را در بالای سر حضرت معصومه (س) اقامه می‌کرد.[نیازمند منبع]

شاگردان

آثار علمى

رساله لقاء الله
  • اسرار الصلاة: کتابی که حاوی هزار نکته از اسرار نماز است و برخی از اسرار طهارت و تفکر را گوشزد می‌کند و به معانی وسوسه و الهام می‌پردازد. با بحث از گناهان کبیره اشاره‌ای به توبه نموده و حضور قلب و حالات ملکوتی آدمی را توضیح می‌دهد.
  • المراقبات یا اعمال السَّنَه: در این اثر مقدّمه‌ای کوتاه درباره دعا و راز و نیاز آمده است و اعمال ماه‌های مختلف، آثار و برکات روحی و معنوی آنها توضیح داده شده است. علامه طباطبایی صاحب تفسیر المیزان، تقریظی بر این کتاب نوشته است.
  • رساله لقاء الله: کتابی است که در راستای راه تهذیب نوشته شده و معنای «لقاء الله» و آیات مربوط به آن را توضیح داده و راه موفقیت الهی را برای سالکین بیان می‌نماید.
  • کتابی در فقه
  • رساله در حج
  • حاشیه فارسی بر غایة القصوی[۶][۷]

درگذشت

میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، در روز ۱۱ ذی‌ حجه سال ۱۳۴۳ ق (۱۲ تیر ماه ۱۳۰۴) درگذشت. پیکر او پس از تشییع در قبرستان شیخان قم در جوار حرم حضرت فاطمه معصومه (س) به خاک سپرده شد.[۸][۹]

پانویس

  1. مجله پیام حوزه، شماره ۱۰ و ۱۱. بنقل از پایگاه خبری حوزه.
  2. گلشن ابرار، ج۲، ص ۵۱۴.
  3. گلشن ابرار، ج۲، ص ۵۱۴ و ۵۱۵.
  4. گلشن ابرار، ج۲، ص ۵۱۶.
  5. پژوهشکده باقرالعلوم (ع).
  6. گلشن ابرار، ج۲، ص ۵۱۶ و ۵۱۷.
  7. سایت اندیشه قم.
  8. گلشن ابرار، ج۲، ص ۵۱۸.
  9. سایت اندیشه قم.

منابع