علی قدوسی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
علی قدوسی
شهید علی قدوسی.jpg
اطلاعات فردی
نام کامل: علی قدوسی
لقب: از شهدای انقلاب اسلامی
تاریخ تولد: ۱۲ مرداد ۱۳۰۶
زادگاه: نهاوند همدان
تاریخ وفات: ۱۴ شهریور ۱۳۶۰
محل دفن: قم
شهر وفات: تهران
خویشاوندان
سرشناس:
علامه طباطبایی
استادان: سید حسین بروجردی، سید روح الله خمینی،محمد صدوقی
محل تحصیل: قم
سیاسی: دادستان انقلاب، عضو شورای عالی قضایی.
اجتماعی: از موسسین و مدیران مدرسه حقانی و مکتب توحید.

علی قُدّوسی (۱۳۰۶- ۱۳۶۰ش) روحانی شیعه و از مبارزان علیه حکومت پهلوی. وی از مؤسسین و مدیران مدرسه علمیه حقانی و مکتب توحید بود. شاگردان و تربیت شدگان مدرسه تحت مدیریت او سمت‌ها و مسئولیت‌های مهمی را بعد از انقلاب به عهده گرفتند. بعد از انقلاب اسلامی، دادستان انقلاب شد. در جریان بمب‌گذاری دادستانی در ۱۴ شهریور ۱۳۶۰ش به شهادت رسید. وی داماد علامه طباطبایی است. یکی از فرزندان قدوسی در جنگ ایران و عراق به شهادت رسید.

زندگی نامه و تحصیلات

علی قدوسی در ۱۲ مرداد ۱۳۰۶ش در نهاوند به دنیا آمد. پدرش آخوند ملااحمد از روحانیان منطقه بود که امور شرعی مردم نهاوند و نواحی اطراف آن را اداره می‌کرد. قدوسی مقدمات تحصیل را در مکتب‏‎خانه و نزد پدر آموخت و سپس وارد آموزشگاه‏‌های جدید شد. در سال۱۳۲۱ و در پانزده سالگی برای ادامه تحصیل به قم مهاجرت کرد.[۱][۲]

قدوسی درس‌‏های مقدمات و سطح حوزه علمیه را از اساتید مانند شهید صدوقی آموخت و در درس خارج آیت ‏الله بروجردی و امام خمینی شرکت کرد و در سال۱۳۴۱ به اجتهاد رسید. قدوسی همراه مرتضی مطهری و سید محمد حسینی بهشتی در درس علامه طباطبایی حاضر می‌شد. طباطبائی به او علاقه داشت و او را به دامادی خود پذیرفت و دخترش، نجمه سادات طباطبایی را به عقد ازدواجش درآورد.[۳][۴]

فعالیت‌های سیاسی-مذهبی

قدوسی در جریان ملی شدن صنعت نفت در سال۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ش با آیت ‏الله کاشانی همکاری و با فداییان اسلام نیز ارتباط برقرار کرده و از حامیان نواب صفوی بود. وی در‌‌ همان سال‏‌ها، آموزش‏‌های نظامی را در مناطق کوهستانی گذراند. وی همچنین در نهاوند در مقابل فعالیت‌های حزب توده جبهه‌گیری کرد.[۵]

قدوسی از طرفداران نهضت امام خمینی بود، وی عضو گروهی از مدرسین حوزه بود که بعد‌ها به گروه یازده نفری موسوم شدند. این مجموعه برای مبارزه با رژیم شاه، اصلاح نظام آموزشی حوزه و ایجاد تحرک در شخصیت‏‌های مبارز، فعالیت می‌کرد، در فروردین ۱۳۴۵ش، اساس‏‎نامه گروه به ‏دست ساواک افتاد و اعضای آن تحت تعقیب قرار گرفتند. قدوسی هم که مسئولیت اطلاعات و اخبار این سازمان را عهده‏‌دار بود، دستگیر و همراه آیت‏ الله ربانی شیرازی در زندان قزل ‏قلعه زندانی و شکنجه شد.[۶]

تأسیس مدرسه حقانی

قدوسی پس از آزادی از زندان به قم رفت و همراه سید محمد حسینی بهشتی کوشید با حفظ اصالت‏‌های حوزه و تکیه بر امتیاز‌ها و ویژگی‏‌های این نظام، برنامه‌‏های جدیدی طراحی کند. برنامه‏‌ریزی دقیق، استفاده از روش‏‎های ارزش‏‎یابی، آزمون‏‌های منظم و نظارت مستقیم بر متون درسی، از جمله برنامه‌‏های او در این راستا بود. چنین تفکری به تأسیس مدرسه حقانی در سال ۱۳۳۹ش انجامید.[۷] شاگردان تربیت شده این مدرسه بعد از انقلاب نقش ویژه ای در ایجاد و اداره برخی از نهادها دارند.[۸]

تاسیس مکتب توحید

از فعالیت‌های دیگر آیت‏ الله قدوسی برای آشنایی بانوان با اعتقادات و مبانی فکری اسلام، تأسیس «مکتب توحید» در سال ۱۳۵۲ش بود. مکتب توحید در طول سال‌های پیش از انقلاب با آموزش اسلامی به زنان توانست نیروهایی را تربیت کند که در بسیج زنان برای تحقق انقلاب نقش داشتند. بعد از انقلاب این مرکز تبدیل به حوزه علمیه خواهران شد.[۹]

دادستان انقلاب

آیت الله شهید قدوسی در کنار آیت الله خامنه ای و احمد صدر حاج سید جوادی

قدوسی در آستانه ورود امام ‏خمینی به ایران، یکی از اعضای فعال کمیته استقبال بود. عضویت در شورای عالی قضایی و دادستانی کل انقلاب، از مسئولیت‌هایی بود که بعد از انقلاب برعهده وی گذاشته شد. او آیین‌نامه دادگاه‌های انقلاب را نوشت و برخی از نیروهای معتقد به انقلاب را وارد سیستم قضایی کرد.[۱۰] او همچنین برای تغییرات در وزارت فرهنگ طرح‌هایی ارائه کرد.

شهادت

شهید قدوسی شنبه ۱۴ شهریور ۱۳۶۰، بر اثر انفجار بمبی در دادستانی به شهادت رسید. پیکر او پس از تشییع در تهران به قم منتقل و در حرم حضرت معصومه (س) دفن شد. امام خمینی شهادت او را تسلیت گفت.[۱۱]

پانویس

  1. رجایی نژاد، محمد، یارقدوسیان و بانی نظم نوین حوزه، هفته نامه حریم امام، ۱۳۹۴، شماره ۱۸۳.
  2. مجله پیام زن - شهریور ۱۳۸۱، شماره ۱۲۶.
  3. مجله پیام زن - شهریور ۱۳۸۱، شماره ۱۲۶.
  4. رجایی نژاد، محمد، یارقدوسیان و بانی نظم نوین حوزه، هفته نامه حریم امام، ۱۳۹۴، شماره ۱۸۳.
  5. گلشن ابرار، جلد۲، چاپ سوم، ۱۳۸۵ ص۸۶۱.
  6. گلشن ابرار، جلد۲، چاپ سوم، ۱۳۸۵ ص۸۶۱.
  7. مجله پیام زن - شهریور ۱۳۸۱، شماره ۱۲۶.
  8. رجایی نژاد، محمد، یارقدوسیان و بانی نظم نوین حوزه، هفته نامه حریم امام، ۱۳۹۴، شماره ۱۸۳.
  9. گلشن ابرار، جلد۲، چاپ سوم، ۱۳۸۵ ص۸۳۳.
  10. مجله گلبرگ - مرداد ۱۳۸۱، شماره ۳۲.
  11. آیت‌الله قدوسی ترور شد، سایت تاریخ ایرانی.

منابع

  • دوران کودکی و زندگی خانوادگی شهید آیت اللّه قدوسی، پیام زن - شهریور ۱۳۸۱، شماره ۱۲۶.
  • رجایی نژاد، محمد، یارقدوسیان و بانی نظم نوین حوزه، هفته نامه حریم امام، ۱۳۹۴، شماره ۱۸۳.
  • گلشن ابرار، جلد۲، چاپ سوم، قم، ۱۳۸۵.
  • مجله گلبرگ - مرداد ۱۳۸۱، شماره ۳۲.