سلیمان (پیامبر)

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از حضرت سلیمان)
پرش به: ناوبری، جستجو
حضرت سلیمان(ع)
اطلاعات پیامبر
نام در قرآن: سلیمان
محل زندگی: فلسطین
نام قوم: بنی‌اسرائیل
پس از: داوود
حوادث مهم: ساخت معبد در اورشلیم
-
پیامبران
اولوالعزم
حضرت محمد(ص) ابراهیمنوحعیسیموسیسایر پیامبران

سُلَیمان، فرزند حضرت داوود و از انبیاء مهم بنی‌اسرائیل. او از خداوند حکومتی درخواست کرد که پس از او سزاوار هیچ کس نباشد. خداوند دعای او را اجابت کرد و علاوه بر انسان‌ها، جنیان،‌ شیاطین، باد و پرندگان را نیز تحت فرمان او درآورد. کتاب‌های امثال سلیمان و غزل غزل‌های سلیمان منسوب به وی است. معبد سلیمان در زمان او و به دستور او ساخته شد. براساس تورات، حضرت سلیمان در اواخر عمر خود بت‌پرست شد.

نسب

سلیمان فرزند حضرت داوود و از نسل یهودا فرزند حضرت یعقوب‏ بود.[۱] حضرت سلیمان را فردی سفیدرو،‌درشت اندام و پرمو دانسته‌اند[۲] که ختنه شده به دنیا آمد.[۳]

حضرت سلیمان پس از درگذشت پدرش، جانشین او شد[۴] در حالی که بیست و دو [۵] یا سیزده سال داشت.[۶]

نبوت و پادشاهی

سلیمان یكى از پیامبران بزرگ بنی‌اسرائیل بود.[۷] که پادشاه آنان نیز شد.[۸]

در مورد انگشتر سلیمان، گفتارهای بسیاری وجود دارد. بنابر روایات این انگشتر به دست امام زمان(عج) خواهد رسید.[۹] داستان‌ها و گفتارهای خرافی نیز در مورد این انگشتر نقل شده است.[۱۰]

در زمان حضرت سلیمان گروهى به سحر و جادوگرى پرداختند، او دستور داد تمام نوشته‏‌های آنان را جمع‏‌آورى کرده و در محل مخصوصى نگه‏دارى كنند. پس از وفات سلیمان، گروهى آنها را بیرون آورده و شروع به اشاعه و تعلیم سحر كردند.[۱۱]

حضرت سلیمان چهل سال حکومت کرد.[۱۲]

قدرت و حکومت

حضرت سلیمان از خداوند درخواست حکومتی کرد که پس از او سزاوار هیچ فردی نباشد.[۱۳] خداوند دعای او را مستجاب کرد؛ باد را به فرمان او در آورد.[۱۴] که در طول شبانه روز مسیر دو ماه را طی می‌کرد.[۱۵] انسان‌ها، پرندگان [۱۶] و شیاطین تحت فرمان او قرار گرفتند.[۱۷] برخی از شیاطین که سرکش بودند در بند گردیدند.[۱۸] جنیان برای او کار می‌کردند[۱۹] و معدن مس در اختیار او قرار گرفت.[۲۰]

معبد سلیمان

نوشتار اصلی: معبد سلیمان

بنابر متن تورات، خداوند وعده ساختن بزرگ‌ترین و مهم‌ترین معبد برای یهودیان را به حضرت داوود(ع) داد: «وقتی تو بمیری و به اجدادت ملحق شوی، من یکی از پسرانت را وارث تاج و تخت تو می‌سازم و حکومت او را تثبیت می‌کنم. او همان کسی است که خانه‌ای برای من خواهد ساخت»[۲۱] در زمان حضرت سلیمان،‌ این معبد بزرگ ساخته شد.[۲۲] این مکان بعدها توسط مسلمانان، مسجد الاقصی خوانده شد.[۲۳]

صفات برجسته

خداوند به حضرت سلیمان علاوه بر قدرت و حکومت بزرگ، امتیازات دیگری را نیز عطا کرد:

آیات و روایات صفات بسیاری را برای حضرت سلیمان نقل کرده‌اند. قرآن او را بنده‌ای خوب که همیشه به یاد خداوند بود، معرفی کرده [۲۴] که خداوند به او علم را عطا کرد.[۲۵] براساس قرآن حضرت سلیمان زبان حیوانات را می‌فهمید.[۲۶]

براساس برخی منابع، داستان رد الشمس برای حضرت سلیمان اتفاق افتاده است. [۲۷]

کتاب‌های امثال سلیمان و غزل غزل‌های سلیمان منسوب به حضرت سلیمان می‌باشد [۲۸] که هر دو، از کتاب‌های مقدس یهودیان است.[۲۹]

حضرت سلیمان به قضاوت نیز می‌پرداخت.[۳۰] در قرآن به قضاوت‌های او اشاره شده است.[۳۱]

نام حضرت سلیمان هفده بار در قرآن ذكر شده است.[۳۲] قرآن داستان‌های مختلفی را از حضرت سلیمان نقل کرده که معروف‌ترین آن‌ها داستان ملکه سبا است.[۳۳] روایات نیز داستان‌های مختلفی را نقل کرده‌اند که محققان، بسیاری از آن‌ها را مبالغه و غیر واقعی دانسته‌اند.[۳۴]

قرآن به صورت اجمال، خطایی را به سلیمان نسبت می‌دهد که سلیمان پس از آن توبه کرد.[۳۵] مفسران در اینکه این امتحان الهی چه بوده، گفتارهای مختلفی را مطرح کرده‌اند. [۳۶]

سلیمان نزد یهود

تورات داستان‌های مختلفی از سلیمان(ع) نقل کرده است. [۳۷] براساس تورات حضرت سلیمان حدود هزار همسر داشت که بسیاری از آنان بت‌پرست بودند و ازدواج با آن‌ها برخلاف دستور خداوند بود. [۳۸]

براساس تورات حضرت سلیمان در اواخر عمر خود به تبعیت از برخی زنان خود به خدایان و بت‌های آنان مایل گشت، برای بت‌ها بخور می‌سوزاند و قربانی انجام می‌داد. [۳۹] قرآن به صراحت با این اعتقاد مخالفت کرده است: «سلیمان هرگز کافر نشد».[۴۰]

وفات و تجزیه کشور

حضرت سلیمان در حالی که بر عصای خود تکیه داده بود، مرد.[۴۱] هیچ شخصی از مرگ او اطلاع نیافت، تا اینکه موریانه عصای او را خورد و سلیمان به زمین افتاد.[۴۲]

پس از رحلت سلیمان، مناطق تحت حکمرانی او دچار تجزیه شد. دو سبط یهودا و بنیامین در سرزمینی به نام یهودا باقی ماندند که شامل شهر اورشلیم نیز می‌شد. ده سبط دیگر حکومت مستقلی به نام اسرائیل تشکیل دادند.[۴۳]

سلیمان در ادبیات فارسی

شاعران، اشعار مختلفی در مورد حضرت سلیمان سروده‌اند:

نظر کردن به درویشان منافی بزرگی نیست سلیمان با چنان حشمت نظرها بود با مورش [۴۴]
در حکمت سلیمان هر کس که شک نماید بر عقل و دانش او خندند مرغ و ماهی [۴۵]

پانویس

  1. ابن‌کثیر،‌ البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۸.
  2. ابن‌اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۱، ص۲۲۹.
  3. مجلسی، بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۷۷.
  4. بروجردی، تفسیر جامع، ۱۳۶۶ش، ج۵، ص۱۰۶.
  5. ابن‌خلدون، تاریخ‏ ابن‏‌خلدون، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۱۱۲.
  6. ابن‌اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۱، ص۲۲۹.
  7. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۵، ص۴۱۴.
  8. مصطفوی، التحقیق، ۱۳۶۰ش، ج۵، ص۱۹۵.
  9. نعمانی، الغیبة، ۱۳۹۷ق، ص۲۳۸.
  10. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۹، ص۲۸۱.
  11. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۳۷۰.
  12. مسعودی، مروج‏ الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۷۱.
  13. سوره ص، آیه۳۵.
  14. سوره ص، آیه۳۶.
  15. سوره سبأ،آیه۱۲.
  16. سوره نمل، آیه۱۷.
  17. سوره ص، آیه۳۷.
  18. سوره ص، آیه۳۸.
  19. سوره سبأ، آیه۱۲.
  20. سوره سبأ،‌آیه۱۲.
  21. دوم سموئیل، ۷: ۸-۱۵.
  22. مسعودی، مروج‏ الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۷۰.
  23. مغنیه، تفسیر الكاشف، ۱۴۲۴ق، ج۵، ص۷.
  24. سوره ص، آیه۳۰.
  25. سوره نمل، آیه۱۵.
  26. سوره نمل، آیه۱۶.
  27. طباطبایى، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۷، ص۲۰۳-۲۰۴.
  28. ابن العبرى، تاریخ‏ مختصر الدول، ۱۹۹۲م،‌ ص۳۳.
  29. کتاب مقدس،‌عهد قدیم.
  30. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۳، ص۴۶۶.
  31. سوره انبیاء،‌ آیه۷۸.
  32. قرشی، قاموس قرآن، ۱۳۷۱ش، ج۳، ص۳۰۶.
  33. سوره نمل، آیات ۲۰-۴۴.
  34. طباطبایى، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۵، ص۳۶۹.
  35. سوره ص، آیه۳۴.
  36. طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۸، ص۷۴۱-۷۴۲.
  37. برای اطلاعات بیشتر رجوع کنید به اول پادشاهان،‌ باب۱۱.
  38. اول پادشاهان۱۱: ۲-۳.
  39. اول پادشاهان۱۱: ۷-۸.
  40. سوره بقره، آیه۱۰۲.
  41. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۸، ص۴۲.
  42. سوره سبأ، آیه۱۴.
  43. توفیقی،‌ آشنایی با ادیان بزرگ،‌ ۱۳۸۶ش، ص۸۹.
  44. حافظ، غزل شماره ۲۷۸
  45. حافظ، غزل شماره ۴۸۹.

منابع

  • قرآن.
  • کتاب مقدس.
  • ابن أبی زینب (نعمانی)، محمد بن ابراهیم، الغیبة، محقق و مصحح: علی اکبر غفاری، تهران، نشر صدوق، چاپ اول، ۱۳۹۷ق.
  • ابن اثیر جزری، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر، ۱۳۸۵ق.
  • ابن العبرى، تاریخ مختصر الدول، تحقیق: الیسوعى، بیروت، دارالشرق، چاپ سوم، ۱۹۹۲م.
  • ابن خلدون، عبد الرحمن بن محمد، دیوان المبتدأ و الخبر فی تاریخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوی الشأن الأکبر(تاریخ ابن خلدون‏)، تحقیق خلیل شحادة، بیروت، دارالفکر، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
  • ابن کثیر دمشقی‏، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق.
  • بروجردی، سید محمد ابراهیم، تفسیر جامع، تهران، انتشارات صدر، چاپ ششم، ۱۳۶۶ش.
  • توفیقی، حسین، آشنایی با ادیان بزرگ، تهران، سمت،‌ ۱۳۸۶ش.
  • طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، ۱۴۱۷ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه: بلاغی‏، محمد جواد، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
  • قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ ششم، ۱۳۷۱ش.
  • مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت، دارإحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • مسعودی، علی بن الحسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق: اسعد داغر، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران، ۱۳۶۰ش.
  • مغنیه، محمد جواد، تفسیر الکاشف، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.