سید اسدالله مدنی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سید اسدالله مدنی

زادروز ۱۲۹۲ش
زادگاه تبریز
درگذشت ۲۰ شهریور ۱۳۶۰ش
آرامگاه حرم حضرت معصومه
استادان سید روح الله خمینیسید ابوالقاسم خوییسید عبدالهادی شیرازیسید محمد تقی خوانساری
نقش‌های برجسته نماینده همدان در خبرگان قانون اساسی
لقب دومین شهید محراب

سید اَسَدُالله مَدَنی (۱۲۹۳ -۱۳۶۰ه. ش) روحانی شیعی و امام جمعه تبریز. وی از مبارزین سیاسی پیش از انقلاب اسلامی بود که چند بار توسط رژیم پهلوی به شهرهای مختلف تبعید شد. بعد از انقلاب نماینده مردم همدان در مجلس خبرگان قانون اساسی بود. وی نماینده امام خمینی در همدان و امام جمعه آن شهر بود و بعد‌ها همین مسئولیت را در تبریز بر عهده گرفت. مدنی در جریان برگزاری نماز جمعه توسط سازمان مجاهدین خلق ترور شد. در ایران وی را از شهدای محراب می‌خوانند. مدفن او در قم و در حرم حضرت معصومه قرار دارد.

زندگی نامه و تحصیلات

سید اسداللّه مدنی در سال ۱۲۹۲ ش، در آذر شهر از توابع تبریز به دنیا آمد در چهار سالگی مادر و در ۱۶ سالگی پدر را که آقا میر علی نام داشت از دست داد. علوم مقدماتی دینی را نزد میرزا محمد حسن منطقی و میرزا محسن میرغفاری از علمای آذرشهر آموخته و برای ادامه تحصیلات عازم حوزه علمیه قم شد. او در پاسخ به اعتراض دوستانش که به او گفتند: اکنون وقت این سفر نیست چرا که رضاخان فعالیت علمای اسلام را محدود ساخته و اجازه تبلیغ نمی‌دهد، می‌گفت: «حداقل برای خودم که ملا و واعظ می‌شوم.»[۱]

مدنی در دروس آیت اللّه حجت کوه کمری و آیت اللّه سید محمد تقی خوانساری نیز حاضر شد.[۲] در سال ۱۳۶۳ق برای ادامه تحصیل، به نجف مهاجرت کرد و در دروس آیت اللّه سید محسن حکیم و آیت سید عبدالهادی شیرازی و سپس امام خمینی که در آن زمان در نجف حضور داشت حاضر شد.[۳]مدنی در درس آیت‌الله سید ابوالقاسم‌ خویی‌ نیز شرکت‌ کرده‌ و از او اجازه‌ اجتهاد دریافت‌ کرد.[۴]

مدنی در حوزه نجف در کنار تحصیل تدریس می‌کرد. کفایه، رسایل، مکاسب و درایه از جمله دروس و کتاب هایی بود که وی تدریس کرد. به گفته حسین راستی کاشانی، شاگردان زیادی در درس اسدالله مدنی حاضر می‌شدند. اسدالله مدنی می‌گوید: «وقتی در نجف بودم عده‌ای از من خواستند رساله (توضیح المسائل) بنویسم که مخالفت کردم، برای اینکه مراجعی چون حضرت امام خمینی وجود داشت که باید همه از ایشان تقلید می‌کردیم».[۵]

اساتید

  • شهید مدنی مبارزات سیاسی و اجتماعی خود را از دوران تحصیل در قم آغاز کرد و در اولین فعالیت‌های خود مدتی‌ به‌ زادگاه‌ خود آذرشهر بازگشت‌ و علیه‌ نفوذ اقتصادی‌، اجتماعی‌ بهائیان‌ در آذرشهر سخنرانی‌هایی‌ کرد که‌ به‌ اخراج‌ بهائیان‌ از شهر منجر شد. در پی‌ آن‌ شهربانی‌ آذرشهر وی‌ را مدتی‌ به‌ همدان‌ تبعید کرد.[۷]
  • هنگامی‌ که‌ سید مجتبی نواب‌ صفوی برای‌ اعدام‌ احمد کسروی‌ به‌ ایران‌ می‌آمد، آیت‌الله‌ مدنی‌ اندوخته‌ای‌ را که‌ برای‌ خرج‌ ازدواجش‌ کنار گذاشته‌ بود، به‌ نواب‌ داد.[۸]
  • در دورۀ زمامداری‌ جمال‌ عبدالناصر در مصر، مدنی‌ در رأس‌ هیئتی‌ از علمای‌ ایرانی‌ حوزه‌ علمیه‌ نجف‌ برای‌ افشاگری‌ علیه‌ دولت‌ کودتای‌ فضل‌الله زاهدی‌ به‌ آن‌ کشور سفر کرد.[۹]
  • در پنجم‌ مرداد سال‌ ۱۳۴۱ وی‌ از عراق وارد همدان‌ شد و در جریان‌ اعتراض‌ به‌ تصویب‌ لایحه‌ انجمن‌های‌ ایالتی‌ و ولایتی‌ در سخنرانی‌ خود در مسجد جامع‌ همدان‌، مردم‌ این‌ شهر را به‌ حمایت‌ از مبارزات‌ حوزۀ علمیه‌ قم‌ فراخواند[۱۰] و در کنار سایر علمای‌ همدان‌ تلگراف‌ اعتراض‌آمیزی‌ نسبت‌ به‌ تصویب‌ این‌ لایحه‌ به‌ اسدالله علم‌ مخابره‌ کرد[۱۱]
  • پس‌ از درگذشت آیت‌الله سید محسن‌ حکیم‌، مرجعیت‌ آیت الله‌ خمینی‌ را در همدان‌ مطرح‌ کرد؛ به‌طوری‌ که‌ ساواک‌ گزارش‌ داد وی‌ بیش‌ از یک‌ سوم‌ اهالی‌ همدان‌ را مقلد امام‌ کرده‌ است‌. رفت‌وآمدهای‌ وی‌ به‌ همدان‌ و نجف‌ تا اوایل‌ سال‌ ۱۳۵۰ ادامه‌ پیدا کرد و در این‌ زمان‌ به‌ دعوت‌ مردم‌ و روحانیون‌ شهر خرم‌آباد به‌ آن شهر رفت.[۱۲]
  • در خرم‌آباد فعالیت‌ خود را با تدریس‌ درس‌ خارج‌ در حوزۀ علمیۀ کمالوند آغاز کرد و پس از مدتی سرپرست این مدرسه شد. با گذشت‌ زمان‌ اندکی‌ به‌ عنوان‌ وکیل‌ تام‌الاختیار امام‌ خمینی‌ و نمایندۀ ایشان‌ به‌ روحانیان‌ و مردم‌ خرم‌آباد معرفی‌ شد. با ادامۀ سخنرانی‌های‌ سیاسی مدنی‌، در مهرماه ۱۳۵۴ از ساواک‌ تهران‌ به‌ ساواک‌ لرستان‌ دستوری‌ ابلاغ‌ شد که‌ وی‌ به‌ مدت‌ سه‌ سال‌ به‌ منطقۀ نورآباد ممسنی‌ اعزام‌ گردد و مجددا در مرداد ۱۳۵۶ محل تبعید وی به گنبدکاووس تغییر پیدا میکند. به دلیل بیماری ایشان، کمیسیون امنیت اجتماعی خرم ‌آباد محل تبعید وی را از مرداد ۱۳۵۷ به شهرستان مهاباد تغییر میدهد.[۱۳]
  • با محاصرۀ منزل‌ امام‌ خمینی‌ در مهر ماه‌ ۱۳۵۷ در نجف‌ وی‌ همراه‌ جمعی‌ از روحانیون‌ تبعیدی‌ با صدور اعلامیه‌ای‌ به‌ این‌ اقدام‌ رژیم‌ بعثی‌ عراق اعتراض‌ نمود.[۱۴]
  • اوایل‌ دی‌ ماه‌ ۱۳۵۷ در میان استقبال‌ مردم‌ همدان‌ وارد این‌ شهر شد و رهبری‌ مبارزات‌ ضد رژیم‌ مردم‌ را بر عهده‌ گرفت‌. در ۲۱ بهمن‌ سال‌ ۱۳۵۷ که‌ لشکر ۸۱ زرهی‌ کرمانشاه‌ برای‌ سرکوبی‌ مردم‌ انقلابی‌ به‌ سمت‌ تهران‌ به‌ حرکت‌ درآمد، با دستور وی‌ مردم‌ کفن‌پوش‌ همدان‌ با دست‌ خالی‌ ضمن‌ تقدیم‌ شماری‌ شهید، از حرکت‌ تانک‌ها جلوگیری‌ کردند[۱۵]
آیت الله سید اسدالله مدنی درحال ایراد خطبه‌های نمازجمعه تبریز

فعالیت‌ها بعد از انقلاب

آیت الله مدنی در جمع رزمندگان
  • با تشکیل‌ مجلس‌ خبرگان‌ قانون‌ اساسی‌ وی‌ از طرف‌ مردم‌ همدان‌ به‌ نمایندگی‌ در این‌ مجلس‌ انتخاب‌ شد[۱۶] و به‌ دستور امام‌ با اختیارات‌ کامل‌ به‌ امامت‌ جمعۀ این‌ شهر منصوب شد.[۱۷][۱۸]
  • پس‌ از شهادت‌ سید محمدقاضی‌ طباطبایی‌، اولین‌ شهید محراب و امام جمعه و نماینده‌ امام‌ در تبریز، در دهم‌ آبان‌ ۱۳۵۸ با حکم‌ امام‌ به‌ عنوان‌ امام‌ جمعه‌ تبریز منصوب‌ شد[۱۹] امامت‌ جمعه‌ وی‌ با مخالفت‌ اعضای‌ حزب‌ جمهوری خواه خلق‌ مسلمان‌ روبه‌رو شد و چند مرتبه‌ جایگاه‌ نماز جمعه‌ را به‌ آتش‌ کشیدند.[۲۰]
  • پس از آغاز جنگ، مدنی در تقویت روحیه رزمندگان اسلام تلاش می‌کرد وی با پوشیدن لباس رزم و شرکت در جبهههای نبرد، حضور در کنار نیروهای ایرانی و شرکت در مجالس دعا و نیایش آنان، مشوق رزمندگان بود.[۲۱]

خدمات اجتماعی

  • احداث مهدیه در همدان.
  • راه اندازی صندوق قرض الحسنه در همدان.
  • احداث درمانگاه مهدیه همدان.
  • ساخت حمام، حسینیه، مسجد و مدرسه، کتابخانه و صندوق قرض الحسنه در روستای مرادبیگ.
  • راه اندازی صندوق قرض الحسنه در قصر شیرین.
  • احداث تعدادی خانه در یکی از روستاهای بویین زهرا.
  • ساخت مسجد در نورآباد ممسنی.[۲۲]

شهادت

آیت الله سید اسدالله مدنی در ساعت ۱۳:۴۵ ۲۰ شهریور ۱۳۶۰ پس از اتمام مراسم نماز جمعه توسط سازمان مجاهدین خلق به شهادت رسید و در بیست و یکم شهریورماه پیکر او در تبریز و قم تشییع و در حرم حضرت معصومه به خاک سپرده شد. امام خمینی در پیامی وی را شخصیتی دانست که عمری را در تهذیب نفس و خدمت به اسلام و تربیت مسلمانان و مجاهده در راه حق علیه باطل گذراند و جز درباره خدمت به اسلام و مسلمانان نمی‌اندیشید.[۲۳]

پانویس

  1. پاسدار اسلام ، شهریور ماه ۱۳۸۲، شماره ۲۶۱.
  2. آرشیو مرکز اسناد انقلاب‌ اسلامی‌، زندگینامه‌ی‌ آیت‌الله مدنی‌، کد ۳۳۱۴.
  3. پاسدار اسلام ، شهریور ماه ۱۳۸۲، شماره ۲۶۱.
  4. آرشیو مرکز اسناد انقلاب‌ اسلامی‌، زندگینامه‌ی‌ آیت‌الله مدنی‌، کد ۳۳۱۴.
  5. پاسدار اسلام ، شهریور ماه ۱۳۸۲، شماره ۲۶۱.
  6. پاسدار اسلام ، شهریور ماه ۱۳۸۲، شماره ۲۶۱.
  7. برگرفته از مقدمه یاران امام به روایت اسناد ساواک، به نقل از پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.
  8. آرشیو مرکز اسناد انقلاب اسلامی، مصاحبه‌ با محمدمهدی‌ عبدخدایی‌، تاریخ‌ ۱۳۷۳/۸/۱۲.
  9. شهید محراب‌ آیت‌ الله مدنی‌؛ مرد عرفان‌، مقاومت‌ و جهاد فی‌ سبیل‌الله»، مجلۀ سروش‌ش ۱۱۴، ۱۳۶۰.
  10. یاران‌ امام‌ به‌ روایت‌ اسناد ساواک‌، آیت‌ الله سید اسدالله مدنی، ۱۳۷۶، ص۹-۱۸.
  11. یاران‌ امام‌ به‌ روایت‌ اسناد ساواک‌، آیت‌ الله سید اسدالله مدنی، ۱۳۷۶، ص۳۸.
  12. برگرفته از مقدمه «یاران امام به روایت اسناد ساواک، به نقل از پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.
  13. برگرفته از مقدمه «یاران امام به روایت اسناد ساواک، به نقل از پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.
  14. برگرفته از مقدمه «یاران امام به روایت اسناد ساواک، به نقل از پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.
  15. بنکدار (داماد آیت‌الله مدنی‌) «اولین‌ شهید محراب»، فصلنامۀ همدان، شمارۀ ۱، ۱۳۷۴.
  16. پیام‌ انقلاب‌، ۱۳۶۲، شمارۀ ۱۷۵.
  17. صحیفه امام، ج۱۰، ص: ۲۸۰ و ۲۸۱.
  18. هفته نامه شما، ۷۶/۶/۲۰.
  19. صحیفه امام، ج۱۰، ص: ۲۸۰ و ۲۸۱.
  20. برگرفته از مقدمه «یاران امام به روایت اسناد ساواک، به نقل از پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.
  21. برگرفته از مقدمه «یاران امام به روایت اسناد ساواک، به نقل از پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.
  22. پاسدار اسلام ، شهریور ماه ۱۳۸۲، شماره ۲۶۱.
  23. صحیفه ج ۱۵، ص۲۲۵-۲۲۷.

منابع

  • شهید محراب‌ آیت‌ الله مدنی‌؛ مرد عرفان‌، مقاومت‌ و جهاد فی‌ سبیل‌الله»، مجله‌ی‌ سروش‌ ش ۱۱۴، ۱۳۶۰.
  • یاران‌ امام‌ به‌ روایت‌ اسناد ساواک‌، آیت‌ الله سید اسدالله مدنی، تهران، مرکز اسناد تاریخی‌ وزارت‌ اطلاعات‌، ۱۳۷۶.
  • پاسدار اسلام ، شهریور ماه ۱۳۸۲، شماره ۲۶۱.
  • پیام‌ انقلاب‌، ۱۳۶۲، شماره‌ی‌ ۱۷۵.
  • هفته نامه شما، ۷۶/۶/۲۰.
  • آرشیو مرکز اسناد انقلاب‌ اسلامی‌، زندگینامه‌ی‌ آیت‌الله مدنی‌، کد ۳۳۱۴.
  • آرشیو مرکز اسناد انقلاب اسلامی، مصاحبه‌ با محمدمهدی‌ عبدخدایی‌، تاریخ‌ ۱۳۷۳/۸/۱۲.
  • بنکدار (داماد آیت‌الله مدنی‌) «اولین‌ شهید محراب‌»، فصلنامه‌ی‌ همدان، ‌ شماره‌ی‌ ۱، ۱۳۷۴.
  • برگرفته از مقدمه «یاران امام به روایت اسناد ساواک، به نقل از پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.