مقاله قابل قبول
رده ناقص
بدون ناوبری
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
شناسه ارزیابی نشده

ثقلین

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

ثقلین، به معنای دو شیء گرانبها و ارزشمند است. مشهور بودن این کلمه به سبب حدیثی از پیامبر(ص) ـ مشهور به حدیث ثقلین ـ است که می‌فرماید «دو شیء گرانبها در میان شما باقی می‌گذارم که اگر آنها را دستاویز قرار دهید، هرگز گمراه نخواهید شد: کتاب خدا و عترتم که اهل بیتم هستند...».

معنای لغوی

ثَقَلْ در لغت به معنای بار و کالای مسافر[۱] و هر شیء گرانبها و ارزشمندی است که باید در نگهداری آن کوشش کرد.[۲] برخی از اهل لغت، ثِقْل و ثَقَل را به یک معنا دانسته‌اند، اما برخی دیگر میان آن دو تفاوت قائل شده‌اند.[۳] جمع هر دو واژه "اثقال" است.[۴]

"ثقل" در قرآن

واژه ثِقْل یا ثَقَل در قرآن به کار نرفته است؛ اما اَثقال در چند آیه[۵] و ثَقَلان فقط در یک آیه به کار رفته است.[۶]

عموم مفسران مراد از ثقلان را دو گروه جن و انس[۷] و معدودی از مفسران هم مراد از آن را قرآن و عترت (اهل بیت پیامبر) دانسته‌اند.[۸]

حدیث ثقلین

در حدیث ثقلین، پیامبراکرم (ص) امت خود را به دو شیء گران‌قدر (ثقلین) سفارش و سپس آن دو را کتاب و عترت (اهل‌‌بیت) معنا کرد است.

این حدیث، به سبب کاربرد همین واژه، به "حدیث ثَقَلَین" یا "حدیث ثِقْلَین" مشهور است.

پانویس

  1. ابن درید، جمهرة اللغة، ۱۹۸۸م، ج۱، ص۴۳۰.
  2. ابن منظور، لسان العرب، ج۲، ص۱۱۴.
  3. ابراهیم انیس و دیگران، المعجم الوسیط، ۱۳۶۷م، ج۱، ص۹۸.
  4. ابن درید، جمهرة اللغة، ۱۹۸۸م، ج۱، ص۴۳۰.
  5. سوره نحل، آیه۷؛ سوره زلزال، آیه۲؛ سوره عنکبوت، آیه۱۳.
  6. سوره الرحمن، آیه۳۱.
  7. ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۴۴۷؛ ابوالفتوح رازی، تفسیر روض الجنان، ۱۳۸۷ش، ج۱۰، ص۳۹۶.
  8. قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۳۴۵؛ بحرانی، البرهان، ۱۳۳۴ق، ج۴، ص۲۶۷.

منابع

  • قرآن کریم
  • ابراهیم انیس و دیگران، المعجم الوسیط، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۷ش.
  • ابن درید، جمهرة اللغة، تصحیح و تعلیق رمزی منیر البعلبکی، بیروت، بی نا، ۱۹۸۸م.
  • ابن منظور،محمد بن مکرم، لسان العرب ، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۱ ق.
  • ابن کثیر، تفسیرالقرآن العظیم، چاپ علی شیری، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۵ق.
  • ابوالفتوح رازی، تفسیر روض الجنان و روح الجنان، تصحیح و تعلیق ابوالحسن شعرانی و علی اکبر غفاری، تهران، بی نا، ۱۳۸۷ش.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیرالقمی، تصحیح طیب موسوی جزائری، قم، دارالکتاب، ۱۴۰۴ق.
  • بحرانی، هاشم بن سلیمان، البرهان فی تفسیرالقرآن، تصحیح محمود بن جعفر موسوی زرندی، تهران، چاپخانه آفتاب، ۱۳۳۴ش.