سید ابوالحسن انگجی تبریزی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سید ابوالحسن انگجی تبریزی
آیت-الله-سید-ابوالحسن-انگجی.jpg
اطلاعات فردی
تاریخ تولد: ۱۲۸۲ق
زادگاه: انگج
تاریخ وفات: ۱۳۵۷ق
شهر وفات: تبریز
اطلاعات علمی
استادان: محمدحسن مامقانی * فاضل ایروانی * حبیب‌الله رشتی
شاگردان: محمد خیابانی
محل تحصیل: تبریز * نجف
تألیفات: ازاحة‌ الالتباس عن حکم المشکوک فیه من اللباس
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی: اعتراض به تغییر لباس در دوره رضا خان

سید ابوالحسن انْگَجی تبریزی (۱۲۸۲- ۱۳۵۷ق)، فقیه شیعه و از معترضان سیاست‌های رضاخان. وی از گزینه‌های حوزه علمیه برای قانون طراز اول مجلس مشروطه بود. به سیاست‌های تغییر لباس در دوره رضاخان اعتراض کرد و تبعید شد.

زندگی نامه و تحصیلات

سید ابوالحسن انگجی فرزند آیت‌الله سید محمد شیخ‌الشریعه تبریزی در «انگج» یکی از محلات تبریز سال ۱۲۸۲ق به دنیا آمد. وی در ۱۸ ذیقعده ۱۳۵۷ق در تبریز درگذشت و در مقبره خانوادگی در تبریز دفن شد.

انگچی ادبیات فارسی و عربی، نجوم، فقه و اصول را در تبریز فرا گرفت و در درس «آفا میر فتاح سرابی» و «میرزا محمود اصولی» حاضر شد. در سال ۱۳۰۴ق برای ادامه تحصیلات به نجف رفت و در درس شیخ محمدحسن مامقانی، فاضل ایروانی و میرزا حبیب‌الله رشتی شرکت کرد و در فقه و اصول به درجه اجتهاد رسید.[۱]

در سال ۱۳۰۸ق به تبریز مراجعت کرد و تا آخر عمر به تدریس، تألیف و انجام امور مردم مشغول شد.[۲] شیخ محمد خیابانی از شاگردان او بود.[۳]

آثار

  • کتاب ازاحة الالتباس عن حکم المشکوک فیه من اللباس
  • رساله سؤال و جواب
  • کتاب الحج[۴]

فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی

پس از نهضت مشروطیت از آن طرفداری کرد و بعنوان یکی از نامزدهای علما برای قانون طراز به مجلس معرفی شد.[۵] ولی پس از مدتی با رویۀ مشروطه‌خواهان مخالفت کرد.[۶] در جریان اختلافات برخی از مشروطه خواهان با سیدحسن تقی‌زاده و شایعه تکفیر او، آخوند خراسانی نامه‌ای به انگجی نوشته و تاکید می‌کند که مقصود علما تکفیر نیست بلکه منظور این است که تقی زاده صلاحیت نمایندگی مردم در مجلس مشروطه را ندارد، آخوند از انگلجی می‌خواهد این مساله را به اطلاع مردم تبریز برساند.[۷]

مخالفت با رضاخان

اولین درگیری او با حکومت رضاخان با سرتیپ محمدحسین آیرم امیرلشکر تبریز بود گفته می‌شد وی در محل فرماندهی خود در روزهای تاسوعا و عاشورا به طور علنی فسق کرده است این موضوع مورد اعتراض برخی از مردم و روحانیون تبریز قرار گرفته و دست به تظاهرات و مخالفت زدند، به دستور شاه سپهبد امیراحمدی از تهران جهت رفع غائله به تبریز رفت و در اولین ملاقات با آیت‌الله انگلجی از او خواست که در رفع اختلافات مساعدت کند، انگلجی ضمن اعتراض به اعمال آیرم گفته بود حاضرم که این خانه‌ام بر سرم فرود آید و آناً بمیرم، به شرطی که پای رضا شاه از ایران کنده شود.»[۸]

موضع‌گیری دیگر او در برابر تغییر لباس و قانون نظام اجباری بود که منجر به دستگیری و تبعید او به سمنان شد و پس از پایان تبعید به حوزه درس خود در تبریز بازگشت.[۹]

پانویس

  1. مجتهدی، رجال آذربایجان در عصر مشروطیت، ۱۳۲۷ش، ص۱۸۱.
  2. عقیقی بخشایشی، مفاخر آذربایجان، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۲۸۶.
  3. قلی‌زاده، شیخ محمد خیابانی: خروش حماسه‌ها، ۱۳۷۲ش، ص۳۹ - ۴۰.
  4. مرسولند، زندگینامه رجال و مشاهیر ایران، ۱۳۶۹ش، ج۱، ص۳۰۲ - ۳۰۳.
  5. ذاکری، ۱۳۹۰، صفحه ۱۴۴-۲۰۵.
  6. بصیرت‌منش، علما و رژیم رضاشاه، ۱۳۷۶ش، ص۳۹۴ - ۳۹۵.
  7. اوراق تازه‌یاب مشروطیت و نقش تقی‌زاده، به کوشش ایرج افشار، ص۲۱۷.
  8. بصیرت‌منش، علما و رژیم رضاشاه، ۱۳۷۶ش، ص۳۹۴ - ۳۹۵.
  9. مرسولند، زندگی‌نامه رجال و مشاهیر ایران، ۱۳۶۹ش، ج۱، ص۲- ۳.

منابع

  • مجتهدی، مهدی، رجال آذربایجان در عصر مشروطیت، [بی. جا: بی‌نا]، ۱۳۲۷ش.
  • عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، مفاخر آذربایجان، ج۱، تبریز: آذربایجان، ۷۵ -­ ۱۳۷۴ش.
  • بصیرت‌منش، حمید، علما و رژیم رضاشاه، [تهران]: موسسه چاپ و نشر عروج، ۱۳۷۶ش.
  • مرسولند، حسن، زندگینامه رجال و مشاهیر ایران، ج۱، تهران: الهام، ۱۳۶۹ش.
  • ذاکری، علی اکبر، مجله حوزه، دوره ۲۸، شماره ۱۶۱، پاییز ۱۳۹۰، صفحه ۱۴۴-۲۰۵.
  • قلی‌زاده، مصطفی، شیخ محمد خیابانی: خروش حماسه‌ها، [تهران]: سازمان تبلیغات اسلامی، مرکز چاپ و نشر، ۱۳۷۲ش.