مرکز تراث کربلاء
| مرکز آموزشی و فرهنگی | |
 نشان‌واره مرکز تراث کربلاء | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نام‌های دیگر | مرکز میراث کربلا |
| تأسیس | ۲۰۱۳م |
| وابسته به | عتبه عباسیه |
| نوع فعالیت | علمی • پژوهشی |
| گستره فعالیت | عراق |
| اهداف | حفظ، احیا و نشر میراث فرهنگی، تاریخی و علمی کربلا |
| فعالیت‌ها | انتشار نشریات و مجلات تخصصی • برگزاری کنفرانس‌ها و همایش‌ها • مشارکت در نمایشگاه‌ها و جشنواره‌ها • انتشار دائرةالمعارف تصویری کربلا |
| مکان | کربلا |
| دبیرکل | سید احمد الصافی • شیخ عبدالمهدی کربلایی |
| رئیس/مسئول | احسان الغریفی |
| سایر | |
| وضعیت | فعال |
| فعالیت به زبان | عربی |
| وبگاه | https://mk.iq/karbala/ |
مرکز تُراث کربلاء موسسه تخصصی وابسته به بخش معارف انسانی و اسلامیِ عتبه عباسیه است که در سال ۲۰۱۳م با هدف حفظ، احیا و نشر میراث فرهنگی، تاریخی و علمی شهر کربلا تأسیس شد. مدیریت آن بر عهده احسان الغریفی است و تحت حمایت و نظارت متولیان شرعی عتبه حسینیه و عباسیه فعالیت می‌کند.
این مرکز با پروژه‌هایی مانند «موسوعة تراث کربلاء»، دو مجموعه تخصصی، سه مجله و «دایرةالمعارف تصویری میراث کربلا» به پژوهش و انتشار میراث کربلا می‌پردازد و فعالیت‌هایی چون نشست‌های ماهانه، کنفرانس‌ها و نمایشگاه‌های فرهنگی برگزار می‌کند. مرکز تراث کربلا برای پیشبرد اهداف خود با دیگر عتبات و نهادهای دولتی در عراق و برخی مؤسسات و نهادهای ایرانی نیز تعامل و همکاری دارد.
نهاد احیای میراث فرهنگی و علمی کربلا
مرکز تراث کربلا نهادی تخصصی وابسته به بخش معارف انسانی و اسلامی در عتبه عباسیه است که در سال ۲۰۱۳م با هدف حفظ، احیا و نشر میراث فرهنگی، تاریخی و علمی شهر کربلا تأسیس شده است.[۱] این مرکز می‌کوشد با رویکردی علمی و روش‌مند، آنچه را از میراث این شهر که رژیم بعث درصدد محو آن بود، دوباره زنده سازد.[۲] بخش معارف انسانی و اسلامی که این مرکز زیرمجموعه آن است، شامل مراکز مشابه دیگری مانند تراث حله، تراث بصره و تراث جنوب نیز می‌شود.[۳]
مرکز تراث کربلا تحت حمایت و نظارت مستقیم شیخ عبدالمهدی کربلایی (متولی شرعی عتبه حسینیه) و سید احمد الصافی (متولی شرعی عتبه عباسیه) فعالیت می‌کند و شیخ عمار الهلالی به‌عنوان رئیس بخش معارف انسانی و اسلامی، پشتیبانی مستمری از برنامه‌های مرکز دارد.[۴] مدیریت این مرکز بر عهده احسان الغریفی است.[۵]
به‌گزارش مرکز تراث کربلا، این مجموعه با عتبه‌های حسینیه و کاظمیه،[۶] نهادهای دولتی مانند اداره آثار کربلا[۷] و مؤسسات ایرانی[۸] همکاری علمی و فرهنگی داشته است.
اهداف و مأموریت‌ها
بر اساس اسناد رسمی مرکز، اهداف اصلی آن، گردآوری و اعتبارسنجی میراث کربلا در ابعاد علمی-ادبی (علما، مدارس، قاریان، خطبا، شعرا، مدیحه‌سرایان)، مکتوب (مدارک، مخطوطات، تصاویر)، شفاهی (حکایات و روایات) و مردمی (آداب و رسوم اصیل در مناسبت‌های دینی و اجتماعی) تعریف شده و همچنین بر جایگاه کربلا به‌عنوان مکانی مقدس در دو بُعد مادی و معنوی و حامل معانی غنی میراثی تأکید شده است. به‌گفته مرکز تراث، این جایگاه می‌تواند به هویت کربلایی عمق بخشد و ارزش‌های شهروندی را در چارچوب فرهنگ عراق برجسته سازد.[۹]
پروژه‌های پژوهشی و انتشارات
مرکز تراث کربلاء در حال تألیف مجموعه‌ای با عنوان «موسوعة تراث کربلاء» است که برخی جلدهای آن در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶م منتشر شده است: «مَحاسِنُ المَجالس فی کربلاء»، جلد اول «الخَطّ و الخَطّاطون فی کربلاء»، «فِهرسُ الوَثائق الکُربلائیة فی الأرشیف العثمانی» (۴ جزء)، جلد اول «قرآنیو کربلاء المقدّسة» و «کربلاء فی مُذکرات الرّحالَة».[۱۰]
این مرکز همچنین دو مجموعه تخصصی تراثی را دنبال می‌کند: «سلسلة مخطوطات کربلائیة محقّقة» که به تحقیق و تصحیح نسخه‌های خطی کربلا اختصاص دارد و «سلسلة الذاکرة الصحفیة» که به مستندسازی تاریخ مطبوعات و رسانه‌های کربلا می‌پردازد.[۱۱]
انتشار سه مجله تخصصی از دیگر پروژه‌های مرکز تراث کربلاست: «مجلة تراث کربلاء» به‌عنوان فصلنامه علمی-تخصصی با موضوعات مختلف میراث کربلا، «مجلة الغاضریة» به‌عنوان فصلنامه تراثی-فرهنگی با محتوای متنوع تراثی و فرهنگی، و «مجلة تراث کربلاء المخطوط» به‌عنوان سالنامه تخصصی تحقیق و تصحیح رسائل و مخطوطات.[۱۲]
همچنین مرکز تراث کربلاء کتاب‌های متعددی را تحقیق، تصحیح و منتشر کرده است[۱۳] که از جمله این آثار می‌توان به کتاب «یوم الطف.. مقتل الامام ابی عبدالله الحسین» اشاره کرد که شیخ محمدجعفر اسلامی تحقیق آن را برعهده داشته و مرکز تراث کربلا آن را بازبینی و فهرست‌نویسی کرده است.[۱۴]
فعالیت‌های فرهنگی و علمی
- برگزاری نشست‌های ماهانه: مرکز تراث کربلا فعالیت‌های خود را در قالب نشست‌های ماهانه با حضور علما، دانشجویان، ادبا و علاقه‌مندان به میراث کربلا برگزار می‌کند.[۱۵]
- برگزاری کنفرانس‌ها و همایش‌ها: برگزاری کنفرانس‌ها و همایش‌های علمی، از جمله کنفرانس اینترنتی «تُراثُنا هُویّتُنا» (میراث ما هویت ماست)،[۱۶] کنگره «تراث علمای کربلا در قرن دوازدهم هجری»[۱۷] و شرکت در کنفرانس‌های بین‌المللی از دیگر فعالیت‌های آن است.[۱۸]
- مشارکت در نمایشگاه‌ها و جشنواره‌ها: این مرکز با برگزاری نمایشگاه‌های سالانه در بین‌الحرمین، حضور در جشنواره‌های فرهنگی و نمایش آثار مرتبط با تاریخ کربلا و عتبات عالیات، به معرفی میراث این شهر می‌پردازد.[۱۹]
- دائرةالمعارف تصویری: این مرکز «موسوعة تراث کربلاء المصورة» را منتشر کرده است که نخستین دانشنامه تصویری درباره تاریخ و میراث کربلا معرفی شده است.[۲۰]
پانویس
- ↑ «من نحن»، وبگاه مرکز تراث کربلا.
- ↑ مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، ۲۰۱۷م، ص۴.
- ↑ محمودی، منبع شناخت، ۱۳۹۶ش، ج۲، ص۸۶۰؛ «انتشار شمارۀ نخست مجلۀ «تراث کربلاء المخطوط»»، مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب.
- ↑ العتبة العباسیة المقدسة، ندوات مرکز تراث کربلاء التراثیة ۲۰۱۴-۲۰۱۶م، ۱۴۳۹ق، ص۵؛ مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، ۲۰۱۷م، ص۴.
- ↑ «من نحن»، وبگاه مرکز تراث کربلا.
- ↑ «مدير مركز تراث كربلاء يستقبل...»، وبگاه مرکز تراث کربلا؛ «مدير مركز تراث كربلاء يشارك...»، وبگاه مرکز تراث کربلا.
- ↑ «مركز تراث كربلاء يستقبل وفداً من دائرة آثار كربلاء»، وبگاه مرکز تراث کربلا.
- ↑ «وفدٌ من الجمهوريّة الإسلاميّة الإيرانيّة يزورُ مركزَ تراثِ كربلاء»، وبگاه مرکز تراث کربلا؛ «وفد مركز تراث كربلاء...»، وبگاه مرکز تراث کربلا.
- ↑ «من نحن»، وبگاه مرکز تراث کربلا؛ مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، ۲۰۱۷م، ص۴؛ العتبة العباسیة المقدسة، ندوات مرکز تراث کربلاء التراثیة ۲۰۱۴-۲۰۱۶م، ۱۴۳۹ق، ص۵.
- ↑ مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، ۲۰۱۷م، ص۴.
- ↑ مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، ۲۰۱۷م، ص۴.
- ↑ «من نحن»، وبگاه مرکز تراث کربلا؛ مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، ۲۰۱۷م، ص۴.
- ↑ آل طعمه، محاسن المجالس فی کربلاء، ۱۴۳۷ق، ص۸.
- ↑ «چاپ کتاب «یوم الطف» در مرکز تراث کربلا»، خبرگزاری شبستان؛ «بررسی یکی از آثار علمی ...»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ العتبة العباسیة المقدسة، ندوات مرکز تراث کربلاء التراثیة ۲۰۱۴-۲۰۱۶م، ۱۴۳۹ق، ص۵.
- ↑ «بمشاركة باحثين من ستة دول...»، وبگاه مرکز تراث کربلا؛ «میراث کربلا و جایگاه آن در کتابخانه‌های اسلامی»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ «برگزاری دو کنگره بزرگ ...»، خبرگزاری رسا.
- ↑ «مدير مركز تراث كربلاء ...»، وبگاه مرکز تراث کربلا.
- ↑ مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، ۲۰۱۷م، ص۴؛ «مركزُ تراث كربلاء يُقيم معرضاً ...»، المرجع الکترونی للمعلوماتیة؛ «السيد الصافي يفتتح المعرض ...»، العتبة الحسینیة المقدسة.
- ↑ «دایرة المعارف تصویری سه جلدی با موضوع میراث شهر کربلا»، شبکه جهانی الکفیل.
منابع
- آل طعمه، سلمان هادی، محاسن المجالس فی کربلاء، کربلا : قسم شؤون المعارف الاسلامية، ۱۴۳۷ق.
- «السيد الصافي يفتتح المعرض السنويّ الثاني لمركزُ تراث كربلاء بمشاركة فعالة من العتبة الحسينية المقدسة»، العتبة الحسینیة المقدسة، تاریخ انتشار: ۹ اکتبر ۲۰۱۴م، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- العتبة العباسیة المقدسة، ندوات مرکز تراث کربلاء التراثیة ۲۰۱۴-۲۰۱۶م، کربلا، العتبة العباسية المقدسة، قسم شؤون المعارف الإسلامية والإنسانية، ۱۴۳۹ق.
- «انتشار شمارۀ نخست مجلۀ تراث کربلاء المخطوط»، مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب، تاریخ انتشار: ۱۴ بهمن ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «برگزاری دو کنگره بزرگ تراث علمای قرن دوازدهم کربلا و تراث بصره از سوی عتبه مقدسه عباسیه»، خبرگزاری رسا، تاریخ انتشار: ۰۶ مهر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «بررسی یکی از آثار علمی علمای قرن سیزدهم در مرکز تراث کربلا»، خبرگزاری شبستان، تاریخ انتشار: ۲۳ تیر ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «بمشاركة باحثين من ستة دول: مركز تراث كربلاء يطلق فعاليات مؤتمره العلميّ الدوليّ الأوّل تحت شعار (تراثنا هويتنا)»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «چاپ کتاب «یوم الطف» در مرکز تراث کربلا»، خبرگزاری شبستان، تاریخ انتشار: ۲۴ تیر ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «دایره المعارف تصویری سه جلدی با موضوع میراث شهر کربلا»، شبکه جهانی الکفیل، تاریخ انتشار: ۱۱ ژوئن ۲۰۲۰م، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «مدير مركز تراث كربلاء يشارك في افتتاح مؤتمر الآثار والتراث في العتبة الحسينية المقدّسة»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «مدير مركز تراث كربلاء يستقبل مسؤول شعبة التراث في العتبة الحسينية المقدسة»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «مدير مركز تراث كربلاء يشارك مع وفد العتبة العباسية المقدسة لزيارة الامانة العامة للعتبة الكاظمية المقدسة»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «میراث کربلا و جایگاه آن در کتابخانه های اسلامی»، خبرگزاری شبستان، تاریخ انتشار: ۳۰ شهریور ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «مركزُ تراث كربلاء يُقيم معرضاً تراثيّاً على طريق (يا حسين) ويذكّر زائريه بجرائم البعث تجاه العتبات المقدّسة في كربلاء..»، المرجع الکترونی للمعلوماتیة، تاریخ انتشار ۲۰ نوامبر ۲۰۱۶م، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «من نحن»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- مرکز تراث کربلاء، صحافة العتبات المقدسة فی العراق من ۱۴۲۴- ۱۴۳۷م، کربلا، العتبة العباسية المقدسة، قسم شؤون المعارف الإسلامية والإنسانية، ۲۰۱۷م.
- محمودی، اکبر، منبع شناخت، قم، امام علی‌بن‌ابی‌طالب، ۱۳۹۶ش.
- «مركز تراث كربلاء يستقبل وفداً من دائرة آثار كربلاء»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «وفدٌ من الجمهوريّة الإسلاميّة الإيرانيّة يزورُ مركزَ تراثِ كربلاء»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.
- «وفد مركز تراث كربلاء يحضر الاحتفالية التي أقامتها القنصلية الإيرانية في كربلاء»، وبگاه مرکز تراث کربلا، تاریخ بازدید: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش.