مناجات الخائفین

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مناجات خَمسَ عَشَر زمان قرائت
۱ مناجات التائبین روز جمعه
۲ مناجات الشاکین روز شنبه
۳ مناجات الخائفین روز یکشنبه
۴ مناجات الراجین روز دوشنبه
۵ مناجات الراغبین روز سه شنبه
۶ مناجات الشاکرین روز چهارشنبه
۷ مناجات المطیعین روز پنج شنبه
۸ مناجات المریدین روز جمعه
۹ مناجات المحبین روز شنبه
۱۰ مناجات المتوسلین روز یکشنبه
۱۱ مناجات المفتقرین روز دوشنبه
۱۲ مناجات العارفین روز سه شنبه
۱۳ مناجات الذاکرین روز چهارشنبه
۱۴ مناجات المعتصمین روز پنج شنبه
۱۵ مناجات الزاهدین شب جمعه

مُناجاتُ الخائِفین یا مناجات خداترسان از مناجات‌های پانزده گانه است که از امام سجاد (ع) نقل شده است. توجه به گناهان، خوف و ترس از عذاب الهی، اظهار خوف و پشیمانی و امید به رحمت الهی از موضوعات این مناجات است.

سند

مناجات الخائفین از امام سجاد (ع) نقل شده و در الصحیفة الثانیة السجادیة، بحارالانوار[۱] و مفاتیح الجنان [۲] آمده است. علامه مجلسی زمان قرائت این دعا را روز یک شنبه تعیین کرده است.[۳]

پیام‌ها و مضمون

  • شروع دعا به صورتی که حس ترحم مخاطب و شنونده برانگیخته شود.
  • بدین جهت که در خداوند تغییر حالات و انفعال راه ندارد، این گونه سخن گفتن، باعث دریافت فزون‌تر رحمت الهی می‌گردد.
  • نشان دادن خود در کمال درماندگی و شرمندگی در درگاه خداوند.
  • باقی بودن بین خوف و رجا و حالتی کسی که نمی‌داند که عاقبت او به خیر و سعادت می‌انجامد یا به شقاوت.
  • امیدواری به رحمت و رأفت خداوند در کنار اقرار به گناهکاری.
  • اهتمام در جهت بندگی با همه اعضا و جوارح.
  • باز بودن درهای رحمت الهی به روی موحدان و جویندگان رحمت واسعه الهی.
  • درخواست مشاهده جمال خداوند از خودش.
  • اشتیاق داشتن به وصال خداوند.
  • بیقراری از فراق حق تعالی و ابراز سوز و گداز درونی برای وصال. [۴]

متن و ترجمه دعا

مناجات الخائفین
متن

إِلَهِي أَ تَرَاكَ بَعْدَ الْإِيمَانِ بِكَ تُعَذِّبُنِي

أَمْ بَعْدَ حُبِّي إِيَّاكَ تُبَعِّدُنِي

أَمْ مَعَ رَجَائِي لِرَحْمَتِكَ وَ صَفْحِكَ تَحْرِمُنِي

أَمْ مَعَ اسْتِجْارَتِي بِعَفْوِكَ تُسْلِمُنِي

حَاشَا لِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ أَنْ تُخَيِّبَنِي

لَيْتَ شِعْرِي أَ لِلشَّقَاءِ وَلَدَتْنِي أُمِّي أَمْ لِلْعَنَاءِ رَبَّتْنِي

فَلَيْتَهْا لَمْ تَلِدْنِي وَ لَمْ تُرَبِّنِي

وَ لَيْتَنِي عَلِمْتُ أَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ جَعَلْتَنِي

وَ بِقُرْبِكَ وَ جِوَارِكَ خَصَصْتَنِي

فَتَقَرَّ بِذَلِكَ عَيْنِي وَ تَطْمَئِنَّ لَهُ نَفْسِي

إِلَهِي هَلْ تُسَوِّدُ وُجُوها خَرَّتْ سَاجِدَةً لِعَظَمَتِكَ

أَوْ تُخْرِسُ أَلْسِنَةً نَطَقَتْ بِالثَّنَاءِ عَلَى مَجْدِكَ وَ جَلالَتِكَ

أَوْ تَطْبَعُ عَلَى قُلُوبٍ انْطَوَتْ عَلَى مَحَبَّتِكَ

أَوْ تُصِمُّ أَسْمَاعا تَلَذَّذَتْ بِسَمَاعِ ذِكْرِكَ فِي إِرَادَتِكَ

أَوْ تَغُلُّ أَكُفّا رَفَعَتْهَا الْآمَالُ إِلَيْكَ رَجَاءَ رَأْفَتِكَ

أَوْ تُعَاقِبُ أَبْدَانا

عَمِلَتْ بِطَاعَتِكَ حَتَّى نَحِلَتْ فِي مُجَاهَدَتِكَ

أَوْ تُعَذِّبُ أَرْجُلا سَعَتْ فِي عِبَادَتِكَ

إِلَهِي لا تُغْلِقْ عَلَى مُوَحِّدِيكَ أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ

وَ لا تَحْجُبْ مُشْتَاقِيكَ عَنِ النَّظَرِ إِلَى جَمِيلِ رُؤْيَتِكَ

إِلَهِي نَفْسٌ أَعْزَزْتَهَا بِتَوْحِيدِكَ كَيْفَ تُذِلُّهَا بِمَهَانَةِ هِجْرَانِكَ

وَ ضَمِيرٌ انْعَقَدَ عَلَى مَوَدَّتِكَ كَيْفَ تُحْرِقُهُ بِحَرَارَةِ نِيرَانِكَ

إِلَهِي أَجِرْنِي مِنْ أَلِيمِ غَضَبِكَ وَ عَظِيمِ سَخَطِكَ

يَا حَنَّانُ يَا مَنَّانُ يَا رَحِيمُ يَا رَحْمَانُ

يَا جَبَّارُ يَا قَهَّارُ يَا غَفَّارُ يَا سَتَّارُ

نَجِّنِي بِرَحْمَتِكَ مِنْ عَذَابِ النَّار وَ فَضِيحَةِ الْعَارِ

إِذَا امْتَازَ الْأَخْيَارُ مِنَ الْأَشْرَارِ

وَ حَالَتِ الْأَحْوَالُ وَ هَالَتِ الْأَهْوَالُ

وَ قَرُبَ الْمُحْسِنُونَ وَ بَعُدَ الْمُسِيئُونَ

وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ.

ترجمه

خدایا آیا چنین مى‏ نمایى که پس از ایمانم به تو عذابم نمایى؟

یا پس از عشقم به تو از خود دورم سازى،

یا با امید به رحمت‏ و چشم‏ پوشى‏ ات محرومم سازى،

یا با پناه جویى‏ ام به گذشتت‌‌ رهایم نمایى،

هرگز چنین نیست! از ذات بزرگوارت به دور است که محرومم کنى،

اى کاش مى‏ دانستم که آیا مادرم مرا براى بدبختى به دنیا آورده، یا براى رنج کشیدن و زحمت پرورانده،

اگر چنین است کاش مرا نزاده و نپرورانده بود،

و اى کاش آگاه بودم که آیا مرا از اهل سعادت قرار داده

و به قرب و جوارت اختصاص داده‏ اى‏

تا به این سبب چشمم روشن و جانم آرام گیرد؟

خدایا آیا چهره‏ هایى که در برابر عظمتت سجده‏ کنان به خاک افتاده سیاه‏ مى‏ کنى،

یا زبان هایى را که براى بزرگى و شکوهت به ستایش گویا شده ناگویا مى‏ نمایى؟

یا بر دل هایى که‏ به محبتت پیچیده شده مهر مى‏ زنى؟

یا گوش هایى را که از شنیدن ذکرت در راه رضایت لذّت برده ناشنوا مى‏ کنى؟

یا دست هایى را که آرزوها، به امید مهرورزى‏ ات به سویت بلند کرده را به زنجیر مى‏ بندى؟

یا بدن‌هایى را مجازات می‌کنی،

که در طاعتت کوشیده تا جایى که در راه‏ کوشش در بندگى‏‌ات لاغر شده؟

یا پاهایى را که در راه عبادتت پوییده به عذاب دچار مى‏ نمایى؟

خدایا درهاى رحمتت را بر یکتاپرستان مبند،

و شیفتگانت را از نگاه به زیبایى دیدارت محروم مساز،

خدایا جانى را که به توحیدت عزّت بخشیدى، چگونه به خوارى هجرانت ذلیل مى‏ کنى،

و باطنى که بر دوستى‏ ات پیمان‏ بسته، چگونه به سوز آتشت مى‏ سوزانى؟

خدایا از دردناکى خشمت و بزرگى ناخشنودیت پناهم ده،

اى پرمهر، اى منتّ گذار، اى مهربان، اى بخشاینده،

اى جبّار، اى چیره، اى آمرزنده، اى پرده‏ پوش،

به مهرت مرا از شکنجه آتش و رسوایى ننگ رهایى بخش،

آنگاه که نیکان از بدان جدا شوند،

و حالت هاى دگرگون گردد و هراسنده‏‌ها بهراسند،

و نیکوکاران به خوشبختى نزدیک شوند، و بدکاران از آن دور گردند،

و به هرکسى برابر آنچه انجام داده جزاى برازنده داده شود و هرگز به آنان ستم نشود.

پانویس

  1. مجلسى، بحار الأنوار، ج ۹۱، ص ۱۴۴
  2. قمی، مفاتیح الجنان، ۱۶۶
  3. مجلسى، بحار الأنوار، ج ۹۱، ص ۱۴۴
  4. مصباح، سجاده‌های سلوک، ج۱، ص ۲۴۲ ـ ۲۳۱

منابع

  • مصباح، محمد تقی، سجاده های سلوک شرح مناجات‌های حضرت سجاد (ع)، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ۱۳۹۰.
  • مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار،‌ دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، نشر مشعر، قم، ۱۳۸۷ش.