پرش به محتوا

انگشتر سلیمان

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه

انگشتر سلیمان، از نشانه‌ها و نمادهای نبوت و قدرت سلیمان(ع) و از مواریث نبوت که شیعیان معتقدند به پیامبران بعدی منتقل شده و سرانجام به امامان شیعه رسیده است. به باور شیعیان این انگشتر اکنون نزد حضرت مهدی(عج) است و در هنگام ظهور، آن را همراه خواهد داشت. در کتاب‌های تاریخی، قصص انبیا و تفاسیر، مطالبی درباره آن آمده که از اسرائیلیات دانسته شده است.

ویژگی‌های ظاهری

در روایات شیعه و سنی، مطالبی درباره جنس، شکل و نقش روی این انگشتر نقل شده است از جمله از اینکه حلقه آن از نقره است،[۱] نگینش از آسمان آمده،[۲] یاقوت[۳] و هشت‌گوش است.[۴]

در روایتی از امام رضا(ع)، نقل شده است که روی انگشتر حضرت سلیمان(ع)، چنین نوشته شده است: «منزIه است خدایی که جنیان را به کلمات خود لِجام کرد.»( سبحانَ مَن اَلجَم الجنَّ بكلماته )[۵] همچنین در کتاب ینابیع المودة، آمده است که نقش انگشتر سلیمان، اسم اعظم و مرکب از حروف مقطعه قرآن است.[۶] ابن عساکر، نقش انگشتر مذکور را «لا اله الا الله وحده لاشریک له، محمد رسول الله» دانسته است.[۷]

ویژگی‌های معنوی

انگشتر سلیمان در عصر ظهور امام زمان (ع)

پیامبر (ص):
در تفسیر برهان با سند متّصل خود از رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم روایت كرده است كه فرمود: تَخْرُجُ دَآبَّةُ الارْضِ وَ مَعَهَا عَصَا مُوسَى وَ خَاتَمُ سُلَیمَانَ بْنِ دَاوُدَ؛ تَجْلُو وَجْهَ الْمُؤْمِنِ بِعَصَا مُوسَى، وَ تَسِمُ وَجْهَ الْكَافِرِ بِخَاتَمِ سُلَیمَانَ عَلَیهِ السَّلَامُ. «دابّة الارض خروج می‌کند و با اوست عصاى موسى و انگشترى سلیمان بن داود؛ با عصاى موسى چهره مؤمن را جلا میدهد و روشن می‌کند، و با انگشتر سلیمان چهره کافر را نشانه می‌زند و داغ مى‌نهد».

[۸]

(و نیز با سند متّصل خود از رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم روایت كرده است كه فرمود: تَخْرُجُ دَآبَّةُ الارْضِ وَ مَعَهَا عَصَا مُوسَى وَ خَاتَمُ سُلَیمَانَ بْنِ دَاوُدَ؛ تَجْلُو وَجْهَ الْمُؤْمِنِ بِعَصَا مُوسَى، وَ تَسِمُ وَجْهَ الْكَافِرِ بِخَاتَمِ سُلَیمَانَ عَلَیهِ السَّلَامُ.4 «دابّة الارض خروج میكند و با اوست عصاى موسى و انگشترى سلیمان بن داود؛ با عصاى موسى چهره مؤمن را) در روایات برای این انگشتر، ویژگی‌هایی ذکر کرده‌اند مانند:

  1. از امام صادق(ع) نقل شده که خدا پادشاهی سلیمان را در انگشترش قرار داده بود. هنگامی که آن را در دست می‌کرد، جن، انس، شیاطین و همه پرندگان و وحشیان(حیوانات صحرا) نزد او حاضر می‌شدند، و از او اطاعت می‌کردند.[۹] در روایتی وقتی ایشان به‌جهت بیماریِ شخصی که تب باعث زردی رنگش شده بود دعایی کتابت کردند آنگاه در زير نامه مُهر حضرت سليمان(نقش انگشتری سلیمان) را هفت مرتبه نقش كرد و آن را پيچيد. [۱۰]
  2. خاتم حضرت سلیمان از نشانه‌های نبوت و حکومت او بوده، مانند عصای موسی، اما پیامبری و حکومتش به آن وابسته نبود.
  3. این انگشتر جزء مواریث نبوت است که نزد امامان معصوم بوده و گاهی برای حقانیت امامت خود به آن احتجاج می‌کردند. حسین بن موسی بن جعفر می‌گوید: روزی در دست امام رضا(ع) انگشتری از نقره دیدم که باریک و نازک شده بود. گفتم: شخصی مثل شما چنین انگشتری می‌پوشد؟ گفت: این، انگشتری سلیمان بن داود است.[۱۱]
  4. این انگشتر نزد حضرت مهدی(عج) است و به هنگام ظهور نمایان می‌شود.[۱۲] و امام معصوم با آن کافران و مؤمنان واقعی را تشخیص و جدا می‌سازد.[۱۳]

در اشعار

شاعران متعددی درباره انگشتر سلیمان مضامین متنوعی را درقالب اشعار خویش بیان کرده‌اند که به عنوان نمونه عبارتند از:

صائب تبریزی
عشقْ سلطان و عقلْ دهقان است
رزقِ دهقان ز عدلِ سلطان است
عشق چون آفتاب کنعانی
عقلِ دَه گانه همچو اِخوان است
کیست گردن ز حکم عشق کشد؟
عشق انگشتر سلیمان است



غروی اصفهانی
[از ]
انگشتر سلیمان شایانِ اهرمن نیست
کِیْ زیبد اسم اعظم دیو و دَدِ دَغا را[۱۴]
حافظ:
[از ]
گر انگشت سلیمانی نباشد
چه خاصیت دهد نقش نگینی[۱۵]


جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۳۹۰ق، ج۲۶، ص۲۲۲.
  2. ↑ هیثمی، مجمع الزوائد، ۱۴۰۸ق، ج۵، ص۱۵۲.
  3. ↑ بحرانی، مدینة المعاجر، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۲۴۵؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۳۹۰ق، ج۲۷، ص۳۴.
  4. ↑ ابن‌شهر‌آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۶ق، ج۳، ص۴۴۴.
  5. ↑ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۶۰.
  6. ↑ قندوزی، ینابیع الموده، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ج۳، باب ۹۷، ص۵۴.
  7. ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۲۲، ص۲۴۵.
  8. ↑ طهرانی، معاد شناسی، ۱۳۸۵ش، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۱۱۰.
  9. ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۳۹۰ق، ج۱۴، ص۹۹.
  10. ↑ طبرسی، مکارم الأخلاق، ۱۳۷۰ ش، ص ۴۰۲.
  11. ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۳۹۰ق، ج۲۶، ص ۲۲۲.
  12. ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۳۹۰ق، ج۵۲، ص۱۹۴؛ ابن ماجة، سنن، داراحیاءالتراث العربی، ج۲، ب ۳۱، ص۱۳۵۱، ح۴۰۶۶؛ ترمذی، سنن، ۱۴۰۳ق، ج۵، ص۲۱.
  13. ↑ علامه مجلسی، حق اليقين، انتشارات اسلامیه، ج۲، ص۳۳۶.
  14. ↑ غروی اصفهانی، دیوان شعر، ۱۳۹۵ش، ص۲۳۶.
  15. ↑ حافظ، دیوان حافظ، نشر سازمان تبلیغات اسلامی، ص۲۹۴.

منابع

  • ابن‌شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی‌طالب، تحقیق لجنة من اساتذة النجف الاشرف، نجف، مطبعة الحیدریه، ۱۳۷۶ق.
  • ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق الکبیر، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۵ق.
  • ابن‌ماجه، محمد بن یزید قزوینی، سنن، تحقیق محمد فؤاد عبدالباقی، داراحیاءالتراث العربی، بی‌تا.
  • بحرانی، سید هاشم، مدینة المعاجز، تحقیق عزت الله مولائی همدانی، قم، مؤسسة معارف اسلامی، ۱۴۱۳ق.
  • ترمذی، محمد بن عیسی، سنن، تصحیح عبدالرّحمن محمد عثمان، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۳ق.
  • حافظ، شمس الدین محمد، دیوان حافظ، نشر سازمان تبلیغات اسلامی، تهران شرکت چاپ و نشر بین الملل، بی‌تا.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۴ق.
  • صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، تهران، مؤسسة الأعلمی، ۱۳۶۲ش.
  • طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، قم، الشریف الرضی، ۱۳۷۰ش.
  • طهرانی، محمدحسین، معاد شناسی، مشهد، نور ملکوت قرآن، ۱۳۸۵ش/ ۱۴۲۷ق،
  • علامه مجلسی، محمدباقر، حق اليقين، قم، انتشارات اسلامیه، بی‌تا.
  • علامه مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۰ق.
  • غروی اصفهانی، محمدحسین، دیوان شعر، بی‌نا، بی‌جا، ۱۳۸۵ش.
  • قندوزی، سلیمان، ینابیع الموده، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بی‌تا.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الأصول من الکافی، تهران، مکتبة الصدوق، ۱۳۸۱ق.
  • هیثمی، علی بن ابی‌بکر، مجمع الزوائد و منبع الفوائد، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۰۸ق.

پیوند به بیرون