النادی الحسینی
 | |
| اطلاعات اوليه | |
|---|---|
| بنيانگذار | شیخ عبدالحسین صادق (درگذشت: ۱۹۴۲م) |
| تأسیس | ۱۹۰۹م |
| کاربری | حسینیه |
| مکان | نبطیه لبنان |
| نامهای دیگر | حسینیه نبطیه |
| مشخصات | |
| وضعیت | فعال |
| امکانات | کتابخانه • حوزه علمیه |
اَلنّادی الحسینی یا حسینیه نَبَطیه، نهادی دینی در شهر نبطیه لبنان که کهنترین حسینیه در لبنان و سوریه بهشمار میرود و در سال ۱۹۰۹م توسط شیخ عبدالحسین صادق (درگذشت: ۱۹۴۲م) بنیان نهاده شده است. این نهاد، افزون بر کارکرد مذهبی در برگزاری مراسم عزاداری محرم و صفر، بهعنوان یک تشکل سیاسی-اجتماعی نیز در منطقه جبلعامل نقشآفرینی کرده و در تحولاتی مانند مخالفت با اشغال اسرائیل و حمایت از وحدت عربی مؤثر بوده است. حسینیه شامل کتابخانهای با ۲۵ هزار جلد کتاب، خدمات اجتماعی، تیم امداد و حوزه علمیه است و فعالیتهایی چون تعزیهخوانی با قدمت ۱۲۰ سال، جشنواره شعر و میزگردهای ماهانه برگزار میکند.
حسینیه نبطیه در طول تاریخ، مواضع جنجالآفرینی در حمایت از قمهزنی داشته که موجب اختلاف با علمایی چون سید محسن امین و نیز تضاد با جریانهایی مانند حزبالله شده است. همچنین گزارشهایی درباره عدم شفافیت مالی، پوشش محدود رسانهای و اتکا به نیروهای داوطلب وجود دارد. کتابی مستقل با عنوان «حسینیة النبطیة؛ مؤسسة دینیة و قوة ضغط» به تحلیل ابعاد دینی و سیاسی این نهاد پرداخته است.
اهمیت و کارکردها
«النادی الحسینی» در شهر نبطیه لبنان، اولین و قدیمیترین حسینیه در کل کشور لبنان و سوریه شناخته میشود.[۱] این نهاد از ابتدای تأسیس بهعنوان یک مرکز مهم دینی و فرهنگی برای برگزاری مراسم عزاداری امام حسین(ع) بهویژه در ماههای محرم و صفر فعالیت داشته است.[۲]
حسینیه نبطیه بهصورت وقفی و موروثی در اختیار خاندان صادق بوده و در تحولات سیاسی لبنان، از جمله مخالفت با اشغال اسرائیل و حمایت از وحدت عربی نقش داشته است.[۳] در گزارشی آمده است که کارکرد این حسینیه نه فقط یک مکان مذهبی برای عزاداری امام حسین(ع)، بلکه بهعنوان یک نیروی فشار سیاسی و اجتماعی قدرتمند در منطقه جبلعامل ایفای نقش میکند.[۴] شیخ عبدالحسین دوم نوه بنیانگذار، در انتخابات شهرداریهای ۲۰۰۴م، در کنار جنبش امل مقابل حزبالله ایستاد که باعث قطع رابطه موقت با حزبالله شد.[۵]
درباره منابع مالی این حسینیه نیز مطلبی گزارش نشده و کارها بر پایه همکاری نیروهای داوطلب انجام میشود.[۶]
جنجالهای مذهبی و نقدها
حسینیه نبطیه مواضعی در حمایت از برخی شعائر عاشورا مانند قمهزنی داشته که به اختلاف با علمایی چون سید محسن امین انجامیده و با جریانهای دیگر مثل حزبالله در تضاد بوده است. گفته شده شیخ عبدالحسین صادق، بنیانگذار حسینیه با استناد به فتوای میرزای نائینی، این آیینها را مجاز میدانست و ردیهای هم بر رساله التنزیه لاعمال الشبیه نوشت.[۷]
کتابی نیز با عنوان «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و قوّة ضغط؟» (حسینیهٔ نبطیه: نهادی دینی و نیروی فشار؟) نوشته شده که نویسنده به بررسی چگونگی تعامل این نهاد دینی با قدرت سیاسی و نقش آن در بسیج اجتماعی، بهویژه در بستر تاریخی و سیاسی جنوب لبنان پرداخته است.[۸]
تاریخچه و متولیان
حسینیه نبطیه در سال ۱۹۰۹م (۱۳۲۷ق) توسط فقیه و شاعر، شیخ عبدالحسین بن ابراهیم صادق (متوفای ۱۹۴۵م) بنا شده است.[۹] او پس از بازگشت از حوزه علمیه نجف، این مکان را بهعنوان اولین حسینیه رسمی در جبلعامل و لبنان احداث کرد.[۱۰]
سلسله متولیان خاندان صادق بهترتیب جانشینی پس از شیخ عبدالحسین اول (متوفای ۱۹۴۲م)، پسرش شیخ محمدتقی صادق (۱۸۹۶–۱۹۶۵)، نوهاش شیخ جعفر صادق (۱۹۱۸–۱۹۷۷) و سپس فرزندش شیخ عبدالحسین صادق دوم متولی کنونی (تا ۲۰۲۶م) بودهاند.[۱۱]
بخشها و فعالیتها
حسینیه نبطیه شامل بخشهای خدماتی مانند کتابخانه، خدمات اجتماعی، تیم امداد و حوزه علمیه است.[۱۲] کتابخانه حسینیه در سال ۱۹۸۵م توسط نوادگان بنیانگذاری شد و با معماری اسلامی-عباسی، دارای حدود ۲۵ هزار جلد کتاب، بخش مخطوطات، منابع به زبانهای انگلیسی و فرانسوی، و تجهیزات کامپیوتری و اینترنت است.[۱۳]
فعالیتهای شاخص دیگر حسینیه شامل راهپیمایی عاشورا، تعزیهخوانی، جشنواره شعر و خطابه، میزگردهای ماهانه و اردوهای تابستانی است که با رویکرد مردمی و حضور گسترده علما و هنرمندان برگزار میشود.[۱۴] بنابر گزارشهای خبری، مراسم شبیهخوانی یا تعزیه عاشورا در شهر نبطیه لبنان دارای سابقهای تاریخی حدود ۱۲۰ سال قدمت گزارش شده که همزمان با ساخت حسینیه شکل گرفت و متنِ شرعیِ این تعزیه را خود شیخ عبدالحسین صادق عاملی نوشت.[۱۵]
پانویس
- ↑ امین، خطط جبل عامل، ۱۴۲۳ق، ص۱۵۹.
- ↑ «آشنایی با تعدادی از مراکز فرهنگی اسلامی لبنان»، مجله پژوهه، شماره ۱۸.
- ↑ فاضل، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و"قوّة ضغط"؟»، مناطقنت.
- ↑ فاضل، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و"قوّة ضغط"؟»، مناطقنت.
- ↑ فاضل، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و"قوّة ضغط"؟»، مناطقنت.
- ↑ فاضل، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و"قوّة ضغط"؟»، مناطقنت.
- ↑ فاضل، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و"قوّة ضغط"؟»، مناطقنت؛ حسون، قراءة فی رسالة التنزیه (للسید محسن الأمین)، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۲۰.
- ↑ فاضل، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و"قوّة ضغط"؟»، مناطقنت.
- ↑ مهنا، مشاهیر الشعراء والادباء، ۱۴۱۰ق، ص۱۴۲
- ↑ عباس، «الحسينية وأهميتها في المجتمع الشيعي»، العتبة العلویة المقدسة.
- ↑ فاضل، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و"قوّة ضغط"؟»، مناطقنت.
- ↑ عباس، «الحسينية وأهميتها في المجتمع الشيعي»، العتبة العلویة المقدسة.
- ↑ عدنان، «للمدينة تاريخ مع المكتبات الخاصة دينية وثقافية وروائية مكتبـة حسينيـة النبطيـة واحـة فكـريـة للمـدارس والقـراء»، سایت السفیر.
- ↑ «آشنایی با تعدادی از مراکز فرهنگی اسلامی لبنان»، مجله پژوهه، شماره ۱۸.
- ↑ مالک عبدالله، «النبطية وتمثيل مشهدية عاشوراء ٢٠٢٤»، سایت الخیام.
منابع
- مالک عبدالله، احمد، «النبطية وتمثيل مشهدية عاشوراء ٢٠٢٤»، سایت الخیام، تاریخ انتشار: ۱۸\۷\۲۰۲۴، تاریخ بازدید: ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ش.
- عباس، إسراء، «الحسينية وأهميتها في المجتمع الشيعي»، العتبة العلویة المقدسة، تاریخ انتشار: ۲۰۲۶-۰۷-۱۴، تاریخ بازدید: ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ش.
- امین، سید محسن، خطط جبل عامل، بیروت، دار المحجة البیضاء، ۱۴۲۳ق.
- «آشنایی با تعدادی از مراکز فرهنگی اسلامی لبنان»، مجله پژوهه، خرداد و تیر ۱۳۸۵، شماره ۱۸.
- حسون، محمد، قراءة فی رسالة التنزیه (للسید محسن الأمین)، قم، سعید بن جبیر، ۱۴۲۳ق.
- فاضل، سلوی، «حسينيّة النبطية مؤسّسة دينيّة.. و“قوّة ضغط“؟»، مناطقنت، تاریخ انتشار: ۲۰۲۴-۰۷-۱۰، تاریخ بازدید: ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ش.
- عدنان، طباجه، «للمدينة تاريخ مع المكتبات الخاصة دينية وثقافية وروائية مكتبـة حسينيـة النبطيـة واحـة فكـريـة للمـدارس والقـراء»، سایت السفیر، تاریخ انتشار: ۲۰۰۹-۰۷-۱۴، تاریخ بازدید: ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ش.
- مهنا، عبدالله علی، مشاهیر الشعراء والادباء، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۰ق.