مرة بن منقذ عبدی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مرة بن منقذ
مشخصات فردی
نام کامل مرة بن منقذ عبدی
نسب/قبیله عبدالقیس
خویشاوندان سرشناس منقذ بن نعمان
نقش در واقعه کربلا
اقدامات شهادت علی اکبر(ع)
دیگر فعالیت‌ها در جنگ جمل مدتی پرچم قبیله عبدالقیس را در دست داشت.


مُرّة بن مُنقذ عَبدی، از سپاهیان عمر بن سعد در واقعه عاشورا بود که در منابع تاریخی به عنوان قاتل علی اکبر(ع) معرفی شده است. در محاصره یاران مختار دست راستش ضربه‌ای خورد که تا پایان عمر فلج بود. او از این محاصره نجات یافت و در بصره به مصعب بن زبیر پیوست.

نام و نسب

مرة، از طایفه عبدالقیس بود.[۱] از او به مرة بن منقذ بن شجاع عبدی[۲]، مرة بن منقذ بن نعمان عبدی[۳] و مرة بن منقذ بن عبدالقیس[۴] یاد شده است.

پدرش، منقذ بن نعمان، در جنگ جمل در سپاه امام علی(ع) پرچم‌دار قبیله عبدالقیس بود. وی هنگامی پرچم این قبیله را به دست گرفت که جمعی از پرچم داران قبیله مانند قاسم بن مسلم، زید بن صوحان، و سیحان بن صوحان به شهادت رسیدند. او پرچم را به دست فرزندش مُرّة بن منقذ داد و تا پایان جنگ، پرچم این گروه در دست مرة بود.[۵]

واقعه عاشورا

مرة بن منقذ در واقعه عاشورا از سپاهیان عمر بن سعد بود. که نیزه‌ای بر علی اکبر زد و آن حضرت نقش بر زمین شد.[۶] در منابع تاریخی از او به عنوان قاتل علی اکبر یاد شده است.[۷] هنگامی که علی اکبر رجزی با این مضمون که ما از شمر، عمر بن سعد و ابن زیاد به پیامبر سزاوارتریم، می‌خواند. مرة بن منقذ عبدی گفت:

«بزرگترین گناهان عرب به گردن من باشد اگر بر من بگذرد و چنین کند، و پدرش را عزادار نکنم.»[۸]

در زیارت ناحیه مقدسه به عنوان قاتل علی اکبر(ع) لعن شده است.[۹]

پس از عاشورا

هنگامی که مختار به جستجوی قاتلان امام حسین(ع) پرداخت، عبدالله بن کامل را با گروهی مأمور دستگیری مرة بن منقذ کرد. ابن کامل خانه مره را محاصره کرد. مره سوار بر اسبش شد و به جنگ با افراد ابن کامل پرداخت. نیزه‌ای بر عبدالله شبامی، که از افراد ابن کامل بود زد و او را مجروح ساخت.[۱۰] ابن کامل شمشیری بر دست راستش زد که آن را شکست اما قطع نشد. مره توانست از محاصره نجات پیدا کند. او به بصره رفت و به مصعب بن زبیر پیوست.[۱۱] و تا آخر عمر دستش فلج بود.[۱۲]

پانویس

  1. ابن سعد، طبقات، ج۵، ص۴۷۱؛ ابن اثیر، الکامل، ج۴، ص۲۴۳.
  2. بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۳، ص۲۰۰.
  3. ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۸، ص۱۸۵.
  4. ابن خلدون، تاریخ، ج۳، ص۳۴.
  5. مقریزی، امتاع‌الاسماع، ج۱۳، ص۲۴۷؛ طبری، تاریخ، ج۴، ص۵۲۲.
  6. دینوری، اخبارالطوال، ص۲۵۶.
  7. طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۶۸؛ ابن سعد، طبقات، ج۵، ص۴۷۶؛ نک. ابن اثیر، الکامل، ج۴، ص۷۴.
  8. اصفهانی، مقاتل‌الطالبین، ص۱۱۵.
  9. ابن طاوس، اقبال‌الاعمال، ۵۷۴.
  10. طبری، تاریخ، ج۶، ص۶۴.
  11. بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۶، ص۴۰۹؛ طبری، تاریخ، ج۶، ص۶۴.
  12. ابن اثیر، الکامل، ج۴، ص۲۴۳.

منابع

  • بلاذری، احمد بن یحیی، جمل من انساب الأشراف، تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلی، درالفکر، بیروت، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م.
  • دینوری، احمد بن داود، الأخبارالطوال، تحقیق: عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، منشورات الرضی، قم، ۱۳۶۸ش.
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق: محمد أبوالفضل ابراهیم، دارالتراث، بیروت، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.
  • (ابن کثیر) دمشقی، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، دارالفکر، بیروت، ۱۴۰۷ق/۱۹۸۶م.
  • (ابن خلدون) عبدالرحمن بن محمد، دیوان المبتدأ و الخبر فی تاریخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوی الشأن الأکبر، تحقیق: خلیل شحادة، دارالفکر، بیروت، ۱۴۰۸ق/۱۹۸۸م.
  • (ابن سعد) هاشمی بصری، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، تحقیق: محمد عبدالقادر عطا، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۱۰ق/۱۹۹۰م.
  • ابن اثیر، علی بن ابی الکرم، الکامل فی التاریخ، دارصادر، بیروت، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
  • اصفهانی(ابوالفرج)، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، تحقیق: سید احمد صقر، دارالمعرفة، بیروت، بی‌تا.
  • ابن طاوس، سید علی بن موسی، إقبال الأعمال، دارالکتب الإسلامیة، تهران، ۱۳۶۷ش.
  • مقریزی، احمد بن علی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، تحقیق: محمد عبدالحمید النمیسی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۲۰ق/۱۹۹۹م.