حدیث مقطوع
حدیث مقطوع حدیثی است که بعضی از راویان آن ناشناخته باشند یا نسبت حدیث به معصوم معلوم نباشد.[۱] در اصطلاح اهل سنت، حدیث مقطوع به هر حدیثی که بیانگر گفتار یا کردار تابعین باشد، گفته میشود.[۲]
حدیث مقطوع نزد شیعه و بیشتر اهل سنت بهدلیل متصل نبودن سند آن به معصوم ضعیف شمرده شده است؛[۳] زیرا از جهت ضعیف بودن سند و قول تابعین به تنهایی حجیتی ندارد و در صورتی حجیت پیدا میکند که آن کسی که جزء تابعین است، معصوم باشد [۴] از ابوحنیفه نقل شده که درباره حدیث مقطوع گفته است که:
درباره حجیت حدیث مقطوع گفتهاند که حدیث مقطوع از جهت سند معتبر نیست ولی از جهت صدور میتواند معتبر باشد.[۶] گاهی به روایت مقطوعه، منقطع یعنی روایتی که در سند حدیث معصوم حذف شده و راوی از غیر معصوم نقل نمیکند[۷] و به روایت مضمره یعنی روایتی که به جای معصوم از ضمیر استفاده کند؛ نیز مقطوعه گفته میشود.[۸]
پانویس
- ↑ صدر، نهایة الدرایة، ۱۳۵۴ق، ج۱، ص۱۹۸.
- ↑ مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ج۳، ص ۲۷۵.
- ↑ سیوطی، تدریب الراوی، ۱۳۹۲ق، ج۱، ص۲۳۶.
- ↑ مؤدب، علم الدرایة تطبیقی، ۱۳۹۱ش، ص۲۱۵.
- ↑ پاکتچی، «ابوحنیفه»، ص۳۹۶-۳۹۷.
- ↑ الموسوی الغریفی، قواعد الحدیث، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۱۲۰.
- ↑ موسوی العاملی، مدارک الاحکام، مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث، ج۸، ص۴۸۰.
- ↑ شهید ثانی، شرح البدایة، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۸۵.
منابع
- پاکتچی، احمد، مدخل ابوحنیفه در دائرة المعارف بزرگ اسلامی ج۵.
- مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت(ع)، زیرنظر: سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، ۱۳۸۷ش.
- مؤدب، رضا، علم الدرایه تطبیقی، قم، مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی، ۱۳۹۱ش.
- صدر، سید حسن، نهایة الدرایة، تحقیق، ماجد غرباوی، قم، مشعر، ۱۳۵۴ق.
- موسوی العاملی، محمد بن علی، مدارک الاحکام، تحقیق: قم، مؤسسه آل البیت لاحیاءالتراث، بیتا.
- شهید ثانی، زین الدین بن علی، شرح البدایة فی علم الدرایة، تحقیق: عبدالحسین محمد علی بقال، قم، سید الشهداء، ۱۴۰۴ق.
- سیوطی، احمد بن ابیبکر، تدریب الراوی فی شرح تقریب النواوی، مدینه، المکتبه العلمیه، ۱۳۹۲ق.
- الموسوی الغریفی، محی الدین، قواعد الحدیث، بیروت، دارالاضواء، ۱۴۰۶ق.