مناجات التائبین

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مناجات خَمسَ عَشَر زمان قرائت
۱ مناجات التائبین روز جمعه
۲ مناجات الشاکین روز شنبه
۳ مناجات الخائفین روز یکشنبه
۴ مناجات الراجین روز دوشنبه
۵ مناجات الراغبین روز سه شنبه
۶ مناجات الشاکرین روز چهارشنبه
۷ مناجات المطیعین روز پنج شنبه
۸ مناجات المریدین روز جمعه
۹ مناجات المحبین روز شنبه
۱۰ مناجات المتوسلین روز یکشنبه
۱۱ مناجات المفتقرین روز دوشنبه
۱۲ مناجات العارفین روز سه شنبه
۱۳ مناجات الذاکرین روز چهارشنبه
۱۴ مناجات المعتصمین روز پنج شنبه
۱۵ مناجات الزاهدین شب جمعه

مُناجاتُ التّائِبین یا مناجات توبه کنندگان، از مناجات های پانزده گانه است که از امام سجاد(ع) نقل شده است. موضوع آن توبه و استغفار است و در آن به آثار زیانبار گناه اشاره شده است.

سند

مناجات تابئین از امام سجاد (ع) نقل شده و در الصحیفة الثانیة السجادیة، بحارالانوار[۱] و مفاتیح الجنان[۲] آمده است. علامه مجلسی زمان قرائت این دعا را روز جمعه تعیین کرده است.[۳]

پیام‌ها و مضامین

  • توبه و استغفار به خاطر کوتاهی.
  • اشاره به آثار زیان بار گناه که خواری و ذلت در دنیا و آخرت، دوری از خدا و مرگ دل‌ها است.
  • اشاره به اینکه توبه وسیله نیل به رحمت الهی است.
  • سخن گفتن با حالت تذلل و زبان التماس و زاری با خداوند، انسان را برای دریافت رحمت الهی مستعد می‌کند.
  • اشاره به رازداری و پرده پوشی خداوند بر گناهان بنده.
  • درخواست بخشش گناهانی که انسان را به گرداب هلاکت می‌افکند، ببخشد.
  • درخواست پرده پوشی نسبت به خطا‌ها و رسوایی‌های پنهان انسان.
  • اشاره به این نکته که گنه کار را مستحق ملامت و سرزنش خدا است: «لک العتبی حتی ترضی»
  • اشاره به پنج صفت خداوند؛ اجابت کننده درماندگان، برطرف کننده زیان، احسان کننده بزرگ، دانای اسرار و پرده پوشی بر خطا‌ها و درخواست بخشش از خداوند.[۴]

شرح ها

  1. کتابی به نام بازگشت به سوی دوست ترجمه و شرح مختصری از مناجات التائبین است که به وسیله محمد صالح احمدوند تألیف شده است.[۵]
  2. بازگشت به سوی او شرح مناجات تائبین تألیف محمدباقر تحریری است.[۶]
  3. ابوالفضل بهرام پور کتابی به نام تفسیر عرفانی مناجات تائبین در شرح مناجات تائبین دارد.[۷]

متن و ترجمه دعا

مناجات التائبین
متن
إِلَهِي أَلْبَسَتْنِي الْخَطَايَا ثَوْبَ مَذَلَّتِي
وَ جَلَّلَنِي التَّبَاعُدُ مِنْكَ لِبَاسَ مَسْكَنَتِي ‏
وَ أَمَاتَ قَلْبِي عَظِيمُ جِنَايَتِي
فَأَحْيِهِ بِتَوْبَةٍ مِنْكَ يَا أَمَلِي وَ بُغْيَتِي وَ يَا سُؤْلِي وَ مُنْيَتِي‏
فَوَعِزَّتِكَ مَا أَجِدُ لِذُنُوبِي سِوَاكَ غَافِراً
وَ لاَ أَرَى لِكَسْرِي غَيْرَكَ جَابِراً
وَ قَدْ خَضَعْتُ بِالْإِنَابَةِ إِلَيْكَ
وَ عَنَوْتُ بِالاِسْتِكَانَةِ لَدَيْكَ‏
فَإِنْ طَرَدْتَنِي مِنْ بَابِكَ فَبِمَنْ أَلُوذُ
وَ إِنْ رَدَدْتَنِي عَنْ جَنَابِكَ فَبِمَنْ أَعُوذُ
فَوَا أَسَفَاهْ مِنْ خَجْلَتِي وَ افْتِضَاحِي
وَ وَا لَهْفَاهْ مِنْ سُوءِ عَمَلِي وَ اجْتِرَاحِي ‏
أَسْأَلُكَ يَا غَافِرَ الذَّنْبِ الْكَبِيرِ وَ يَا جَابِرَ الْعَظْمِ الْكَسِيرِ
أَنْ تَهَبَ لِي مُوبِقَاتِ الْجَرَائِرِ
وَ تَسْتُرَ عَلَيَّ فَاضِحَاتِ السَّرَائِرِ
وَ لاَ تُخْلِنِي فِي مَشْهَدِ الْقِيَامَةِ مِنْ بَرْدِ عَفْوِكَ وَ غَفْرِكَ ‏
وَ لاَ تُعْرِنِي مِنْ جَمِيلِ صَفْحِكَ وَ سَتْرِكَ‏
إِلَهِي ظَلِّلْ عَلَى ذُنُوبِي غَمَامَ رَحْمَتِكَ
وَ أَرْسِلْ عَلَى عُيُوبِي سَحَابَ رَأْفَتِكَ ‏
إِلَهِي هَلْ يَرْجِعُ الْعَبْدُ الْآبِقُ إِلاَّ إِلَى مَوْلاَهُ
أَمْ هَلْ يُجِيرُهُ مِنْ سَخَطِهِ أَحَدٌ سِوَاهُ‏
إِلَهِي إِنْ كَانَ النَّدَمُ عَلَى الذَّنْبِ تَوْبَةً فَإِنِّي وَ عِزَّتِكَ مِنَ النَّادِمِينَ
وَ إِنْ كَانَ الاِسْتِغْفَارُ مِنَ الْخَطِيئَةِ حِطَّةً فَإِنِّي لَكَ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ
لَكَ الْعُتْبَى حَتَّى تَرْضَى ‏
إِلَهِي بِقُدْرَتِكَ عَلَيَّ تُبْ عَلَيَّ
وَ بِحِلْمِكَ عَنِّي اعْفُ عَنِّي
وَ بِعِلْمِكَ بِي ارْفَقْ بِي ‏
إِلَهِي أَنْتَ الَّذِي فَتَحْتَ لِعِبَادِكَ بَاباً إِلَى عَفْوِكَ سَمَّيْتَهُ التَّوْبَةَ
فَقُلْتَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً
فَمَا عُذْرُ مَنْ أَغْفَلَ دُخُولَ الْبَابِ بَعْدَ فَتْحِه ِ
‏إِلَهِي إِنْ كَانَ قَبُحَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِكَ فَلْيَحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِكَ ‏
إِلَهِي مَا أَنَا بِأَوَّلِ مَنْ عَصَاكَ فَتُبْتَ عَلَيْهِ
وَ تَعَرَّضَ لِمَعْرُوفِكَ فَجُدْتَ عَلَيْهِ‏
يَا مُجِيبَ الْمُضْطَرِّ يَا كَاشِفَ الضُّرِّ
يَا عَظِيمَ الْبِرِّ يَا عَلِيماً بِمَا فِي السِّرِّ يَا جَمِيلَ السِّتْرِ (السَّتْرِ)
اسْتَشْفَعْتُ بِجُودِكَ وَ كَرَمِكَ إِلَيْكَ
وَ تَوَسَّلْتُ بِجَنَابِكَ (بِجِنَانِكَ) وَ تَرَحُّمِكَ لَدَيْكَ
‏فَاسْتَجِبْ دُعَائِي وَ لاَ تُخَيِّبْ فِيكَ رَجَائِي
وَ تَقَبَّلْ تَوْبَتِي وَ كَفِّرْ خَطِيئَتِي
بِمَنِّكَ وَ رَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ‏.
ترجمه
خدایا خطا‌ها و گناهان لباس خوارى بر تنم کرده
و دورى از تو جامه بیچارگى بر تنم افکنده
و بزرگ جنایتم دلم را میرانده
پس تو زنده‌اش کن به بازگشت خودت (بسوى من) اى آرزو و مقصودم و اى خواسته و آرمانم
به عزتت سوگند براى گناهانم جز تو آمرزنده اى نیابم
و براى شکستگیم جز تو شکسته بندى نبینم
و من بوسیله آه و ناله کردن بسوى تو بدرگاهت خاضع گشته
و با زارى کردن در برابرت خود را به خوارى کشاندم
پس اگر توام از درگاه خویش برانى در آن حال به که روآورم؟
و اگر توام از نزد خویش بازگردانى به که پناه برم؟
و بس افسوس از شرمندگى و رسواییم
و اى دریغ از کار بد و گناهانى که بدست آورده‌ام
از تو خواهم اى آمرزنده گناه بزرگ و اى شکسته بند استخوان شکسته
که ببخشى بر من گناهان نابود کننده‌ام را
و بپوشى بر من کارهاى پنهانى رسواکننده را
و مرا در بازار قیامت از نسیم جان بخش عفو و آمرزشت محروم نفرمایى
و از لباس زیباى گذشت و چشم پوشى خود برهنه‌ام نکنى
خدایا سایه ابر رحمتت را بر گناهانم بینداز
و ابر ریزان مهربانى و رأفتت را براى شستشوى عیب‌هایم بفرست
خدایا آیا بنده فرارى جز به درگاه مولایش به کجا بازگردد
یا آیا کسى جز او هست که وى را از خشم او پناه دهد
معبودا اگر پشیمانى بر گناه توبه محسوب شود پس به عزتت سوگند که براستى من از پشیمانانم
و اگر آمرزش خواهى از خطا آنرا پاک کند پس براستى من از آمرزش خواهانم
خدایا تو را سزد که مرا مؤ اخذه کنى تا گاهى که خوشنود شوى
خدایا به‌‌ همان قدرتى که بر من دارى توبه‌ام بپذیر
و به بردباریت از من بگذر
و به‌‌ همان علمت که به احوالم دارى با من مدارا کن
خدایا تویى که درى از عفو خود بسوى بندگانت باز کردى و نامش را توبه گذاردى
و فرمودى ((بسوى خدا بازگردید با توبه صادقانه))
پس دیگر چه عذرى دارد آن کس که از وارد شدن در این در باز شده غفلت ورزد
خدایا اگر براستى سرزدن گناه از بنده‌ات زشت است ولى گذشت نیز از نزد تو نیکو است
معبودا من نخستین کسى نیستم که نافرمانیت کرده و توبه پذیرش گشته اى
و خواستار احسانت گشته و تو بر او احسان کرده اى،
اى پذیرنده بیچاره اى غمزدا
اى بزرگ احسان اى داناى اسرار نهان اى نیکو پرده پوش
شفیع گردانم نزد تو جود و کرمت را
و توسل جستم به حضرتت و به مهربانیت در پیش تو
پس دعایم مستجاب کن و امیدم را درباره خودت به نومیدى مبدل مکن
و توبه‌ام را بپذیر و گناهم را نادیده گیر
به کرم و مهربانى خود اى مهربان‌ترین مهربانان!

پانویس

  1. مجلسى، بحار الأنوار، ج ۹۱، ص ۱۴۲
  2. قمی، مفاتیح الجنان،۱۶۴
  3. مجلسى، بحار الأنوار، ج ۹۱، ص ۱۴۲
  4. مصباح، سجاده های سلوک، ج۱ ص ۱۳۰ ـ ۴۷
  5. کتابخانه ملی
  6. کتابخانه ملی
  7. کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی

منابع

  • مصباح، محمد تقی، سجاده‌های سلوک شرح مناجات‌های حضرت سجاد (ع)، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ۱۳۹۰.
  • مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، نشر مشعر، قم، ۱۳۸۷ش.