حسن مصطفوی: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
| تاریخ تولد = چهارم [[شعبان]] سال ۱۳۳۴هجری قمری | | تاریخ تولد = چهارم [[شعبان]] سال ۱۳۳۴هجری قمری | ||
| شهر تولد = تبریز | | شهر تولد = تبریز | ||
| کشور تولد = | | کشور تولد = | ||
| محل تحصیل = نجف {{•}} قم | | محل تحصیل = [[نجف]] {{•}} قم | ||
| محل زندگی = | | محل زندگی = | ||
| تاریخ وفات =نوزدهم [[جمادی الاول]] ۱۴۲۶ق | | تاریخ وفات =نوزدهم [[جمادی الاول]] ۱۴۲۶ق | ||
| شهر وفات = تهران | | شهر وفات = تهران | ||
| محل دفن = | | محل دفن = [[قم]]، قبرستان باغ بهشت | ||
| استادان = | | استادان = [[سید محمد حجت کوه کمرهای]]، [[سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[میرزا حسین نائینی]]، [[محمد حسین غروی اصفهانی]] | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| اجازه روایت از = | | اجازه روایت از = | ||
نسخهٔ ۴ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۲۹
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| لقب | علامه مصطفوی |
| تاریخ تولد | چهارم شعبان سال ۱۳۳۴هجری قمری |
| تاریخ وفات | نوزدهم جمادی الاول ۱۴۲۶ق |
| محل دفن | قم، قبرستان باغ بهشت |
| شهر وفات | تهران |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | سید محمد حجت کوه کمرهای، سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا حسین نائینی، محمد حسین غروی اصفهانی |
| محل تحصیل | نجف • قم |
| تألیفات | التحقیق فی کلمات القرآن الکریم |
میرزا حَسَن مُصْطَفوی مشهور به علامه مصطفوی (۱۳۳۴-۱۴۲۶ق) عالم شیعی و از دانشمندان و محقّقان حوزوی است. او مسلط به چهار زبان ترکی، عربی، فرانسوی، عبری و دارای بیش از ۷۰ جلد کتاب است که معروفترین آنها مجموعه ۱۴ جلدی التحقیق فی کلمات القرآن الکریم است. برخی از استادان وی عبارتند از: حجّت کوه کمرهای، سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا حسین نائینی،شیخ محمّد حسین اصفهانی.
زندگینامه
ولادت
در روز چهارم شعبان سال ۱۳۳۴هجری قمری مطابق با سال ۱۲۹۷هجری شمسی در شهر تبریز به دنیا آمد.[۱] میرزا حسن مصطفوی مشهور به علامه مصطفوی (۱۳۳۴ق-۱۴۲۶ق) عالم شیعی ایرانی و از دانشمندان و محقّقان حوزوی است. او مسلط به چهار زبان ترکی، عربی، فرانسوی، عبری و دارای بیش از ۷۰ جلد کتاب است که معروفترین آنها مجموعه ۱۴ جلدی التحقیق فی کلمات القرآن الکریم است. برخی از مشهورترین استادان وی عبارتند از: حجّت کوه کمرهای، سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا حسین نائینی،شیخ محمّد حسین اصفهانی.[۲]
نسب
حسن مصطفوی دورانِ کودکی را در شهر تبریز در محضرِ پدرش آقا شیخ عبدالرّحیم زندگی کرد. شیخ عبدالرّحیم فرزند شیخ مصطفی از دانشمندانِ شهر و مشهور به زهد و تقوی بوده است. نقل می کنند که او دارای روحیهای بسیار لطیف و صاف و با اینکه از نظر علمی صاحبِ رأی ولی همیشه در سکوت و تواضع کامل به مردم خدمت میکرده است و چون از نظر مالی در شرایط بسیار خوبی بوده، کمکهای زیادی هم به آشنایان داشته است.
چندین حاشیه نویسی و توضیحات و تحقیق و بررسی در خصوص کتب اساسی فقه و اصول اسلامی از وی بر جای مانده است .او در پنجاه و هفت سالگی درگذشته شده است.
مادرش فاطمه و مادر بزرگش از سلسله ساداتِ صحیح النّسب و جلیل القدرِ تبریز بوده است.
وفات
مصطفوی در تاریخ نوزدهم جمادی الاول ۱۴۲۶ مطابق با ۵ تیر ماه ١٣٨٤ش حدود ساعت ١٤:٣٠ بعد از ظهر یکشنبه در منزلش در تهران وفات یافت. مزارش در قبرستان باغ بهشت در شهر قم واقع است.[۳]
تحصیلات علوم دینی و کلاسیک
دوران دبستان و دبیرستان را بصورت فوق العاده و استثنائی در شهر تبریز ایران گذراند و در ضمن دروس مدرسه و اخذ دیپلم، شروع به دروس ادبیات عربی و علوم اسلامی نمود که در پانزده سالگی تا پایان کتاب رسائل و مکاسبرا به پایان رسانیده و سپس در دانشکده الهیات تبریز (معقول و منقول) موفق به اخذ لیسانس و سپس دکترای الهیات گردید.
از شانزده سالگی تا بیست و سه سالگی را در قم و از بیست و سه سالگی تا بیست و پنج سالگی را در نجف اشرف به تحصیلات علوم دینی و اسلامی مشغول گشت.
و سپس مجدداً به قم مراجعت و به مدت یکسال به تدریس تفسیر قرآن و علوم مرسومه مبادرت فرمود و در بیست و شش سالگی به تهران عزیمت و در همان سال ازدواج نمود.
اساتید
در تبریز از اساتیدِی چون شیخ علی اکبر اهری و عمو زین الدّینی و در قم از آیت الله حجّت کوه کمرهای در فقه و اصول و در نجف از آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی در فقه و از آیت الله میرزا حسین نائینی در اصول و از آیت الله شیخ محمّد حسین اصفهانی هم در فقه و اصول، استفاده نمود.
مقام علمی و تسلط او به چهار زبان
مصطفوی ضمن کسب دارای دکترای الهیات، در بیست و شش سالگی به درجه اجتهاد رسید. اجتهاد او را مراجع و عالمان دینی آن زمان نظیر آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی گواهی کردند. . او به چهار زبان تسلط کامل پیدا کرد: ترکی، عربی، فرانسوی، عبری.
وقتی در تهران اقامت نمود برخی، به ویژه آیت الله بروجردی از او تقاضا نمود که جهت تدریس به قم مراجعت کند ولی نپذیرفت. ایشان زندگیاش را از درآمد تألیف و نشر کتابها و نوشتههایی که تألیف داشته میگذرانده است. اکثر علما و دانشمندان و اساتید دانشگاه وقتی متوجّه میشوند که چنین شخصیتی در شهر تهران سکونت دارد و روزانه دو ساعت یعنی ده تا دوازده صبح در محل دفتر انتشارات تشریف میآورد، در آنجا حاضر گردیده و از ایشان استفادههای علمی و معنوی می نمودند.
دوستان معنوی ایشان
برخی از دوستانِ معنوی او در آن زمان، یعنی از بیست تا حدود سی سالگی عبارتند از:
- ملّا آقاجان زنجانی. در زنجان زندگی می کرده است.
- میرزا جواد آقا انصاری همدانی. در شهر همدان زندگی می کرده است..
- حاجی محبوب. که ایشان اصلیتش از آفریقا ولی ساکن شهر تهران بوده است.
- آقا شیخ نورالدّین خراسانی. در علوم غریبه استاد و در شهر مشهد ساکن بوده است.
ماجرای دیدار با سید علی قاضی
آیت الله نجابت از شیخ حسن مصطفوی نقل کرده که ایشان میگفت:
- «یک زمانی به نجف مشرف شدم تا آقای قاضی را زیارت کنم و از محضرش استفاده کنم ، ولی بر اثر بدگویی برخی طلاب جاهل می ترسیدم به محضر آقای قاضی بروم. یک روز در کنار در بزرگ بازار حرم نشسته بودم و کسانی را که از در قبله سلطانی به حرم رفت و آمد می کردند می دیدم. یک لحظه در فکر فرو رفتم که اصلاً من برای چه به نجف امده ام، من برای ملاقات با آقای قاضی به این جا آمده ام ولی می ترسم. در همین اوان که نشسته بودم و در این فکر بودم دیدم یک سید بزرگواری از حرم مطهر بیرون آمد و دور تا دور بدنش را نوری احاطه کرده بود. چنان که از شش جهت اندامش نوری ساطع بود . من شیفته این آقا شدم، دیدم طرف در سلطانی حرم رفت و نزد قبر ملا فتحعلی سلطان آبادی نشست. در این لحظه دیدم آن سید نورانی به کسی چیزی گفت و او نزد من آمد و گفت: آن سید می فرماید: ای کسی که اسمت حسن است، سریرهات حسن است، شکلت حسن است، شغلت حسن است چرا می ترسی؟ پیش بیا، پیش ما بیا و نترس، و ما این چنین به محضر آقای قاضی مشرف شدیم.»
تألیفات
علامه مصطفوی دارای تألیفات و نوشتههایی بیش از هفتاد جلد کتاب میباشند. اولین کتاب تألیفی او بنام رهنمای گمشدگان در سن ۲۴ سالگی بوده است، که یکی از بهترین کتابهای عرفانی در سیر و سلوک میباشد. نوشتههای ایشان در زمینههای مختلف علوم الهی است:
- تحقیق در واژهها و لغات قرآن با نام التحقیق فی کلمات القرآن الکریم نوعی تفسیر ضمنی و محتوایی را در بر دارد. این کتاب یکی از بزرگترین فرهنگهای قرآنی است که در ۱۴ جلد به چاپ رسیده است.
- تفسیر روشن، تفسیر قرآن و کلمات خداوند بطوری که تمامی کلمات خداوند، منظور و معنای واقعی و حقیقیایش مشخص و روشن شده و تمامی احتمالات و معانی و تفاسیرِ سست، مردود شناخته شده است.
- تاریخ اسلام.
- تحقیق راجع به زندگانی و فرمایشات و سیره و روش امامان معصوم(ع).
- تحقیق راجع به دیگر ادیان الهی.
- علم کلام.
- علم رجال.
- علم اخلاق.
- عرفان و سیر و سلوک.
- حقایق و معارف الهی.[۴]
پانویس
منابع
- مصطفوی، صادق، آراء و اندیشههای علامه حسن مصطفوی، گلستان قرآن، شانزدهم اسفند ۱۳۸۱ - شماره ۱۴۳.
- ضایعه رحلت محقق بزرگ عالم عارف حاج میرزا حسن مصطفوی، درسهایی از مکتب اسلام، شهریور ۱۳۸۴، سال ۴۵ - شماره ۶.
- مرکز نشر آثار علامه مصطفوی
- معرفی آثار علامه مصطفوی