پرش به محتوا

سید سبط جعفر زیدی

از ویکی شیعه
سید سبط جعفر زیدی
شاعر شیعه و استاد دانشگاه
اطلاعات
لقباستاد سبط جعفر شهید
زمینه فعالیتاشعار مذهبی • مداحی • فعال اجتماعی
ملیتپاکستان
تاریخ تولد۷ مارس ۱۹۵۷م (۱۶ اسفند ۱۳۳۵ش)
محل تولدکراچی
تاریخ درگذشت۱۸ مارس ۲۰۱۳م (۲۸ اسفند ۱۳۹۱ش)
محل دفنقبرستان وادی حسین کراچی
علت مرگترور
مذهبشیعه
بنیانگذارسازمان خیریه جی‌دی‌سی
پیشهاستاد دانشگاه
کتاب‌هانشان راه • زاد راه • منتخبات نظم و نثر
تحصیلاتفوق‌لیسانس الهیات • مدرک LLB (لیسانس حقوق) • فوق‌لیسانس ادبیات اردو


سید سبط جعفر زیدی (۱۳۳۵-۱۳۹۱ش) معروف به «استاد شهید»، شاعر، مرثیه‌خوان، مجری تلویزیونی و بنیان‌گذار «اداره ترویج سوزخوانی» در پاکستان. او از سادات زیدی و از نوادگان امام سجاد(ع) بود. از خدمات او می‌توان به تربیت شاگردان فراوان در فن مرثیه‌خوانی، بنیان‌گذاری سازمان خیریه JDC، ریاست «انجمن وظیفه سادات و مؤمنان پاکستان» و سال‌ها اجرا و کارشناسی دینی در رادیو و تلویزیون اشاره کرد. دانشگاه هاروارد نیز به‌عنوان یک متخصص هنری از او تقدیر نمود. زیدی در سال ۱۳۹۱ش در یک حمله تروریستی در کراچی به شهادت رسید و پیکرش در قبرستان وادی حسین این شهر دفن شد.

جایگاه در فرهنگ شیعه پاکستان

سید سِبْط جعفر حسین زیدی، معروف به استاد شهید،[۱] از شخصیت‌های شیعه پاکستان در زمینه‌های شعر، آموزش، وکالت، مداحی و فعالیت‌های اجتماعی بود که در حمله تروریستی به شهادت رسید.[۲] وی بنیان‌گذار «اداره ترویج سوزخوانی» با هدف جلوگیری از فراموشی هنر مرثیه‌خوانی قدیم بود.[۳]

سبط جعفر زیدی همچنین عضو فعال و بنیان‌گذار «سازمان خیریه جی‌دی‌سی» (JDC - جعفریه دیزاستر مینجمنٹ سیل) بود[۴] و ریاست «انجمن وظیفه سادات و مؤمنان پاکستان» را بر عهده داشت.[۵] او سال‌ها در تلویزیون و رادیو مجری، کارشناس دینی و شاعر با اجرای برنامه‌های متنوع بود.[۶] زیدی شاگردان فراوانی در فن سوزخوانی (مرثیه‌خوانی) تربیت کرد و دانشگاه هاروارد آمریکا به‌عنوان یک متخصص هنری از او تقدیر نمود.[۷]

او در سال ۱۹۷۷م از دانشگاه کراچی مدرک فوق‌لیسانس الهیات دریافت کرد و همچنین مدرک LLB (لیسانس حقوق) را از فدرال لاء کالج (Federal Law College) کراچی اخذ نمود.[۸] زیدی مدرک فوق‌لیسانس ادبیات اردو را نیز از دانشگاه کراچی دریافت کرد و مدرک کارشناسی علوم اسلامی را از مدرسة الواعظین و جامعه امامیه ناظم‌آباد کراچی به‌دست آورد.[۹]

زندگی‌نامه

سید سبط جعفر زیدی، از سادات زیدی و از فرزندان امام سجاد(ع)[۱۰] در ۷ مارس ۱۹۵۷م (۱۶ اسفند ۱۳۳۵ش) در شهر کراچی پاکستان متولد شد. پدرش سید احمد میان زیدی، عالم دین بود[۱۱] و خودش نوه نسیم اَمْروهوی، شاعر و فیلسوف پاکستانی به‌شمار می‌رفت.[۱۲]

زمان و مکان شهادت سبط جعفر، ۱۸ مارس ۲۰۱۳م (۲۸ اسفند ۱۳۹۱ش)، هنگام خروج از کالج دولتی علوم لیاقت‌آباد (کراچی) بود.[۱۳] گفته شده او در پایان دو وصیت‌نامه منظوم خود نوشته بود: «شهید سبط جعفر به‌قلم خود»؛ یعنی خود را شهید معرفی کرده بود.[۱۴]

روزنامه پاکستانی «The Nation» دو روز پس از حادثه، گزارش داد که مراسم تشییع و خاکسپاری زیدی با حضور هزاران نفر در کراچی برگزار شد.[۱۵] پیکر سید سبط جعفر در قبرستان وادی حسین کراچی، آرامگاه معروف علما و شعرای شیعه، دفن شد.[۱۶]

روزنامه پاکستانیِ «اکسپرس تریبون» با ابراز تأسف از ترور او، بر انسان‌دوستی و خدمات علمی او تأکید کرد.[۱۷] به گزارش اسلام‌تایمز، او با وجود مقام عالی اداری، شخصیتی ساده‌زیست داشت[۱۸] و با یک موتورسیکلت فرسوده در شهر تردد می‌کرد.[۱۹] خبرگزاری ابنا هم خبر داده، شهادت او هنگامی رخ داد که سوار بر همان موتورسیکلت از دانشگاه بازمی‌گشت.[۲۰]

ارادت به اهل‌بیت

سید سبط جعفر زیدی را مرثیه‌خوان و شاعر اهل‌بیت لقب داده‌اند.[۲۱] او در سروده‌ای، به‌دنیاآمدن حضرت علی(ع) را سرآغاز حقیقی زندگی و روشنی می‌داند:[۲۲]

مومنوں کو مبارک علی آگئے
جب علی آگئے زندگی آگئی
زندگی بندگی روشنی آگئی
روشنی آگئی روشنی آگئی
ترجمه:مؤمنان را مبارک باد، علی آمد
چون علی آمد، زندگی آمد
زندگی، بندگی، روشنی آمد
روشنی آمد، روشنی آمد


زیدی در شعری دیگر، غسل و کفن میت را نماد دیدار با علی(ع) خوانده است.[۲۳]

غسلِ مَیت نہ کہنا میرے غُسل کو
اُجْلے ملبوس کو مت کفن نام دو
میں چلا ہوں علیؑ سے ملاقات کو
جس کی تھی آرزو وہ گھڑی آگئی
ترجمه:غسل میت نخوانید غسل مرا
لباس سفیدم را کفن نام ندهید
من به دیدار علی رفته‌ام
آن ساعتی که آرزویش را داشتم، فرا رسید


سیده تابنده زیدی، دختر سبط جعفر، در مطلبی با عنوان «شهید استاد سید سبط جعفر زیدی؛ یک شخصیت عصرساز»، پدرش را مؤمن به امام زمان(ع)، آماده برای شهادت، دارای نگاه فقهی به زنان و زیستن به‌گونه‌ای بسیار ساده حتی در اوج مقام توصیف می‌کند.[۲۴]

آثار و تألیفات

آثار علمی زیدی عبارت است از:

  • نشان راه
  • زاد راه (کتابی برای زائران خانه خدا)
  • منتخبات نظم و نثر (مجموعه‌ای از اشعار مذهبی)
  • صوت علوم و فنون اسلامی
  • بسته (کتاب راهنما برای مداحی).[۲۵]

پانویس

  1. «RIP Sibte Jafar»، روزنامه اکسپرس تریبون.
  2. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۸.
  3. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۸؛ «سبط جعفر کون تھے؟»، خبرگزاری ابنا.
  4. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۸.
  5. «سبط جعفر کون تھے؟»، خبرگزاری ابنا.
  6. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۹.
  7. «سبط جعفر کون تھے؟»، خبرگزاری ابنا.
  8. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۸.
  9. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۸.
  10. «شہید استاد سید سبط جعفر زیدی ایک عہد ساز شخصیت»، اسلام‌تایمز.
  11. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۸؛ «شہید استاد سید سبط جعفر زیدی ایک عہد ساز شخصیت»، اسلام‌تایمز.
  12. «سید سبط جعفر حسین زیدی»، سایت میدان آزادی.
  13. «سبط جعفر کون تھے؟»، خبرگزاری ابنا.
  14. «شہید استاد سید سبط جعفر زیدی ایک عہد ساز شخصیت»، اسلام‌تایمز.
  15. «Professor Sibt-e-Jafar laid to rest amid sobs, tears, cries»، روزنامه دِ نیشن.
  16. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، 189؛ «Professor Sibt-e-Jafar laid to rest amid sobs, tears, cries»، روزنامه دِ نیشن.
  17. «RIP Sibte Jafar»، روزنامه اکسپرس تریبون.
  18. «شہید استاد سید سبط جعفر زیدی ایک عہد ساز شخصیت»، اسلام‌تایمز.
  19. «Shia genocide in Pakistan»، اسلام‌تایمز.
  20. «سبط جعفر کون تھے؟»، خبرگزاری ابنا.
  21. «ماہر تعلیم، بین الاقوامی شہرت یافتہ سوز خواں و شاعرِ اہلبیتؑ شہید سبط جعفر زیدی»، اسلام‌تایمز.
  22. «ماہر تعلیم، بین الاقوامی شہرت یافتہ سوز خواں و شاعرِ اہلبیتؑ شہید سبط جعفر زیدی»، اسلام‌تایمز.
  23. «ماہر تعلیم، بین الاقوامی شہرت یافتہ سوز خواں و شاعرِ اہلبیتؑ شہید سبط جعفر زیدی»، اسلام‌تایمز.
  24. «شہید استاد سید سبط جعفر زیدی ایک عہد ساز شخصیت»، اسلام‌تایمز.
  25. جعفری محمدی، نقش شیعه در گسترش علوم اسلامی در شبه قاره هند، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۹.

منابع