حدیث مرفوع
حَدیث مَرفوع از اقسام خبر واحد و از اصطلاحات علم درایه است.[۱] دو تعریف برای حدیث مرفوع گفته شده است:
- حدیث مرفوع به حدیثی گفته میشود که آخر سند آن به قول یا فعل یا تقریر معصوم اضافه شود؛ خواه سند داشته باشد خواه نداشته نباشد؛ در صورت سند داشتن، فرقی نمیکند که سند کامل باشد یا ناقص؛[۲] مانند اینکه یکی از اصحاب ائمه(ع) بگوید: امام صادق(ع) چنین فرمود یا دیدم که چنین کاری کرد.[۳] حدیث مرفوع در این تعریف، در مقابل حدیث موقوف است.[۴] حدیث موقوف به غیرمعصوم نسبت داده میشود.[۵] این قسم از حدیث مرفوع میتواند صحیح، موثق، حسن یا ضعیف باشد.[۶] عبدالله مامقانی استعمال این تعریف را شایع و بیشتر دانسته است.[۷]
- حدیث مرفوع حدیثی است که ضمن تصریح به واژه «رفع» در آن، یک یا چند راوی آن نیز ذکر نشده باشد؛ مانند آنکه گفته شود: «روی الکلینی عن علی بن ابراهیم، عن ابیه، رَفَعَهُ عن ابی عبدالله علیهالسلام».[۸] این نوع روایت را مصداق حدیث مرسل شمردهاند.[۹]
آیتالله سبحانی تعریف دوم را غیرشایع شمرده است.[۱۰]
پانویس
- ↑ مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ج۳، ص۲۷۰.
- ↑ شهید ثانی، الرعایة فی علم الدرایة، ۱۴۰۸ق، ص۹۷؛ سبحانی، اصول الحدیث وأحکامه فی علم الدّرایة، ۱۴۲۸ق، ص۶۶و۶۷؛ مامقانی، مقباس الهدایة، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۷۱و۱۷۲.
- ↑ شهید ثانی، الرعایة فی علم الدرایة، ۱۴۰۸ق، ص۹۷؛ مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ج۳، ص۲۷۰.
- ↑ مامقانی، مقباس الهدایة، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۷۲.
- ↑ سبحانی، اصول الحدیث وأحکامه فی علم الدّرایة، ۱۴۲۸ق، ص۶۷.
- ↑ مؤدب، علم الدرایه تطبیقی، ۱۳۹۱ش، ص۱۰۱؛ مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ج۳، ص۲۷۰.
- ↑ مامقانی، مقباس الهدایة، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۷۲.
- ↑ مامقانی، مقباس الهدایة، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۷۱.
- ↑ مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ج۳، ص۲۷۰.
- ↑ سبحانی، دروس موجزة فی علمی الرجال والدرایة، ۱۴۲۲ق، ص۱۷۸.
منابع
- سبحانی، جعفر، اصول الحدیث وأحکامه فی علم الدّرایة، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، ۱۴۲۸ق.
- سبحانی، جعفر، دروس موجزة فی علمی الرجال والدرایة، قم، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیة، ۱۴۲۲ق.
- شهید ثانی، زینالدین بن علی، الرعایه فی علم الدرایه، قم، مکتبة آیةالله العظمی المرعشی النجفی، ۱۴۰۸ق.
- مامقانی، عبدالله، مقباس الهدایة فی علم الدرایة، قم، دلیل ما، ۱۳۸۵ش.
- مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت علیهمالسّلام، زیر نظر سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، ۱۳۸۷ش.
- مودب، رضا، علم الدرایه تطبیقی، قم، مرکز نشر المصطفی، ۱۳۹۱ش.