پرش به محتوا

مصادر نهج البلاغة و اسانیده (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
M.abedini (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
M.abedini (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷۰: خط ۷۰:
* مهریزی، مهدی، آشنایی با متون حدیث و نهج‌البلاغه، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۷۷ش.
* مهریزی، مهدی، آشنایی با متون حدیث و نهج‌البلاغه، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۷۷ش.
{{پایان}}
{{پایان}}
 
{{نهج البلاغه}}
[[رده:مستدرکات نهج البلاغه]]
[[رده:مستدرکات نهج البلاغه]]
[[رده:سخنان امام علی]]
[[رده:سخنان امام علی]]
[[رده:کتاب‌های شیعه قرن ۱۴ (قمری)]]
[[رده:کتاب‌های شیعه قرن ۱۴ (قمری)]]

نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۴

مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده
اطلاعات کتاب
نویسندهسید عبدالزهراء الحسینی الخطیب
موضوعمستند کردن سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه
زبانعربی
تعداد جلد۴
اطلاعات نشر
ناشردارالزهراء، دارالاضواء، مطبعة القضاء
محل نشربیروت، نجف
تاریخ نشر۱۳۸۶ق


مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده کتابی به زبان عربی که سخنان حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه را مستندسازی کرده است. سید عبدالزهراء حسینی خطیب نویسنده کتاب که کتب مختلفی را به رشته تحریر درآورده؛ در جلد اول مصادر نهج‌البلاغه، موضوعات مرتبط با نهج‌البلاغه را بیان کرده است. تقسیم‌بندی منابع نهج‌البلاغه، بیان شبهات نهج‌البلاغه، شرح‌های نهج‌البلاغه از جمله این موضوعات است. سید عبدالزهرا در شیوه کارش، در ابتدا متن نهج‌البلاغه را آورده و سپس به بیان واژگان و لغات مشکل و بعد از آن منابع هر یک از سخنان امام علی را نقل می‌کند.

معرفی اجمالی کتاب و نویسنده

کتاب مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده به زبان عربی نوشته سید عبدالزهراء الحسینی الخطیب است که با استفاده از منابع حدیثی و تاریخی، سخنان حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه را مستندسازی نموده و روایات آن را از بی اعتباری و مرسله بودن خارج کرد و بدان اعتبار بخشید.[۱] این کتاب پس از چاپ، مورد توجه علما قرار گرفته و شخصیت های مختلفی حوزوی و علمی همچون سید محمدحسین آل کاشف الغطاء، مرتضی آل یس، دکتر مصطفی جواد به تمجید آن پرداختند.[۲]

سید عبدالزهراء در ۱۳۳۹ق در منطقه خضر عراق از استان مثنی بدنیا آمد و پس از کسب مقدمات علوم دینی از محضر سید کاظم حسینی خطیب و شیخ طالب حیدر در سال ۱۳۵۹ق به نجف اشرف مهاجرت و در مجلس درس بزرگان اساتید شرکت کرد. وی در طول حیات علمی خود آثار علمی متعدد اعم در علوم مختلف فقهی، کلامی، تاریخی و حدیثی را تألیف، شرح، تحقیق و تلخیص کرده است.کتاب‌هایی مثل:

  1. شرح کتاب شرایع‌ الإسلام
  2. تألیف کتاب کشکول‌الحسینی
  3. تلخیص کتاب منارالهدی
  4. تحقیق کتاب الغارات[۳]

ساختار و محتوا

کتاب مصادر نهج‌البلاغه در چهار مجلد به رشته تحریر در آمده و دارای سه باب اصلی است:

  1. باب المختار من خطب اميرالمؤنين(ع) و كلامه الجارى مجرى الخطب،
  2. باب المختار من كتب اميرالمؤنين(ع) و عهوده و وصايا،
  3. باب المختار من حكم اميرالمؤنين(ع) و كلماته القصار.

سید عبدالزهراء، در هر یک از این ابواب را با منابع حدیثی و تاریخی مستند سازی کرد. بعنوان مثال حکمت ۸۲ را (اوصیکم بخمس لو ضربتم الیها آباط الابل....) از کتاب‌های ارشاد شیخ مفید، محاسن برقی، مناقب خوارزمی، مستند کرده و اعتبار بخشید.[۴] سید عبدالزهراء در کتاب مصادر از ۱۱۴منبع که برای مستندات کتابش بهره جسته، نام می‌برد.[۵] وی همچنین ۱۰۱ مورد از شرح‌های نهج‌البلاغه همچون شرح نهج‌البلاغه(علامه حلیانوارالفصاحة فی شرح نهج‌البلاغه، بهجة الحدائق و ... [۶] و همچنین ۴۸ مورد از خطبه‌ها، نامه‌ها و کلمات قصارهایی که توسطِ مؤلفینِ قبل از زمان سیدرضی و بعد از زمان سیدرضی نوشته شده را در جلد اول کتاب جمع آوری کرده است.[۷] سید عبدالزهراء در کتاب مصادر، اول متن نهج‌البلاغه را ذکر می‌کند و سپس واژه‌ها و لغات مشکل را توضیح می‌دهد و پس از آن منابع روایات را بیان کرده و اگر شرح‌های مستقلی برای آن باشد، متذکر می‌شود.[۸]

شبهات اِبْن‌ِ خَلْكان‌ و نقد آن

سید عبدالزهرا در بخشی از جلد اول کتابش، شبهات دهگانه اِبْن‌ِ‌خَلْكان‌ را بیان کرده و با ادله عقلی و نقلی به شبهات وی پاسخ می‌دهد.[۹] از جمله شبهات اِبْن‌ِ‌خَلْكان‌ کنایه و تعریضی است که در نهج‌البلاغه آمده. او می‌گوید: چرا در نهج‌البلاغه به صحابه رسول خدا(ص) با گوشه و کنایه سخن گفته شده؟[۱۰] سید عبدالزهراء در پاسخ این شبهه می‌نویسد: قرآن کریم که قبل از نهج‌البلاغه آمده به بعضی از صحابه کنایه زده تا جایی که بعضی از آنان را مذمت می کند. افزون بر آنکه در کتب صِحاحِ اهل سنت نیز نسبت به صحابه با کنایه سخن گفته شده و حتی بعضی از صحابه بعضی دیگر را نقد و لعن می‌کنند. بنابراین اشکالی به کنایه‌های حضرت علی(ع) وارد نیست.[۱۱]

چاپ و نشر

کتاب مصادر نهج‌البلاغه از سال‌های ۱۹۶۶م تا ۱۹۹۸م توسط ناشران مختلف همچون دارالزهراء، دارالاضواء و مؤسسه الاعلمی للمطبوعات در کشور لبنان و نیز نشر مطبعة القضاء در کشور عراق به چاپ رسیده است.

پانویس

  1. مهریزی، آشنایی با متون حدیث و نهج‌البلاغه، ۱۳۷۷ش، ص۱۵۹-۱۶۰.
  2. حسینی، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ج۱، ص۷-۱۳.
  3. طریحی، «مقدمه»، در مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ج۱، ص۷-۱۳؛ حسینی، «کتب کتّاب مصادر نهج‌البلاغه»، ص۱۱۷.
  4. حسینی، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ج۴، ص۷۸.
  5. حسینی، مصادرنهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ج۱، ص۲۹ - ص۴۱.
  6. حسینی، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ج۱، ص۲۰۲ - ص۲۵۴.
  7. حسینی، مصادرنهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ج۱، ص۵۱ - ص۸۶.
  8. مهریزی، آشنایی با متون حدیث و نهج‌البلاغه، ۱۳۷۷ش، ص۱۶۰.
  9. حسینی، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ص۱۱۲ - ص۱۸۱.
  10. حسینی، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ص۱۱۲.
  11. حسینی، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، ۱۳۹۵ق، ص۱۱۸.

منابع

  • حسینی خطیب، سید عبدالزهراء، مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۵ق.
  • حسینی خطیب، سید عبدالزهراء، «کتب و کتّاب مصادر نهج‌البلاغه»، مجله الموسم، شماره۱، سال ۱۴۰۹ق
  • طریحی، سعید، «مقدمه»، در مصادر نهج‌البلاغه و اسانیده، تألیف سید عبدالزهراء الخطیب الحسینی، بیروت، دارالزهراء، ۱۳۶۷ق.
  • مهریزی، مهدی، آشنایی با متون حدیث و نهج‌البلاغه، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۷۷ش.