دار احیاء التراث العربی
 | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | دار احیاء التراث، مؤسسه احیاء التراث العربی |
| تأسیس | نیمه دوم قرن بیستم میلادی (حدود دهه ۱۹۶۰م) |
| رویکرد | اسلامی و شیعی |
| نوع فعالیت | نشر کتاب |
| گستره فعالیت | داخلی و خارجی |
| اهداف | تحقیق، تصحیح، چاپ و نشر میراث مکتوب اسلامی |
| فعالیتها | انتشار کتابهای مرجع فقهی، حدیثی، تفسیری و تاریخی |
| مکان | بیروت |
| سایر | |
| وضعیت | فعال |
| فعالیت به زبان | عربی |
دارُ إحیاءِ التُّراثِ العَرَبی یا دار احیاء التراث ناشر باسابقه و یکی از بزرگترین شرکتهای انتشاراتی بیروت که در زمینه چاپ و نشر متون کهن و آثار شیعه و اهلسنت فعالیت میکند. این انتشارات در اوایل دهه ۱۹۵۰م (حدود ۱۳۳۰ش) توسط خاندان مسلمان «فولادکار» تأسیس شده است.[۱] چاپ دورههای بزرگ و چندجلدی مانند بحارالانوار، وسائل الشیعه و المیزان فی تفسیر القرآن از جمله اقدامات مهم این انتشارات در نشر میراث شیعی است.
جایگاه
دار احیاء التراث العربی یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین چاپخانهها در حوزه احیای متون کهن (تراث) در جهان اسلام به شمار میرود. ساختمان این انتشارات در بیروت دارای ۴ طبقه به مساحت ۵۰۰۰ متر مربع است که دو طبقه آن به ماشینهای چاپ خودکار و دو طبقه دیگر به بستهبندی و انبار کتاب اختصاص دارد.[۲] حدود ۹۵ درصد از تولیدات این انتشارات به خارج از لبنان صادر میشود و بازارهای کشورهای اسلامی را پوشش میدهد.[۳] به گفته مدیران این انتشارات، اگرچه نام این مرکز «احیای میراث عربی» (التراث العربي) است، اما هدف اصلی آن احیای کل میراث اسلامی (التراث الإسلامي) بدون مرزبندی مذهبی است.[۴]
چگونگی تأسیس
تأسیس این مرکز در بیروت با جریان فکری «النهضه» (رنسانس و بیداری عربی) در اوایل قرن بیستم مرتبط دانسته شده است؛ جریانی که به دنبال هویتبخشی دوباره و خروج مسلمانان از عقبماندگی از طریق بازگشت به میراث علمی و فکری درخشان گذشته خود بود.[۵] خاندان مسلمان «فولادکار» (از جمله هشام و محمد فولادکار) با همین رویکرد و با هدف نجات نسخههای خطی قدیمی از نابودی، این مؤسسه را در بیروت بنیان نهادند که مدیریت آن همچنان به صورت خانوادگی اداره میشود.[۶]
روش تحقیق و تصحیح آثار
دار احیاء التراث العربی در برخی از آثار خود، احیای متون کهن را تنها به چاپ دوباره کتابها محدود نکرده و برای آمادهسازی متن، از محققان و مصححان استفاده کرده است. این نشر در مقدمه چاپ معالم التنزیل، تصریح کرده که تحقیق این تفسیر را به عبدالرزاق مهدی سپرده و او متن کتاب را بر اساس دو نسخه خطی تحقیق و تصحیح کرده است.[۷]
بر اساس گزارش ناشر در همین مقدمه، مراحل کار محقق شامل تصحیح الفاظ متن، تخریج احادیث، شمارهگذاری پیوسته احادیث از آغاز تا پایان کتاب و افزودن تعلیقاتی برای استفاده خواننده بوده است.[۸] دار احیاء التراث العربی همچنین از تلاش چندساله محقق در تخریج احادیث کتاب یاد کرده و مدت کار بر این تفسیر را چهار سال دانسته است.[۹]
از دیگر مؤلفههای فنی در این شیوه، افزودن مقدمه تحقیقی به کتاب است. در چاپ معالم التنزیل، محقق مقدمهای درباره کتابهای تفسیری و مفسران، زندگینامه بغوی، بررسی جایگاه و ویژگیهای کتاب، معرفی نسخههای خطی و توضیح روش کار خود در تصحیح متن افزوده است.[۱۰] بنابراین، در این نمونه، روش دار احیاء التراث العربی در احیای متن شامل استفاده از نسخههای خطی، تصحیح متن، تخریج روایات، افزودن تعلیقات، شمارهگذاری روایات، معرفی نسخهها و نگارش مقدمه تحقیقی بوده است.
در برخی چاپهای دیگر این ناشر نیز عنوانهایی مانند تحقیق، تدقیق و تعلیق برای آمادهسازی متن بهکار رفته است؛ چنانکه در چاپ دار احیاء التراث العربی از کتاب البدایة والنهایة ابنکثیر، تحقیق، تدقیق و تعلیق کتاب به علی شیری نسبت داده شده است.[۱۱] این امر نشان میدهد که در شماری از چاپهای این نشر، فرآیند آمادهسازی اثر، افزون بر تصحیح متن، شامل بازبینی و افزودن توضیحات نیز بوده است.
کتابهای منتشرشده
بنابر اطلاعات موجود در پایگاه اینترنتی بنیاد محقق طباطبایی، برخی از کتابهای منتشرشده در انتشارات دار احیاء التراث العربی بیروت به این شرح است:
- الاستبصار (شیخ طوسی)
- التبیان فی تفسیر القرآن (شیخ طوسی)
- المیزان فی تفسیر القرآن (سید محمدحسین طباطبائی)
- بحار الأنوار (علامه مجلسی)
- تفسیر مجمعالبیان (فضل بن حسن طبرسی)
- شرح نهج البلاغه (ابن ابیالحدید)
- مفاتیح الجنان (شیخ عباس قمی)
- وسائل الشیعة (شیخ حر عاملی).[۱۲]
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب (علامه امینی)
- الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة (صدرالدین شیرازی)
- مجمع البیان فی تفسیر القرآن (فضل بن حسن طبرسی)
- روح المعانی (شهاب الدین آلوسی)
- کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابیطالب (محمد بن یوسف گنجی)
- مورد فهرست شمارهای
وضعیت کنونی
این مؤسسه امروزه نیز توسط نسلهای بعدی خاندان فولادکار اداره میشود و به فعالیت خود در منطقه الغبیری بیروت ادامه میدهد.[۱۳] دار احیاء التراث العربی علاوه بر عرضه کتب در لبنان، به صورت منظم در نمایشگاههای بینالمللی کتاب در کشورهای مختلف اسلامی از جمله ایران و عراق شرکت میکند.
پانویس
- ↑ «Khazanah Lama untuk Kebangkitan Baru»، سایت سوآرا محمدیه.
- ↑ «Penerbit Kitab Klasik Yang Prolifik»، سایت سوآرا محمدیه.
- ↑ «Penerbit Kitab Klasik Yang Prolifik»، سایت سوآرا محمدیه.
- ↑ «Khazanah Lama untuk Kebangkitan Baru»، سایت سوآرا محمدیه.
- ↑ «Khazanah Lama untuk Kebangkitan Baru»، سایت سوآرا محمدیه.
- ↑ «Penerbit Kitab Klasik Yang Prolifik»، سایت سوآرا محمدیه.
- ↑ بغوی، معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، ۱۴۲۰ق، ج۱، «کلمة دار إحياء التراث العربي».
- ↑ بغوی، معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، ۱۴۲۰ق، ج۱، «کلمة دار إحياء التراث العربي».
- ↑ بغوی، معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، ۱۴۲۰ق، ج۱، «کلمة دار إحياء التراث العربي».
- ↑ بغوی، معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، ۱۴۲۰ق، ج۱، «کلمة دار إحياء التراث العربي».
- ↑ ابنکثیر، البدایة والنهایة، دار احیاء التراث العربی، ج۱، ص۵.
- ↑ «دار إحیاء التراث العربی»، بنیاد محقق طباطبایی.
- ↑ «Penerbit Kitab Klasik Yang Prolifik»، سایت سوآرا محمدیه.
منابع
- ثوهاری، هاجریانتو وای، «Khazanah Lama untuk Kebangkitan Baru»، سایت سوآرا محمدیه، منتشرشده در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۱م، تاریخ بازدید: ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ش.
- ثوهاری، هاجریانتو وای، «Penerbit Kitab Klasik Yang Prolifik»، سایت سوآرا محمدیه، منتشرشده در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۱م، تاریخ بازدید: ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «دار إحیاء التراث العربی»، بنیاد محقق طباطبایی، تاریخ بازدید: ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ش.
- بغوی، حسین بن مسعود، معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، تحقیق عبدالرزاق مهدی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۲۰ق.
- ابنکثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة والنهایة، تحقیق، تدقیق و تعلیق علی شیری، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.