محمدمحسن فیض کاشانی: تفاوت میان نسخهها
Shamsoddin (بحث | مشارکتها) جز ←تحصیلات |
Shamsoddin (بحث | مشارکتها) جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
==ولادت و درگذشت== | ==ولادت و درگذشت== | ||
فیض در 14 [[صفر]] سال 1007 ق در [[كاشان]] زاده شد.<ref>افندی اصفهانی، ج5، ص180؛ قمی، ج3، ص39؛ فیض، الوافی، ج1، ترجمه مولف، ص17</ref> و 22 ربیع الثانی در ۱۰۹۱ق در همانجا درگذشت و در قبرستانی كه در زمان حیاتش زمین آن را وقف نموده بود، به خاك سپرده شد. <ref> نک: افندی اصفهانی، ج5، ص182؛ الکنی و الالقاب، ج3، ص40</ref> | فیض در 14 [[صفر]] سال 1007 ق در [[كاشان]] زاده شد.<ref>افندی اصفهانی، ج5، ص180؛ قمی، ج3، ص39؛ فیض، الوافی، ج1، ترجمه مولف، ص17</ref> و 22 ربیع الثانی در ۱۰۹۱ق در همانجا درگذشت و در قبرستانی كه در زمان حیاتش زمین آن را وقف نموده بود، به خاك سپرده شد. <ref> نک: افندی اصفهانی، ج5، ص182؛ الکنی و الالقاب، ج3، ص40</ref> مقبره او در کاشان مورد توجه شیعیان است. | ||
==لقب== | ==لقب== | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
[[افندی]] و [[حر عاملی]] با کلماتی همچون فیلسوف، حکیم، متلکم، محدث، فقیه، شاعر، ادیب، عالم، فاضل او را ستودهاند.<ref>حر عاملی، ج2، ص305؛ افندی اصفهانی، ج5، ص180</ref> | [[افندی]] و [[حر عاملی]] با کلماتی همچون فیلسوف، حکیم، متلکم، محدث، فقیه، شاعر، ادیب، عالم، فاضل او را ستودهاند.<ref>حر عاملی، ج2، ص305؛ افندی اصفهانی، ج5، ص180</ref> | ||
==مکتب فقهی== | |||
فيض كاشاني از فضاي حاكم بر حوزههاي علمي شيعه در قرن يازدهم و تعاليم استادش سيد هاشم بحراني تأثير پذيرفت و مكتب اخباري را اختيار نمود و مباني و روش اجتهادي مجتهدان را در برخي از آثار خود مورد نقادي قرار داده است البته وی مانند یوسف بن احمد بحرانی اخباری معتدل به شمار میرود. | |||
==استادان== | ==استادان== | ||
* [[ملا محمد تقی مجلسی]] (درگذشته 1070 ق) | * [[ملا محمد تقی مجلسی]] (درگذشته 1070 ق) | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۴: | ||
*[[منهاج النجاة]] | *[[منهاج النجاة]] | ||
*[[خلاصة الاذکار]] | *[[خلاصة الاذکار]] | ||
*دیوان | *دیوان | ||
*رساله شرح صدر و...<ref>خوانساری، ج6، ص91-93؛ قمی، ج3، ص40</ref> <ref>افندی اصفهانی، ج5، ص181-182؛ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ص33-59؛ نک، حر عاملی، ج2، 30-306</ref> | *رساله شرح صدر و...<ref>خوانساری، ج6، ص91-93؛ قمی، ج3، ص40</ref> <ref>افندی اصفهانی، ج5، ص181-182؛ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ص33-59؛ نک، حر عاملی، ج2، 30-306</ref> | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
| خط ۸۸: | خط ۹۰: | ||
*عدم خلود [[کافر|كافران]] در عذاب دوزخ | *عدم خلود [[کافر|كافران]] در عذاب دوزخ | ||
*عدم نجات اهل [[اجتهاد]]، اگر چه از بزرگترین دانشمندان باشند.<ref>خوانساری، ج6، ص80-81</ref> | *عدم نجات اهل [[اجتهاد]]، اگر چه از بزرگترین دانشمندان باشند.<ref>خوانساری، ج6، ص80-81</ref> | ||
==معاصر با صفویه== | |||
==فرزندان== | ==فرزندان== | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۲۳: | ||
[[رده:فقهای شیعه قرن11(قمری)]] | [[رده:فقهای شیعه قرن11(قمری)]] | ||
[[رده:عارفان شیعه قرن11(قمری)]] | [[رده:عارفان شیعه قرن11(قمری)]] | ||
[[رده:اخباریان قرن11(قمری)]] | |||
نسخهٔ ۱۸ اکتبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۲:۳۲
ملا محمد بن مرتضی بن محمود کاشانی (۱۰۰۷ق/۹۷۷ش-۱۰۹۱ق/۱۰۵۸ش)، معروف به ملا محسن و ملقب به فیض، از شاعران، عارفان و فقهای شیعه در قرن یازدهم قمری است.
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۱۴ توسط [[کاربر:{{{کاربر}}}]] برای جلوگیری از تعارض ویرایشی اینجا گذاشته شده است. اگر بیش از پنج روز از آخرین ویرایش مقاله میگذرد میتوانید برچسب را بردارید. در غیر این صورت، شکیبایی کرده و تغییری در مقاله ایجاد نکنید. |
نسب و خاندان
خاندان فیض از خاندان های علمی و مشهور شیعه بوده است[۱] پدرش رضی الدین شاه مرتضی (950ـ 1009 ق) [۲] و مادرش زهرا خاتون (درگذشته 1071 ق)، دختر ضیاء العرفا رازی بود. [۳] جد فیض، تاج الدین شاه محمود فرزند ملا علی كاشانی، در كاشان مدفون است.
ولادت و درگذشت
فیض در 14 صفر سال 1007 ق در كاشان زاده شد.[۴] و 22 ربیع الثانی در ۱۰۹۱ق در همانجا درگذشت و در قبرستانی كه در زمان حیاتش زمین آن را وقف نموده بود، به خاك سپرده شد. [۵] مقبره او در کاشان مورد توجه شیعیان است.
لقب
نام فیض محمد بوده است.[۶] اما به محسن یا محمد محسن شهرت داشت.[۷] او با دختر ملاصدرا ازدواج کرد. ملاصدرا او را فیض، و داماد دیگرش لاهیجی را فیاض لقب داد.[۸]
تحصیلات
فیض، تحصیلاتش را در کاشان آغاز کرد، او در 20 سالگی برای ادامه تحصیلات به اصفهان رفت. پس از آن دو سال در شیراز نزد سید ماجد بحرانى شاگردی کرد. فیض بار دیگر به اصفهان بازگشت. و در حلقه درس شیخ بهایى حاضر شد. وی در سفر حج از شیخ محمد نوادۀ شهید ثانی اجازه روایت دریافت کرد. و پس از آن در قم نزد ملا صدرا شاگردی کرد، و در مراجعت ملاصدار به شیراز او را همراهی کرد و نزدیک به دو سال در آنجا ماند. هر چند خوانساری، و دیگران بر این باورند که فیض در سفر نخست به شیراز نزد ملاصدرا شاگردی کرده است اما این گفته، با نوشتههای خود فیض سازگار نیست و از نوشته های او به دست می آید که او پس از بازگشت از مکه با ملاصدرا . فیض سرانجام به کاشان بازگشت و به امر تدریس، تعلیم و تالیف پرداخت.[۹]
افندی و حر عاملی با کلماتی همچون فیلسوف، حکیم، متلکم، محدث، فقیه، شاعر، ادیب، عالم، فاضل او را ستودهاند.[۱۰]
مکتب فقهی
فيض كاشاني از فضاي حاكم بر حوزههاي علمي شيعه در قرن يازدهم و تعاليم استادش سيد هاشم بحراني تأثير پذيرفت و مكتب اخباري را اختيار نمود و مباني و روش اجتهادي مجتهدان را در برخي از آثار خود مورد نقادي قرار داده است البته وی مانند یوسف بن احمد بحرانی اخباری معتدل به شمار میرود.
استادان
- ملا محمد تقی مجلسی (درگذشته 1070 ق)
- شیخ بهایی (متوفی 1031 ق) در علوم فقه و حدیث و تفسیر
- میرداماد (درگذشته 1040 ق)
- میرفندرسكی (درگذشته 1050 ق)
- ملاصدرا (درگذشته 1050 ق) در فلسفه، عرفان و كلام
- سید ماجد بحرانی (درگذشته 1028 ق) مدت دو سال در شیراز نزد وی شاگردی کرد و از او نیز اجازه نقل روایت گرفت.
- شیخ محمد فرزند حسن فرزند زین الدین عاملی (درگذشته 1030 ق) وی در سفری که مکه داشت از ایشان اجازه روایت دریافت كرد.[۱۱]
شاگردان
- محمد مشهور به عَلَم الهدی، فرزند فیض
- احمد مشهور به معین الدین، فرزند فیض
- محمد مؤمن فرزند عبدالغفور، برادر فیض
- شاه مرتضی دوم: پسر برادر فیض
- ضیاء الدین محمد، فرزند حكیم نورالدین، دایی فیض.
- ملا شاه فضل الله و ملا علامی: خواهر زادگان فیض.
- ملا محمد باقر مجلسی
- سید نعمت الله جزایری
- قاضی سعید قمی
- ملا محمد صادق خضری
- شمس الدین محمد قمی
- شیخ محمد محسن عرفان شیرازی و...[۱۲] [۱۳]
آثار
فیض آثار بسیاری از خود به جای گذاشت. او در کتاب فهرست تصانیف فیض که در سال 1090ق نگاشت تعداد 100 اثر را ذکر میکند [۱۴] برخی آثار او را تا سقف 140 [۱۵]و حتی بیشتر ذکر کردهاند. سید نعمت الله جزایری آثار او را حدود 200 میداند.[۱۶] اثر برخی از آثار او عبارتند از:
- تفسیر صافی
- تفسیر اصفی
- الوافی
- الشافی
- النوادر
- المعارف تلخیص علم الیقین
- معتصم الشيعه في احكام الشريعه
- المحجه البیضاءفی الاحیاء الاحیاء
- مفاتیح الشرایع
- اصول المعارف
- الحقائق
- قرة العیون
- الکلمات المکنونة
- الکلمات المخزونة
- اللائی
- جلاء العیون
- تشریح العالم
- بشارة الشیعة
- الاربعین فی مناقب امیرالمومنین
- الاصول الاصلیه
- تسهیل السبیل
- نقد الاصول الفقهیه
- النخبه
- الشهاب الثاقب
- اصول العقائد
- منهاج النجاة
- خلاصة الاذکار
- دیوان
- رساله شرح صدر و...[۱۷] [۱۸]
اشعار
فیض کاشانی
آراء و اندیشه های خاص
- جایز بودن غنا و موسیقی
- شیء نجس شده، چیز دیگر را نجس نمیکند.
- اگر آب به نجاست برسد منفعل و دگرگون نمیشود.
- عدم خلود كافران در عذاب دوزخ
- عدم نجات اهل اجتهاد، اگر چه از بزرگترین دانشمندان باشند.[۱۹]
معاصر با صفویه
فرزندان
- محمدعلم الهدی
- معین الدین احمد
- علیّه بانو کنیه او ام الخیر بوده است
- سکینه کنیه اش ام البر
- سکینه کنیه اش ام سلمه[۲۰]
مطالعه بیشتر
- فیض پژوهی؛مجموعه مقالاتی در بررسی آراء و احوال فیض کاشانی[۲۱]
پانویس
- ↑ افندی اصفهانی، ج5، ص180؛ قمی، ج3، ص39؛ فیض، الوافی، ج1، ترجمه مولف، ص17
- ↑ خوانساری، ج6، ص79
- ↑ فیض کاشانی، دیوان، ج1، مقدمه مصحح، ص6
- ↑ افندی اصفهانی، ج5، ص180؛ قمی، ج3، ص39؛ فیض، الوافی، ج1، ترجمه مولف، ص17
- ↑ نک: افندی اصفهانی، ج5، ص182؛ الکنی و الالقاب، ج3، ص40
- ↑ خوانساری، ج5، ص79؛ افندی اصفهانی، ج5، ص180؛ قمی، ج3، ص39؛ فیض، الوافی، ج1، ترجمه مولف، ص17، فیض در مقدمه وافی تصریح دارد که نامش محمد است، الوافی، ج1، مقدمه مصنف، ص4
- ↑ فیض، الوافی، ج1، ترجمه مولف، ص17، مقدمه مصنف، ص4
- ↑ خوانساری، ج6، ص94،100؛ قمی، ج3، ص41
- ↑ خوانساری، ج6، ص93
- ↑ حر عاملی، ج2، ص305؛ افندی اصفهانی، ج5، ص180
- ↑ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ص33
- ↑ قمی، ج3، ص41
- ↑ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ص33
- ↑ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ص51
- ↑ فیض، دیوان، ج1، مقدمه مصحح، ص82-88؛ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ص33-59
- ↑ خوانساری، ج5، ص93
- ↑ خوانساری، ج6، ص91-93؛ قمی، ج3، ص40
- ↑ افندی اصفهانی، ج5، ص181-182؛ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ص33-59؛ نک، حر عاملی، ج2، 30-306
- ↑ خوانساری، ج6، ص80-81
- ↑ فیض، الوافی، مقدمه مصحح، ج1، ص18-30
- ↑ فیض پژوهی
منابع
- افندی اصفهانی، میرزا عبدالله، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، تحقیق: سید احمد حسینی، مطبعة الخیام، قم، 1401ق.
- خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات، تحقیق؛ اسدالله اسماعیلیان، مکتبة الاسماعیلیان، قم.
- قمی، شیخ عباس، الکنی و الالقاب، مکتبة الصدر، تهران.
- فیض کاشانی، ملا محمد محسن، کتاب الوافی، تصحیح و تعلیق: ضیاءالدین حسینی، مکتبة الامام امیرالمومنین علی علیه السلام، اصفهان، 1412ق/1370ش.
- فیض کاشانی، ملا محمد محسن، دیوان، انتشارات اسوه، شرح و مقدمه: مصطفی فیضی کاشانی، تهران، 1371ش.