مسجد صعصعة بن صوحان

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مسجد صعصعه بن صوحان
مسجد صعصعه.jpg
اطلاعات اوليه
کاربری: مسجد
مکان: کوفه
مشخصات
مساحت: ۱۶۰ متر مربع
وضعیت: فعال
معماری
بازسازی: ۱۳۸۷ق

مسجد صَعْصَعة بْن صوحان (جامع صعصعه بن صوحان) یکی از مساجد کوفه است که در نزدیکی مسجد سهله قرار دارد. این مسجد، عبادتگاه صعصعه بوده و جماعتی، امام زمان را ماه رجب در آن مسجد و در حال عبادت مشاهده کرده‌اند. سید بن طاووس و شهید اوّل، اعمال مخصوص این مسجد را در کتاب‌های خود ذکر کرده‌اند.

صعصعة بن صوحان

نوشتار اصلی: صعصعة بن صوحان

این مسجد، مشهور به نام صعصعة بن صوحان عبدی از اصحاب امام علی(ع) است که در آن عبادت می‌کرد.[۱] صعصعه فردی خطیب و سخنور بود و سخنرانی‌های مختلفی در دفاع از امام علی(ع) داشت. امام علی(ع) او را از بزرگان اصحاب خود معرفی کرده و امام صادق(ع)‌ نیز او را از معدود افرادی می‌داند که امام علی(ع) را شناخت.[۲]

ویژگی‌ها

بنای مسجد صعصعه در ۱۳۸۷ق بازسازی شده و ۱۶۰ متر مربع مساحت دارد.[۳]

جایگاه

شیخ عباس قمی در کتاب مفاتیح الجنان، مسجد صعصعه را از مساجد شریفه کوفه معرفی کرده که در نزدیکی مسجد زید بن صوحان قرار دارد و جماعتی امام زمان را در ماه رجب در آن مسجد مشاهده کرده‌اند که دو رکعت نماز خوانده و دعای منتسب به این مسجد را خوانده است.[۴] شهید اول در کتاب المزار[۵] و ابن المشهدی در المزار الکبیر[۶]، فصلی را به فضیلت مسجد و اعمال مخصوصه آن اختصاص داده‌اند.

اعمال

سید بن طاووس در کتاب اقبال، از محمّد بن ابی الرواد رواسی[۷] و شهید و ابن المشهدی از محمد بن عبدالرحمن تستری[۸] روایتی نقل کرده که امام زمان(عج) را در ماه رجب در آن مسجد مشاهده کرده‌ که دو رکعت نماز گذارده و این دعا را خوانده است:

متن ترجمه
اللَّهُمَّ يَا ذَا الْمِنَنِ السَّابِغَةِ وَ الْآلَاءِ الْوَازِعَةِ وَ الرَّحْمَةِ الْوَاسِعَةِ وَ الْقُدْرَةِ الْجَامِعَةِ وَ النِّعَمِ الْجَسِيمَةِ وَ الْمَوَاهِبِ الْعَظِيمَةِ وَ الْأَيَادِي الْجَمِيلَةِ وَ الْعَطَايَا الْجَزِيلَةِ يَا مَنْ لَا يُنْعَتُ بِتَمْثِيلٍ وَ لَا يُمَثَّلُ بِنَظِيرٍ وَ لَا يُغْلَبُ بِظَهِيرٍ يَا مَنْ خَلَقَ فَرَزَقَ وَ أَلْهَمَ فَأَنْطَقَ وَ ابْتَدَعَ فَشَرَعَ وَ عَلَا فَارْتَفَعَ وَ قَدَّرَ فَأَحْسَنَ وَ صَوَّرَ فَأَتْقَنَ وَ احْتَجَّ فَأَبْلَغَ وَ أَنْعَمَ فَأَسْبَغَ وَ أَعْطَى فَأَجْزَلَ وَ مَنَحَ فَأَفْضَلَ يَا مَنْ سَمَا فِي الْعِزِّ فَفَاتَ نَوَاظِرَ [خَوَاطِرَ الْأَبْصَارِ وَ دَنَا فِي اللُّطْفِ فَجَازَ هَوَاجِسَ الْأَفْكَارِ يَا مَنْ تَوَحَّدَ بِالْمُلْكِ فَلَا نِدَّ لَهُ فِي مَلَكُوتِ سُلْطَانِهِ وَ تَفَرَّدَ بِالْآلَاءِ وَ الْكِبْرِيَاءِ فَلَا ضِدَّ لَهُ فِي جَبَرُوتِ شَأْنِهِ يَا مَنْ حَارَتْ فِي كِبْرِيَاءِ هَيْبَتِهِ دَقَائِقُ لَطَائِفِ‏ الْأَوْهَامِ وَ انْحَسَرَتْ دُونَ إِدْرَاكِ عَظَمَتِهِ خَطَائِفُ أَبْصَارِ الْأَنَامِ يَا مَنْ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِهَيْبَتِهِ وَ خَضَعَتِ الرِّقَابُ لِعَظَمَتِهِ وَ وَجِلَتِ الْقُلُوبُ مِنْ خِيفَتِهِ أَسْأَلُكَ بِهَذِهِ الْمِدْحَةِ الَّتِي لَا تَنْبَغِي إِلَّا لَكَ وَ بِمَا وَأَيْتَ بِهِ عَلَى نَفْسِكَ لِدَاعِيكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ بِمَا ضَمِنْتَ الْإِجَابَةَ فِيهِ عَلَى نَفْسِكَ لِلدَّاعِينَ يَا أَسْمَعَ السَّامِعِينَ وَ أَبْصَرَ النَّاظِرِينَ وَ أَسْرَعَ الْحَاسِبِينَ يَا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتِينَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَ اقْسِمْ لِي فِي شَهْرِنَا هَذَا خَيْرَ مَا قَسَمْتَ وَ احْتِمْ لِي فِي قَضَائِكَ خَيْرَ مَا حَتَمْتَ وَ اخْتِمْ لِي بِالسَّعَادَةِ فِيمَنْ خَتَمْتَ وَ أَحْيِنِي مَا أَحْيَيْتَنِي مَوْفُوراً وَ أَمِتْنِي مَسْرُوراً وَ مَغْفُوراً وَ تَوَلَّ أَنْتَ نَجَاتِي مِنْ مُسَاءَلَةِ الْبَرْزَخِ وَ ادْرَأْ عَنِّي مُنْكَراً وَ نَكِيراً وَ أَرِ عَيْنِي مُبَشِّراً وَ بَشِيراً وَ اجْعَلْ لِي إِلَى رِضْوَانِكَ وَ جِنَانِكَ [جَنَّاتِكَ مَصِيراً وَ عَيْشاً قَرِيراً وَ مُلْكاً كَبِيراً وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ كَثِيرا خدایا‌ای صاحب نعمت‌های فراوان و عطاهای قسمت شده، و رحمت گسترده، و قدرت فراگیر، و نعمت‌های برجسته، و موهبت‌های بزرگ، و بخشش‌های زیبا، و عنایات درخور،‌ای آن که به شباهت با چیزی وصف نشود، و به مثال و نمونه‌ای مثلش نزنند، و از سوی هیچ پنجه‌ای مغلوب نگردد،‌ای آن که آفرید و روزی داد، و الهام نمود و به سخن آورد، و نوآوری نمود و آغاز کرد، و برتر شد و بالا رفت، و اندازه داد و نیکو اندازه داد، و شلک داد و استوار نمود و حجّت آورد و رساند، و نعمت بخشید و فراوان گرداند و بخشید و افزون ساخت، و عطا فرمود و فزونی بخشید،‌ای که در عزّت بالا، پس از دیدگاه دیده‌ها درگذشت، و در لطف نزدیک شد پس از دغدغه افکار بیرون رفت،‌ای آن که در فرمانروایی یگانه است پس برای او در عرصه سلطنتش همتایی نیست، و به نعمت‌ها و بزرگ منشی تنهاست، پس برای او در عظمت جایگاهش ضدّی نیست،‌ای آن که در شکوه هیبتش دقایق و لطایف اندیشه‌ها سرگردان شده، و در برابر درک عظمتش دیدگان تیزبین خلایق وامانده است،‌ای آن که رخساره در برابر جلالتش به خواری افتاده، و گردن‌ها در برابر بزرگی‌اش فروتن گشته، و دل‌ها از ترسش هراسان شده است، از تو می‌خواهم به حق این ستایش که جز برای تو شایسته نیست، و به آن وعده‌ای که برای خوانندگانت از مؤمنین، خود را به آن پای بند کرده‌ای و به آنچه اجابت آن را برای دعاکنندگان بر خودت ضمانت نموده‌ای،‌ای شنواترین شنوایان،‌ای بیناترین بینایان،‌ای چابک‌ترین حسابرسان،‌ای صاحب نیروی استوار، بر محمّد خاتم پیامبران و بر اهل بیتش درود فرست، و در این ماه بهترین چیزی را که قسمت کرده‌ای نصیب من کن، و بهترین چیزی که در قضای خود حتم نموده‌ای بر من حتم کن، و آن را برای من به خوشبختی ختم کن، در زمره آنان که کارشان را به خوشبختی ختم نمودی، و تا زنده‌ام زندگی همراه با عنایاتی فراوان روزی ام کن، و بمیران خوشحال و آمرزیده، و از پرسش و پاسخ برزخ رهایی ام بخش، و نکیر و منکر دو فرشته مأمور بر سؤال مردگان را از من دور کن و مبشر و بشیر را که مژده دهندگان سعادتند به من بنمایان، و برایم به جانب خشنودی و بهشت راه همواری قرار ده و زندگی خوش و فرمانروایی بزرگی برایم مقرّر فرما، و بر محمّد و خاندانش درود بسیار فرست.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. علوی، اماکن زیارتی و سیاحتی عراق، ۱۳۸۹ش، ص۲۳۰.
  2. رجوع کنید به: صعصعة بن صوحان.
  3. پایگاه اطلاع‌رسانی شمسا.
  4. قمی، مفاتیح الجنان، ص۴۰۹.
  5. شهید اول، المزار، ۱۴۱۰ق، ص۲۶۴.
  6. مشهدی، المزار الکبیر، ۱۴۱۹ق، ص۱۲۴.
  7. ابن طاووس، اقبال الاعمال، ۱۳۷۶ش‏، ج۳، ص۲۱۲.
  8. شهید اول، المزار، ۱۴۱۰ق، ص۲۶۴، مشهدی، المزار الکبیر، ۱۴۱۹ق، ص۱۲۴.

منابع

  • ابن طاووس، علی بن موسی‏؛ الإقبال بالأعمال الحسنة، (ط- الحدیثة) محقق و مصحح، جواد قیومی اصفهانی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ‏۱۳۷۶ش‏.
  • مشهدی، محمد بن جعفر، المزار الکبیر، تحقیق جواد قیومی اصفهانی، قم، قیوم، ۱۴۱۹ق.
  • شهید اول، محمد بن مکی، المزار، محقق و مصحح: موحد ابطحی اصفهانی، محمد باقر، قم، مدرسه امام مهدی علیه‌السلام، ۱۴۱۰ق.
  • قمی، عباس، مفاتیح الجنان، اسوه، قم. بی‌تا.
  • علوی، سیداحمد (گردآوری)، راهنمای مصور سفر زیارتی عراق، قم، معروف، ۱۳۸۹ش.