جمال الاسبوع بکمال العمل المشروع (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
جمال الاسبوع بکمال العمل المشروع
کتاب جمال الاسبوع.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سید بن طاووس
موضوع: دعا
سبک: روایی
زبان: عربی
تاریخ نشر: ۱۳۳۰ق

جَمالُ الأُسْبوع بِکَمالِ العَمَلِ الْمَْشروع تألیف سید علی بن طاووس حلی، متوفای ۶۶۴ هجری در موضوع ادعیه و اعمال مأثوره در هر هفته است. این کتاب، بجز فصل اول که موضوعش نماز هدیه به ارواح چهارده معصوم(ع) است، بقیۀ ابواب اختصاص به ایام هفته دارد. سید در هر روز، فضیلت آن روز را بیان نموده و سپس اعمال، نمازها و ادعیه مختص آن روز یا ساعات آن روز را ذکر می‌کند.

کتاب جمال الأسبوع، چهارمین عنوان از کتاب «المهمات و التتمات» است که سید ابن طاووس در ابتدای کتاب «فلاح السائل» شمرده است.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: سید بن طاووس

سید رضی الدین، علی بن موسی بن جعفر بن طاووس مشهور به سید بن طاووس، (۵۸۹-۶۶۴ق) از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) و امام سجاد(ع) از بزرگترین عالمان شیعه و نویسنده کتاب‌های بسیاری است. وی استاد بزرگانی همچون علامه حلی و پدر او (شیخ یوسف سدیدالدین) است. او به سبب سجایای اخلاقی بسیار، تقوا و مراقبه فراوان، حالات عرفانی و کراماتش به جمال العارفین معروف و مشهور است.

انگیزه نگارش

ابن طاووس، در ابتدای «فلاح السائل» آورده که چون کتاب مصباح المتهجد نوشته شیخ طوسی مجمل و مختصر است، بر آن شده تا تتمه‌ای بر آن بنویسد و آن را ۱۰ جلد قرار دهد و برای هر کدام از آن‌ها نامی برگزیند که موضوع همه آن‌ها هم پیرامون ادعیه و صلوات وارده باشد.

اسامی کتاب‌ها

  • ۱ و ۲- فلاح السائل در اعمال شبانه‌روز در ۲ جلد‌
  • ۳- زهرة الربیع در ادعیه هفتگی‌
  • ۴- جمال الأسبوع بکمال العمل المشروع
  • ۵- الدروع الواقیة، در اعمالی که هر ماه تکرار می‌شود‌.
  • ۶- المضمار للسباق و اللحاق بصوم شهر إطلاق الأرزاق و عتاق الأعناق، شامل اعمال ماه رمضان
  • ۷- السالک المحتاج إلی معرفة مناسک الحجّاج
  • ۸ و ۹- الإقبال بالأعمال الحسنة، در اعمالی که هر سال یک بار انجام می‌شود. این کتاب شامل اعمال سال، غیر از ماه رمضان است که در المضمار ذکر شده.
  • ۱۰- السعادات بالعبادات، در اعمالی که وقت مشخصی برای آنها ذکر نشده است.[۱]

ابواب کتاب

ابن طاووس، جمال الأسبوع را در ۴۹ فصل مرتب کرده و در ابتدای کتاب، فهرست مفصلی از ابواب کتاب را آورده است. سید در مقدمۀ کتاب علت فصل بندی کتاب را این طور توضیح می‌دهد: معانی و معارف بلند این مطالب مانند لؤلؤ و یاقوتی است که درون صدف هستند و وقتی مطالب فراوانی در یک فصل گنجانده شود کشف آنها و اطلاع پیدا کردن از درون آنها مشکل است و وقت فراوانی می‌طلبد. همچنین فصل بندی آنها، در حقیقت ادای حق آن مطالب است و مراد الهی را در هدایت بوسیله آن مطالب دست یافتنی‌تر می‌کند.[۲]

در این کتاب، بجز فصل اول که موضوعش نماز هدیه به ارواح چهارده معصوم(ع) است، بقیۀ ابواب اختصاص به ایام هفته دارد. سید در هر روز، فضیلت آن روز را بیان نموده، سپس اعمال و نمازها و ادعیۀ مختصۀ آن روز یا ساعات آن روز را ذکر می‌کند.

به جهت اهمیتی که شریعت نبوی(ص) به شب و روز جمعه داده است. سید از فصل دهم تا پایان کتاب را اختصاص به این روز داده است.[۳]

ترجمه

جمال الأسبوع، توسط شیخ عباس قمی ترجمه گردیده است. این ترجمه- که ترجمۀ متن کتاب است و ادعیه و اوراد آن ترجمه نشده است- در حاشیۀ کتاب به چاپ رسیده است.[۴]

ملحقات

در پایان کتاب نیز، شرح دعای سمات شیخ محمد ابراهیم سبزواری آمده و به عنوان ملحقات کتاب، دعای کمیل و ندبه را که سید ذکر نکرده است، اضافه نموده‌اند.

علی بن طاووس در پایان جمال الأسبوع، موعظه‌های گرانبهایی برای تسریع در عمل به این اعمال و آماده شدن برای روز حساب بیان نموده و به همگان هشدار می‌دهد که: نفس انسان پس از شنیدن وصف این اعمال و اوراد، یا شروع به انکار می‌کند و یا دعوت به تأخیر، تا آنجا که انسان در غفلت محض فرو می‌رود و ناگهان صدای ناقوس مرگ را می‌شنود.[۵]

چاپ

جمال الأسبوع یک بار در سال ۱۳۰۲ هجری به چاپ رسید.

چاپ بعدی کتاب در سال ۱۳۳۰ هجری توسط شیخ احمد شیرازی، در تهران انجام گرفت. در این چاپ ترجمۀ کتاب به قلم شیخ عباس قمی در حاشیۀ کتاب آمده است.[۶]

پانویس

  1. ابن طاووس، فلاح السائل، ص ۷ و ۸؛ تهرانی، الذریعة، ج ۱۶، ص ۳۰۳.
  2. ابن طاووس، جمال الاسبوع، ۱۳۷۱ ش، ص ۲۴.
  3. ابن طاووس، جمال الاسبوع، ۱۳۷۱ ش، ص۲۴ - ۲۸.
  4. تهرانی، الذریعه، ج۴، ص۹۴.
  5. کتابخانه دیجیتال نور.
  6. تهرانی، الذریعه، ج۵، ص۱۲۹.

منابع

  • ابن طاووس، علی بن موسی، فلاح السائل.
  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دارالاضواء.
  • ابن طاووس حلی، علی بن موسی، جمال الاسبوع، مؤسسة الآفاق، ۱۳۷۱ ش.