پرش به محتوا

زیارت مفجعه

از ویکی شیعه
زیارت مفجعه
اطلاعات دعا و زیارت
موضوعزیارت‌نامه امام حسین(ع)
مأثور/غیرمأثورغیرمأثور
منابع شیعیمِفتاحُ الجِنان
دعاها و زیارات مشهور
دعای توسل • دعای کمیل • دعای ندبه • دعای سمات • دعای فرج • دعای ابوحمزه ثمالی • زیارت عاشورا • زیارت جامعه کبیره • زیارت وارث • زیارت امین‌الله • زیارت اربعین


زیارت مُفجِعة (به معنای زیارت دردناک) یکی از زیارت‌های امام حسین(ع) است برخی از صاحب‌نظران معتقدند چون فقط در کتاب مفتاح الجِنان آمده و نویسنده آن معلوم نیست و سند هم ندارد، اعتبار ندارد. عنوان زیارت مفجعه برای چند زیارت‌ دیگر نیز استفاده شده؛ ولی مشهورترین آنها زیارت منتسب به امام حسین(ع) است.

معرفی زیارت مفجعه

در مفتاح الجنان[۱] زیارتی با عنوان «زیارت مفجعه جناب امام حسین(ع)» آمده است که بعد از «بسم الله» اینگونه آغاز می‌شود: «السلام علیک یا ابا عبدالله السلام علیک یابن رسول الله السلام علیک یابن امیرالمؤمنین ... ».[۲] به گفته شیخ عباس قمی و آقابزرگ تهرانی، زیارت معروف به «مفجعه» همین زیارت است.[۳] این زیارت توسط محمدصادق دارابی (درگذشت: ۱۲۹۸ق) و بعضی علمای هند شرح شده است.[۴]

زیارت‌نامه‌های دیگری نیز با نام «مفجعه» نام‌گذاری شده‌اند از جمله:

  • سه زیارت مفجعه از محمدرسول بن عبدالعزیز کاشانی: کبری، وسطی و صغری که سال ۱۲۵۸ق از زیارت‌نامه‌های رسیده از معصومان(ع) و نیز از زیارت سید مرتضی اخذ کرده است.[۵]
  • زیارت مفجعه حضرت عباس(ع) در کتابٌ فی الزیارات به خط احمد موسوی.[۶]
  • زیارت مفجعه حضرت زینب(س) که با «السلام علیک یا بنت سلطان الانبیاء» آغاز می‌شود.[۷]

اعتبار زیارت مفجعه

زیارت مفجعه امام حسین(ع) تنها در مفتاح الجنان بدون ذکر سند آمده و در منابع زیارتی علمای شیعه نیست.[۸] افرادی مطالب مفتاح الجنان را کم و زیاد کرده‌اند[۹] برخی آن را نامعتبر خوانده‌اند[۱۰] شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان به نامعتبر بودن زیارت مفجعه تصریح کرده است.[۱۱]

پاورقی

  1. ↑ تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۲۱، ص۳۲۴ ش۵۲۹۳.
  2. ↑ مفتاح الجنان، ۱۳۳۹ق، ص۳۵۰.
  3. ↑ نگاه کنید به: تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۱۲، ص ۲۰۰، پاورقی.
  4. ↑ تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۱۳، ص۲۰۸، ش۱۱۳۳ و ۱۱۳۴.
  5. ↑ تهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ۱۴۳۰ق، ج۲۰، ص۵۳۹، ش۹۷۴؛ تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۱۲، ص۸۰، ش۵۵۱.
  6. ↑ مؤسسه امام هادی(ع)، موسوعة زیارات المعصومین(ع)، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۶، ش۱۰۰.
  7. ↑ صدرایی خویی، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه عمومی آیت الله العظمی گلپایگانی قم، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۲۲۵۹؛ صدرایی خویی، میراث مشترک ایران و هند، ۱۳۹۱ ـ ۱۳۹۴ش، ج۶، ص ۲۲۱.
  8. ↑ «درباره زیارت مفجعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  9. ↑ مفاتیح الجنان، مقدمه ملحقات، ص۵۷۱؛ تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۲۱، ص۳۲۴ ش۵۲۹۳.
  10. ↑ مفاتیح الجنان، زیارات مطلقه حضرت امام حسین(ع)، ذیل زیارت هفتم، ص۴۳۱، به نقل از لؤلؤ و مرجان؛ تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۲۱، ص۳۲۴ ش۵۲۹۳؛ مامقانی، مرآة الکمال، ۱۳۸۵ش، ج۳، ص۲۳۴؛ شجاعی، «سه تن از مشایخ اجازه علامه مرعشی»، ص۱۴۴، به نقل از سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی در وسائل المحشی، ص۱ و موسوعة العلامة المرعشی، ج۳، ص۱۱۴.
  11. ↑ مفاتیح الجنان، زیارات مطلقه حضرت امام حسین(ع)، ذیل زیارت هفتم، ص۴۳۱.

منابع

  • «درباره زیارت مفجعه»، وبگاه پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۵ آذر ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید: ۷ مهر ۱۴۰۳ش.
  • تهرانی، محمدمحسن(آقابزرگ)، الذریعة الی تصانیف الشیعة، بیروت، دارالاضواء، ۱۴۰۳ق.
  • تهرانی، محمدمحسن(آقابزرگ)، طبقات اعلام الشیعة، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۳۰ق.
  • شجاعی، امرالله، «سه تن از مشایخ اجازه علامه مرعشی»، در مجله میراث شهاب، شماره ۹۲، تابستان ۱۳۹۷ش.
  • صدرایی خویی، علی، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه عمومی آیت الله العظمی گلپایگانی قم، تهران، مجلس شورای اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۸ش.
  • صدرایی خویی، علی، میراث مشترک ایران و هند، قم، کتابخانه مرعشی نجفی، چاپ اول، ۱۳۹۱ ـ ۱۳۹۴ش.
  • قمی، عباس، مفاتیح الجنان.
  • موسسه امام هادی(ع)، موسوعة زیارات المعصومین(ع)، قم، پیام امام هادی(ع)، چاپ پنجم، ۱۳۸۶ش.
  • مامقانی، عبدالله، مرآة الکمال لمن رام درک مصالح الأعمال، تحقیق: محیی الدین مامقانی، قم، دلیل ما، چاپ پنجم، ۱۳۸۵ش.
  • مفتاح الجنان، بمبئی، سید زین‌العابدین شیرازی، چاپخانه نادری، ۱۳۳۹ق.