قبرستان وادی حسین (کراچی)
سردر و ورودی قبرستان وادی حسین | |
| نام | قبرستان وادی حسین |
|---|---|
| استان | پاکستان |
| شهرستان | کراچی |
| اطلاعات اثر | |
| نامهای دیگر | باغ وادی حسین |
| کاربری کنونی | قبرستان |
| دیرینگی | ۱۹۹۹م |
| بانی اثر | شیخ سخاوت علی • شیخ یاور علی |
| مالک اثر | حاج محمد یوسف نقوی |
| اطلاعات بازدید | |
| امکان بازدید | فعال |
| وبگاه | https://wadi-a-hussain.com/ |
قبرستان وادی حسین یا باغ وادی حسین، گورستانی در کراچی که محل دفن شیعیان است. این قبرستان که در سال ۱۹۹۹م تأسیس شده، امکانات ویژهای از هنگام مرگ تا دفن دارد و خدمات جامع و ارزان به شیعیان، آن را به یکی از کمهزینهترین قبرستانهای کراچی تبدیل کرده است. برخی عالمان شیعه پاکستان و شهدای حملات تروریستی در این آرامستان مدفونند.
قبرستان وادی حسین بهدلیل کمبود شدید فضای قبرستانهای دولتی، گرانی بیضابطه قبور و وجود مافیای قبر که از خانوادههای داغدار شیعه سودجویی میکرد، تأسیس گردید. نوآوریهای آن واکنشهای متفاوت و بحثبرانگیزی از تأیید تا ردّ شرعی بههمراه داشته است.
قبرستانی برای شیعیان و شهدای پاکستان
قبرستان وادی حسین، گورستانی در شهر کراچی پاکستان که محل دفن شیعیان و شهدای این کشور است.[۱] بهگفته سایت وادی حسین، این قبرستان (واقع در کنار سوپرهایوی کراچی - حیدرآباد) واکنشی به مشکلات ساختاری دولت پاکستان برای شیعیان بود.[۲] بنابر گزارش روزنامه پاکستانی، بهدلیل حاکمیت گروههای مافیایی، فعالیتهای مجرمانه از حضور معتادان گرفته تا تبهکاران، بحران شدید کمبود فضا، باجگیری گورکنها، دفن چند جسد در یک قبر و حتی ناپدید شدن قبور، سبب شده است از «وادی حسین» بهعنوان نمونهای برجسته، پاکیزه و سازمانیافته در میان گورستانها یاد شود.[۳]
قبرستان وادی حسین در سال ۱۹۹۹ تأسیس شد[۴] و خدمات منحصربهفردی از لحظه مرگ تا پس از دفن ارائه میدهد: نصب سنگ مزار، کاشت گیاهان، نگهداری فضای سبز، روشنایی، حمل جنازه، ترابری خانواده، آمبولانس، رزرو قبر و کاشیکاری.[۵] این قبرستان یکی از کمهزینهترین قبرستانهای کراچی برای شیعیان است و بهدلیل تدفین محترمانه و فضای مقدسگونه[۶] زمین آن به ۱۲ هکتار گسترش یافته است.[۷]
مدیر قبرستان «عالم شاهی» است و بنیاد شهید پاکستان (Shaheed Foundation Pakistan) کار بازسازی قبور شهدا را انجام میدهد.[۸]
مدفونان شناختهشده
برخی مدفونان در این قبرستان به این شرح است:
- سید سبط جعفر زیدی، شاعر و مرثیهخوان
- علامه آفتاب حیدر جعفری، روحانی و فعال سیاسی
- غازی ملک ممتاز حسین قادری مشهور به ناموس رسالت، فعال سیاسی
- سید علیرضا نقوی، نویسنده و پژوهشگر
- سید سعید حیدر زیدی، پژوهشگر، مترجم و نویسنده
- عسکری رضا، پژوهشگر و مورخ
- مختار وکیل، نویسنده
- شهیدانی که در حملات فرقههای مخالف کشته شدهاند
- شهدای محله شیعهنشین عباستاون.

ویژگیهای قبرستان وادی حسین
ایده تأسیس «وادی حسین» توسط حاج محمدیوسف نقوی ارائه شد.[۹] قبرستان با حمایت مالی دو برادر ساخته شد و توسط یک مؤسسه خیریه اداره میشود.[۱۰] نخستین کسی که در این قبرستان دفن گردید، برادر بزرگتر حاج محمد یوسف نقوی بود.[۱۱]
گفته میشود وسعت قبرستان برای جای دادن ۵۷ هزار قبر تا ۱۰۰ سال کافی است.[۱۲] در محوطه قبرستان، یک مسجد کامل و وضوخانه نیز ساخته شده است.[۱۳]
در قبرستان وادی حسین هر ۳۰۰ قبر، یک بلوک (با نام یکی از ۷۲ شهید کربلا) را تشکیل میدهد. روی درختان بلندگوهایی برای پخش قرآن (مخصوصاً شبهای پنجشنبه و جمعه) قرار دارد و مزار شهیدان با پرچم سرخ و لوح فلزیِ دارای عکس و مشخصات، متمایز شدهاند.[۱۴]

دسترسی آنلاین
قبرستان وادی حسین، اولین قبرستان آنلاین پاکستان است[۱۵] و خدمات آنلاین شامل شرکت مجازی در مراسم تدفین، پخش زنده یا ضبطشده تشییع و جستجوی پیشرفته برای یافتن قبر (با نام یا شماره) بههمراه عکس و جزئیات کامل متوفی است.[۱۶]
نوآوریها در وادی حسین، واکنشهای متفاوتی را برانگیخته است. برخی آن را کاملاً نادرست و بیسابقه در اسلام و مغایر با آن میدانند. در مقابل، گروهی دیگر آن را فرصتی ارزشمند برای کسانی میبینند که دور از وطن زندگی میکنند. در این میان، برخی علما، خواندن فاتحه و زیارت قبور را بهصورت اینترنتی اشکال نمیدانند، هرچند گفتهاند هیچ چیز جای حضور فیزیکی را نمیگیرد. عدهای نیز آن را یک پروژه تجاری و تبلیغاتی تلقی میکنند.[۱۷]
پانویس
- ↑ سانا بتول، «Wadi-e-Hussain: A graveyard for Pakistan’s Shia victims»، سایت الجزیره.
- ↑ «تاریخچه قبرستان وادی حسین»، سایت قبرستان وادی حسین.
- ↑ «تاریخچه قبرستان وادی حسین»، سایت قبرستان وادی حسین؛ «Grave concerns»، روزنامه DAWN.
- ↑ «تاریخچه قبرستان وادی حسین»، سایت قبرستان وادی حسین.
- ↑ وسیم صدیقی، «وادی حسین: منفرد، پہلا ’آن لائن‘ قبرستان»، بخش اردوی صدای آمریکا.
- ↑ «Wadi-e-Hussain: A graveyard for Pakistan’s Shia victims»، سایت قبرستان وادی حسین.
- ↑ وسیم صدیقی، «وادی حسین: منفرد، پہلا ’آن لائن‘ قبرستان»، بخش اردوی صدای آمریکا.
- ↑ «High-level delegation of Shaheed Foundation visited Wadi-e-Hussain Graveyard Karachi»، سایت بنیاد شهید پاکستان.
- ↑ «Wadi-e-Hussain: A graveyard for Pakistan’s Shia victims»، سایت قبرستان وادی حسین.
- ↑ «Muslims mourn loved ones online»، سایت بیبیسی.
- ↑ «تاریخچه قبرستان وادی حسین»، سایت قبرستان وادی حسین.
- ↑ «Muslims mourn loved ones online»، سایت بیبیسی.
- ↑ «وادی حسین: منفرد، پہلا ’آن لائن‘ قبرستان»، بخش اردوی صدای آمریکا.
- ↑ وسیم صدیقی، «وادی حسین: منفرد، پہلا ’آن لائن‘ قبرستان»، بخش اردوی صدای آمریکا.
- ↑ «Muslims mourn loved ones online»، سایت بیبیسی.
- ↑ «Muslims mourn loved ones online»، سایت بیبیسی.
- ↑ «Muslims mourn loved ones online»، سایت بیبیسی.
منابع
- وسیم صدیقی، «وادی حسین: منفرد، پہلا ’آن لائن‘ قبرستان»، بخش اردوی صدای آمریکا، تاریخ انتشار: ۲۷ اکتبر ۲۰۱۴م.
- «Grave concerns»، روزنامه DAWN، تاریخ انتشار: ۵ ژوئن ۲۰۱۶م.
- «Wadi-e-Hussain: A graveyard for Pakistan’s Shia victims»، سایت قبرستان وادی حسین، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «Muslims mourn loved ones online»، سایت بیبیسی، تاریخ انتشار: ۹ دسامبر ۲۰۰۴م (مقارن با آذر ۱۳۸۳ش).
- «High-level delegation of Shaheed Foundation visited Wadi-e-Hussain Graveyard Karachi»، سایت بنیاد شهید پاکستان، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «سانا بتول، Wadi-e-Hussain: A graveyard for Pakistan’s Shia victims»، سایت الجزیره، تاریخ انتشار: ۶ ژانویه ۲۰۲۱م.