سید محمدمهدی حکیم

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از سید محمد مهدی حکیم)
پرش به: ناوبری، جستجو
سید محمد مهدی حکیم
زادروز ۱۳۱۴ش
زادگاه -
درگذشت ۲۹ جمادی‌الاول ۱۴۰۸ق/ ۲۹ دی ۱۳۶۶ش
آرامگاه ایران، قم
محل زندگی نجف، دبی، لندن

عراق

سید محمد مهدی حکیم(۱۳۱۴ش-۱۳۶۶ش) از مبارزین و علمای عراق و پسر سوم سید محسن حکیم و از مؤسسان حزب‌ الدعوة الاسلامیة بود.

ولادت و تحصیلات

سید مهدی حکیم در ۱۳۱۴ش در نجف به دنیا آمد، پدرش آیت الله سید محسن حکیم بود. نسبش به سادات طباطبایی می رسد که به امام حسن مجتبی(ع) منتهی می شود.

وی مقدمات حوزه را نزد شیخ محمد تقی الفقیه، منطق، اصول و فقه در سطح عالی را نزد سید محمد و سید احمد حکیم، خارج اصول و فقه را نزد آیت الله خوئی، سید محمدباقر صدر و شیخ حسین حلی فراگرفت.[۱]

فعالیت های فرهنگی ـ سیاسی

سید محمدمهدی به همراه شخصیت‌هایی مانند سید محمد باقر صدر، یکی از مؤسسان حزب‌ الدعوة الاسلامیة در ۱۳۳۷ش بود.[۲]

وی در ۱۳۴۲ش، به نمایندگی پدر خود، عازم بغداد شد. او در تأسیس مدارس امام جواد(ع) در بغداد و کاظمیه و دانشکده اصول دین شرکت داشت و یکی از مدرسان این دانشکده بود. همچنین از مؤسسان جماعة العلماء فی النجف الاشرف بود و از شخصیت‌های محوری آن به شمار می‌آمد.[۳]

سید محمدمهدی حکیم در جنبش اسلامی عراق در دهه ۱۳۴۰ش و مقابله با اقدامات دین‌ستیزانه حکومت‌های وقت نقش بسزایی ایفا نمود. به همین دلیل حزب بعث حاکم، در ۱۳۴۸ش او را به ارتباط با کشورهای خارجی و تلاش برای براندازی دولت و همکاری با کردها در مبارزه با حکومت وقت متهم کرد و درصدد دستگیری وی برآمد. بنابراین سیدمحمدمهدی مجبور شد عراق را ترک کند و به عربستان سعودی برود. او از آنجا به اردن، ایران و پاکستان سفر کرد و در ۱۳۵۰ش عازم دبی شد.[۴]

فعالیت ها در دبی

  • ارشاد مردم بعد از نمازهای یومیه و تبیین مسائل محوری دین چون عقاید، تاریخ و احکام قرآنی
  • تأسیس مسجد امام علی (ع)
  • ایجاد مسجدی در منطقه قصص
  • گسترش مسجد شارقه
  • تأسیس اوقاف جعفریه
  • تأسیس مدرسه امام صادق (ع) که به اطفال اختصاص داشت
  • تأسیس مؤسسه اهل البیت (ع) که به امور خدماتی مؤمنین می پرداخت و با ایجاد صندوق خیریه ای تحت پوشش این مؤسسه به حل معضلات اقتصادی محرومین اهتمام می ورزید.[۵]

فعالیت ها در لندن

وی مدت کوتاهی در سال ۱۳۵۹ش در دمشق ساکن شد و پس از آن به لندن رفت. در آنجا در ۱۳۶۱ش، جنبش گروه‌های اسلامی عراق (حرکة الافواج الاسلامیة العراقیة) را پایه‌گذاری نمود که هدف آن ایجاد هماهنگی بین گروه‌های مخالف حکومت حزب بعث در اروپا بود.

علاوه بر آن، وی در تأسیس انجمن اسلامی جهانی اهل‌بیت (رابطة أهل‌البیت الاسلامیة العالمیة)، کانون اهل‌بیت (مرکز اهل‌البیت)، کمیته حمایت از آوارگان عراقی (لجنة رعایة المُهَجَّرین العراقیین)، و سازمان حقوق بشر در عراق (منظمة حقوق‌الانسان فی‌العراق) بسیار مؤثر بود.[۶]

انجمن اسلامی جهانی اهل‌بیت اولین همایش خود را در ۱۳۶۲ش در لندن برگزار کرد و سید محمدمهدی حکیم به دبیرکلی آن انتخاب شد. این انجمن از جمعیتهای اسلامی نقاط مختلف جهان تشکیل می‌شد.

شهادت

در دی ماه ۱۳۶۶ش جبهه ملی - اسلامی سودان از سید مهدی حکیم دعوت کرد تا در کنفرانسی که برای دومین بار، در خارطوم پایتخت سودان، برگزار می گردد، شرکت کند. بعثی های عراق نیز که از این دعوت آگاه شدند و قصد ترور وی را داشتند، سرانجام در ۲۹ جمادی الاول ۱۴۰۸ق/ ۲۹ دی ۱۳۶۶ش وی را به شهادت رساندند.[۷] بعد از انتقال پیکر ایشان به تهران و تشییع وی، به قم منتقل شد و در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.[۸]

پانویس

  1. خرسان، ص۷۷؛ امینی، ج۱، ص۴۲۵-۴۲۶
  2. خرسان، ص۶۳۶۴؛ ادیب و موسوی، ص۱۱-۱۲
  3. خرسان، ص۷۷-۷۸؛ حسن امین، ج ۳، ص۲۶۱
  4. خرسان، ص۷۸؛ عجلی، ص۳۸۹
  5. خرسان، ص۷۷-۷۸؛ عراقی، ص۵۳؛ حسن امین، ج ۳، ص۲۶۱.
  6. خرسان، ص۷۸-۷۹؛ عجلی، ص۳۹۰.
  7. روزنامه اطلاعات، سی ام دی ۱۳۶۶ش
  8. عجلی، ص۳۹۰؛ امینی، ج ۱، ص۴۲۷؛ خرسان، ص۷۹-۸۰.

منابع

  • حسن امین، مستدرکات اعیان‌الشیعة، بیروت ۱۴۰۸ـ۱۴۱۶/ ۱۹۸۷ـ۱۹۹۶.
  • سلیم عراقی، لماذا قتلوه، قم، ۱۳۷۴ش.
  • شمران عجلى، الخریطة السیاسیة للمعارضة العراقیة، لندن ۲۰۰۰.
  • صلاح خرسان، حزب الدعوة الاسلامیة: حقائق و وثائق، فصول من تجربة الحرکة الاسلامیة فى العراق خلال ۴۰ عاماً، دمشق ۱۴۱۹/۱۹۹۹.
  • عادل ادیب و حسین موسوى، حزب الدعوه اسلامى عراق: پیشینه تاریخى و اندیشه سیاسى، تهران ۱۳۸۳ش.
  • محمد هادى امینى، معجم رجال الفکر و الادب فى النجف خلال الف عام، نجف ۱۴۱۳/۱۹۹۲.

پیوند به بیرون