تسنیم

برای دیگر کاربردها، تسنیم (ابهام‌زدایی) را ببینید.

تَسنیم نام چشمه‌ای در بهشت است که مقربان خدا از آن می‌نوشند. بنا بر توصیف قرآن کریم، مؤمنان در باغ‌های پرنعمت الهی بر کرسی‌های خود می‌نشینند و از شرابی سر به مهر به نام رحیق سیراب می‌شوند. مهر این شراب از مشک است و قرآن دسترسی به آن را سزاوار رقابت و مسابقه مؤمنان می‌داند. این شراب با تسنیم آمیخته است.

به نظر علامه طباطبایی، چشمه تسنیم از شراب رحیق برتر است، زیرا آمیختگی آن با تسنیم، دلپذیری بیشتری به آن می‌بخشد و مقربان خدا از این چشمه می‌نوشند. از این رو، مقام آنان بالاتر از نیکانی است که تنها با شراب رحیق سرمست می‌شوند. با این حال، صرف آمیختگی رحیق با تسنیم و وصف قرآن از این ترکیب، نمی‌تواند دلیل برتری باشد، مگر آنکه این برتری از طریق برخی روایات یا از معنای کلمه «مقربان» نسبت به «ابرار» اثبات شود.

رخی منابع توصیف کرده‌اند که تسنیم نهری است جاری در هوا و هرگاه اهل بهشت بخواهند، در ظرف آن‌ها ریخته می‌شود. ابن‌عباس و ابن‌مسعود روایت کرده‌اند که تسنیم نام آبی است که از زیر عرش روان است و بهترین نوشیدنی بهشتی به شمار می‌آید؛ این چشمه از مصادیق آیه ۱۷ سوره سجده «فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما اُخْفِیَ لَهُم مِنْ قُرَّةِ اَعْیُنٍ» است

مراغی، نویسنده کتاب تفسیری المراغی، معتقد است از آیات قرآن و نوشته‌های اکثر مفسران نمی‌توان به‌طور قطع دریافت که محتوای چشمه تسنیم آب است یا نوشیدنی دیگر؛ با این حال، برخی مفسران و مترجمان، ناخودآگاه کلمه «آب» را به نام تسنیم افزوده‌اند.

پیوند به بیرون

• منبع مقاله: دانشنامه جهان اسلام