صلوات شعبانیه

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
نیایش
مسجد جامع خرمشهر.jpg

صلوات شعبانیه دعایی نقل شده از امام سجاد(ع) که مستحب است در هر روز ماه شعبان هنگام ظهر شرعی و نیز شب نیمه شعبان خوانده شود. مضمون اصلی این صلوات بیان جایگاه اهل بیت(ع) و تأکید بر ولایت ایشان است.

سند

شیخ طوسی در مصباح المتهجد[۱] نقل کرده است که امام سجاد(ع) در هر روز ماه شعبان هنگام زوال و نیز در شب نیمه شعبان این صلوات را می‌خوانده است.
کتاب‌های دیگر مثل اقبال الاعمال[۲] و جمال الاسبوع[۳] آن را از شیخ طوسی نقل کرده‌اند. آنچه در جمال الاسبوع نقل شده تفاوت هایی با سایر روایت‌ها دارد. در مفاتیح الجنان نیز این دعا در اعمال مشترکه ماه شعبان نقل شده است. و مولی احمد واعظ یزدی ( متوفی ۱۳۱۰ق ) کتابی به نام «شرح دعای شجرة النبوة» در شرح صلوات شعبانیه نوشته است و این کتاب مشتمل بر هشت هزار بیت شعر است.[۴]

آموزه ها

در این دعا عبارت صلوات چندین بار تکرار شده است. خواننده این عبارات از خداوند می‌خواهد که درود خویش را بر حضرت محمد(ص) و خاندان او نازل کند.
آنچه در صلوات شعبانیه آمده بیشتر تأکید بر جایگاه اهل بیت پیامبر(ص) و امامان شیعه است.

  • اهل بیت پیامبر(ص)، گنجینه علم، محل رفت و آمد فرشتگان، جایگاه رسالت الهی و محل نزول وحی هستند.
  • اهل بیت همچون کشتی نجات در موج‌های سهمگین هستند که هر کس به آن متمسک شود نجات می‌یابد و هر کس از ان باز ماند غرق خواهد شد.
  • پیش‌تر رفتن از اهل بیت یا بازپس ماندن از ایشان مانع نجات است و کسانی به مقصود می‌رسند که همراه و ملازم اهل بیت باشند.
  • خداوند رعایت حقوق اهل بیت و اطاعت از ایشان و پذیرش ولایت آنان را بر دیگران واجب کرده است.
  • دعاکننده در این دعا از خداوند می‌خواهد که خانه قلبش را با اطاعت آباد کند و او را با معصیت به رسوایی نکشد.
  • مضمون دیگر دعا طلب توفیق همیاری مستمندان و فقیران است.
  • ماه شعبان ماهی است که پیامبر اسلام(ص) به خواندن نمازهای آن و گرفتن روزه و شب زنده داری در آن مداومت داشته است.
  • طلب توفیق پیروی از پیامبر اکرم(ص) در عمل به اعمال ماه شعبان و نیز طلب شفاعت ایشان و طلب عفو و رحمت الهی نیز جزو مضامین این دعاست.

متن و ترجمه صلوات

متن صلوات شعبانیه ترجمه صلوات شعبانیه

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
شَجَرَةِ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعِ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفِ الْمَلائِکَةِ
وَ مَعْدِنِ الْعِلْمِ وَ أَهْلِ بَیْتِ الْوَحْیِ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
الْفُلْکِ الْجَارِیَةِ فِی اللُّجَجِ الْغَامِرَةِ
یَأْمَنُ مَنْ رَکِبَهَا وَ یَغْرَقُ مَنْ ترکها
الْمُتَقَدِّمُ لَهُمْ مَارِقٌ وَ الْمُتَأَخِّرُ عَنْهُمْ زَاهِقٌ وَ اللازِمُ لَهُمْ لاحِقٌ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
الْکَهْفِ الْحَصِینِ وَ غِیَاثِ الْمُضْطَرِّ الْمُسْتَکِینِ
وَ مَلْجَإِ الْهَارِبِینَ وَ عِصْمَةِ الْمُعْتَصِمِینَ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
صَلاةً کَثِیرَةً تَکُونُ لَهُمْ رِضًی وَ لِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أَدَاءً وَ قَضَاء
بِحَوْلٍ مِنْکَ وَ قُوَّةٍ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
الطَّیِّبِینَ الْأَبْرَارِ الْأَخْیَارِ الَّذِینَ أَوْجَبْتَ حُقُوقَهُمْ
وَ فَرَضْتَ طَاعَتَهُمْ وَ وِلایَتَهُمْ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
وَ اعْمُرْ قَلْبِی بِطَاعَتِکَ وَ لا تُخْزِنِی بِمَعْصِیَتِکَ
وَ ارْزُقْنِی مُوَاسَاةَ مَنْ قَتَّرْتَ عَلَیْهِ مِنْ رِزْقِکَ
بِمَا وَسَّعْتَ عَلَیَّ مِنْ فَضْلِکَ
وَ نَشَرْتَ عَلَیَّ مِنْ عَدْلِکَ وَ أَحْیَیْتَنِی تَحْتَ ظِلِّکَ
وَ هَذَا شَهْرُ نَبِیِّکَ سَیِّدِ رُسُلِکَ
شَعْبَانُ الَّذِی حَفَفْتَهُ مِنْکَ بِالرَّحْمَةِ وَ الرِّضْوَانِ
الَّذِی کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ و سَلَّمَ
یَدْأَبُ فِی صِیَامِهِ وَ قِیَامِهِ فِی لَیَالِیهِ وَ أَیَّامِهِ
بُخُوعا لَکَ فِی إِکْرَامِهِ وَ إِعْظَامِهِ إِلَی مَحَلِّ حِمَامِهِ
اللَّهُمَّ فَأَعِنَّا عَلَی الاسْتِنَانِ بِسُنَّتِهِ فِیهِ
وَ نَیْلِ الشَّفَاعَةِ لَدَیْهِ
اللَّهُمَّ وَ اجْعَلْهُ لِی شَفِیعاً مُشَفَّعا وَ طَرِیقاً إِلَیْکَ مَهْیَعا
وَ اجْعَلْنِی لَهُ مُتَّبِعا
حَتَّی أَلْقَاکَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ
عَنِّی رَاضِیا وَ عَنْ ذُنُوبِی غَاضِیا
قَدْ أَوْجَبْتَ لِی مِنْکَ الرَّحْمَةَ وَ الرِّضْوَانَ
وَ أَنْزَلْتَنِی دَارَ الْقَرَارِ وَ مَحَلَّ الْأَخْیَارِ

خدایا! بر محمّد و خاندان محمد درود فرست
درخت نبوت و جایگاه رسالت و محل آمد و شد فرشتگان
و معدن دانش و خانواده وحی
خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
کشتی روان در اقیانوس‌های عمیق
هرکه به آن توسّل جوید ایمنی یابد و هرکه آن را رها کند غرق شود
پیش افتاده از آن‌ها از دین خارج است و عقب مانده از آنان نابود است و همراه آنان ملحق به حق است.
خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
پناهگاه محکم و فریادرس بیچارگانِ درمانده
و پناه گریختگان و دستاویز استوار برای چنگ‌اندازان
خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
درودی که برای آنان موجب خشنودی و برای ما مایه ادا کردن و به‌جا آوردن حق محمّد و خاندان محمّد باشد
به حول و نیرویت ای پروردگار جهانیان
خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
آن پاکان و نیکان و خوبان که حقوق‌شان را بر همه واجب کردی
و پیروی و و لایت‌شان را بر همگان فرض نمودی
خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
و دلم را با طاعتت آباد کن و به نافرمانی از خود رسوایم مساز
و روزی من فرما هم‌یاری با آن‌که رزقت را بر او تنگ گرفتی
به مدد آنچه از فضلت بر من وسعت دادی
و از عدلت بر من گستردی و مرا در سایه رحمتت زنده داشتی
این ماه ماه پیامبر توست، آن سرور فرستادگان
شعبانی که آن را به رحمت و رضوانت پوشاندی
ماهی که رسول خدا(درود خدا بر او و خاندانش باد)
در روزه‌داری و به‌پاداری عبادت در شب‌ها و روزهایش با تمام توان کوشش می‌کرد
تا هنگام مرگ، تنها برای فروتنی در برابرت و بزرگداشت این ماه
خدایا! ما را در این ماه به پیروی از روشش
و رسیدن به شفاعتش یاری فرما
خدایا! او را برا من شفیعی با شفاعت پذیرفته و راهی روشن به سویت قرار ده
و مرا پیرو او گردان
تا آنگاه که تو را در قیامت دیدار کنم
درحالی‌که از من خشنود باشی و از گناهانم چشم‌ پوشیده باشی
و رحمت و رضوانت را بر من واجب نموده
و مرا در بهشت و جایگاه خوبان درآورده باشی.

پانویس

  1. طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، ۱۴۱۱ق، ج۲، ص۸۲۸.
  2. ابن طاووس، الاقبال باالاعمال الحسنه، ۱۳۷۶ش، ج۳، ص۲۹۹.
  3. ابن طاووس، جمال الاسبوع و بکمال العمل المشروع، ۱۳۳۰ش، ص۴۰۵.
  4. آقا بزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۳۷۸ق، ج۱۳، ص۲۵۲.

منابع

  • آقا بزرگ تهرانی، الذریعة، بیروت، دارالاضواء، ۱۳۷۸ق.
  • ابن طاووس، علی بن موسی، الإقبال بالأعمال الحسنة، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۳۷۶ش.
  • ابن طاووس، علی بن موسی، جمال الأسبوع و بکمال العمل المشروع، قم، دار الرضی، ۱۳۳۰ش.
  • طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ق.