رَبیعُ الاول سومین ماه سال هجری قمری است.

ربیع‌الاول
سومین ماه تقویم هجری قمری
اطلاعات کلی
نام‌های دیگرربیع المولود
ماه قبلصفر
ماه بعدربیع الثانی
در سنت دینی
از ماه‌های حرامنمی‌باشد
مناسبت‌ها و وقایعولادت حضرت محمد(ص) و امام صادق(ع)، آغاز امامت امام زمان(عج)، شهادت امام حسن عسکری(ع).
سنت‌های عرفیمعروف به ماه شادی و سُرور

ربیع از ماده «ربع» و معنای اصلی این ماده به عدد چهار بازمی‌گردد و عرب به فصل بهار که یک چهارم سال است، ربیع گفته است. از آنجا که ماه ربیع الاول و ربیع الآخر در آغاز این فصل جای گرفته‌اند به نام این فصل موسوم شده‌اند.[۱] مسعودی می‌نویسد: سالی که این نامگذاری انجام شده مقارن با فصل بهار بوده‌است.[۲] و روییدنی‌های زمین در این فصل زیاد بوده است. [۳]

فضیلت

این ماه در بین شیعیان به ماه شادی و سُرور معروف است. میلاد پیامبر اکرم(ص)، امام صادق(ع) و آغاز امامت حضرت مهدی(عج) در این ماه واقع شده‌اند.

میرزا جواد آقا ملکی تبریزی در کتاب المراقبات می‌نویسد:

«این ماه همان‌گونه که از اسم آن پیداست بهار ماه‌ها است، به‌جهت اینکه آثار رحمت خداوند در آن هویداست. در این ماه، ذخایر برکات خداوند و نورهای زیبایی او بر زمین فرود آمده است. زیرا میلاد رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در این ماه است و می‌توان ادعا کرد از اول آفرینش زمین، رحمتی مانند آن بر زمین فرود نیامده است زیرا برتری این رحمت بر سایر رحمت‌های الهی مانند برتری رسول خدا بر سایر مخلوقات است.[۴]

اعمال ماه ربیع الاول

اعمال ماه رَبیعُ الاوّل
روز اول
روز نهم
  • اطعام کردن
  • پوشیدن جامه‌های نو
روز دوازدهم
روز هفدهم (میلاد پیامبر اکرم)
  • غسل کردن
  • روزه گرفتن که ثواب روزه یک سال را دارد.
  • زیارت پیامبر(ص)
  • زیارت امیرالمؤمنین(ع)
  • خواندن دو رکعت نماز، در هر رکعت بعد از سوره حمد، ده مرتبه اِنّا اَنْزَلْناهُ و ده مرتبه سوره توحید بخواند و بعد از اتمام نماز این دعا را بخواند: اَللّهُمَّ اَنْتَ حَی لاتَمُوتُ وَ خَالِقٌ [فائق‌] لَا تُغْلَبُ [لا تخلق‌] وَ بَدِي‌ءٌ لَا تَنْفَدُ وَ قَرِيبٌ لَا تَبْعُد... يَا حَنَّانُ يَا مَنَّانُ يَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ‌ إِنَّكَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ. [۵] متن کامل این دعا را اینجا ببینید:https://lib.eshia.ir/71423/3/137/%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%86%D8%AA_%D8%AD%DB%8C
  • خیرات کردن و صدقه دادن

وقایع مهم ماه ربیع الاول

ربیع‌الاول ۱۴۴۶
شنبه
یک‌شنبه
دوشنبه
سه‌شنبه
چهارشنبه
پنج‌شنبه
جمعه

پانویس

  1. مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج‌۴، ص۳۲.
  2. مسعودی، ج۲، ص۱۸۸؛ دهخدا، لغتنامه، ذیل ربیع الاول
  3. شاه عبدالعظیمی، تفسیر اثنی عشری، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۸۲.
  4. ملکی تبریزی، المراقبات، ۱۴۱۶ق، ص۴۳.
  5. سید بن طاووس، اقبال الاعمال، ۱۴۰۹ق، ج۲، صص۶۱۲-۶۱۵
  6. آیتی، تاریخ پیامبر اسلام، ص۴۳.
  7. قمی، وقایع الایام، ۱۳۸۹ش، ص۳۱۶
  8. مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۹، ص۶۰؛ یوسفی غروی، موسوعة التاریخ الإسلامی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۷۵۰.
  9. مفید، الارشاد، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۱۸۰.
  10. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۶۹، ص۲۱۸؛ ابن خلکان، وفیات الاعیان، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۳۹۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۴م ج۲، ص۱۹۷؛ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۹۶۷م، ج۷، ص۱۰۷.
  11. نیشابوری، تقویم شیعه، ۱۳۸۲ش، ۹۴.
  12. مجلسی، زاد المعاد،۱۴۲۳ق، ص۲۵۲.
  13. مفید، الإرشاد، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۳۳۱؛ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۵۰۳؛ عطاردی، مسند الإمام العسکری(ع)، دارالصفوه، بیروت، ج۱، ص۳۴.
  14. مفید، الإرشاد، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۳۳۱؛عطاردی، مسند الإمام العسکری(ع)، دارالصفوه، بیروت، ج۱، ص۳۴.

منابع

{{منابع}

  • حسینی شاه عبدالعظیمی، حسین، تفسیر اثنی عشری، تهران:انتشارات ميقات، چاپ اول، ۱۳۶۳ ش.
  • مسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق، داغر، اسعد، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
  • ملکی تبریزی، میزاجواد آغا، المراقبات، تحقیق سید عبدالکریم محمد موسوی، قم، مؤسسة‌ دار الاعتصام، ۱۴۱۶ق.
  • مصطفوی، التحقیق لکلمات القرآن الکریم.
  • مجلسی، محمدباقر، زاد المعاد، موسسه اعلمی، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.

پیوند به بیرون