سال ۲۳۶ هجری قمری

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
۲۳۵ - سال ۲۳۶ هجری قمری - ۲۳۷
۲ - قرن ۳ هجری قمری - ۴
امامت
امام هادی(ع)
(دوره امامت: ۳۴ سال (۲۲۰ تا ۲۵۴ق)
حکومت‌های سرزمین‌های اسلامی
خلیفه عباسی متوکل
وقایع مهم
مزار امام حسین(ع) به دستور متوکل عباسی تخریب شد
متوکل عباسی عبیدالله بن یحیی بن خاقان را وزیر خود قرار داد
متوکل عباسی یحیی بن اکثم را به منصب قضاوت گمارد.
تولدها و وفات‌ها
وفات جعفر بن حرب همدانی
وفات مصعب زبیری
وفات ابراهیم بن عبدالله بن اغلب
وفات حسن بن سهل
وفات علی بن عبدالله بن سیف معروف به علویّه

سال ۲۳۶ هجری قمری دویست و سی و ششمین سال، از سال‌شمار هجری قمری است. از مهمترین رخدادهای این سال، تخریب مزار امام حسین(ع) به دستور متوکل عباسی است.
روز نخست این سال یعنی ۱ محرم مصادف است با سه‌شنبه ۲۸ تیر مرداد سال ۲۲۹ شمسی و ۱۹ ژوئیه سال ۸۵۰ میلادی. روز پایانی سال یعنی ۳۰ ذی‌الحجه، مصادف است با دو‌شنبه ۱۷ تیر سال ۲۳۰ شمسی و ۸ ژوئیه سال ۸۵۱ میلادی.[۱]

رویدادها

  • متوکل عباسی کینه خود را نسبت به شیعه شدت بخشید و دستور داد تا مزار امام حسین(ع) و خانه های اطراف آن را ویران کنند.
  • متوکل عباسی، یحیی بن اکثم را به منصب قضاوت و دادخواهی گماشت.
  • متوکل عباسی، عبیدالله بن یحیی بن خاقان را وزیر خود قرار داد.
  • محمد بن اسحاق بن ابراهیم بن حسین طاهری بر منطقه فارس ولایت می یابد.
  • ابوالاغلب ابراهیم بن عبدالملک بن اغلب حاکم سیسیل درگذشت و عباس بن فضل بن یعقوب بن فراره، به جای وی منصوب شد.
  • ناوگان اندلسی‌ها به سواحل امپراتوری «کارولنژیه» مانند «مارسیلیا»، «آرل» و نواحی آن در جنوب فرانسه یورش می‌برد.[۲]

وفات‌ها

  • جعفر بن حرب همدانی. وی از سران معتزله بود و مبانی اعتزال را از ابوالهذیل علاّف آموخت. وی در درستی و راستی، زهد، پرهیزگاری و عبادت یگانه زمان خویش بود. در اواخر عمر خویش به مرحله‌ای از زهد و ترکِ دنیا رسید که تمامی زمین‌هایِ دایر و اموال و دارایی خویش را رها کرد و از مردم کناره گرفت. آن گاه به تصنیف و تألیف پرداخت و با قسمتی از پول به دست آمده از فروش آثار خود، کاغذ تهیه می‌کرد و با باقیمانده آن، غذایی برای خود و عیالش فراهم می‌آورد. او را همراه با جعفر بن مبشر ثقفی «الجعفران» می‌خواندند و پیروانشان را جعفریه می‌نامیدند. کتاب‌های الایضاح، نصیحة العامة، المسترشد، المتعلم و الاصول الخمسة از آثار او است.[۳]
  • مصعب زبیری. به امور تاریخی، سرگذشت اعراب و علم انساب آگاه بود و در تاریخ، دانش فراوان داشت. وی در میان قریش از نظر ثروت، علم و شرافت موقعیت برجسته‌ای داشت و از ثقات راویان حدیث و نیز شاعر بود. کتاب «النسب الکبیر» و «نسب قریش» از تألیفات او است.[۴]
  • ابراهیم بن عبدالله بن اغلب. مردی دلیر، عاقل و بخشنده بود. محل حکومت و اقامت او شهر «بلرم» بود و در همان شهر وفات یافت.[۵]
  • حسن بن سهل. پس از کشته شدن برادرش فضل بن سهل، به وزارت مأمون عباسی برگزیده شد و از خاصّان دربار او شد. وی به هوشِ سرشار، ادب، شیوایی سخن، بخشش و نیکونویسی فرمان‌ها شهرت داشت. مأمون، دخترش «پوران» را به همسری برگزید. حسن و برادرش فضل و پدرشان سهل، پیش از آن، در میانِ مجوس سروری و سالاری داشتند.[۶]
  • علی بن عبدالله بن سیف معروف به علویّه، خواننده‌ای ماهر و آهنگ‌سازی چیره‌دست بود. وی برای امین عباسی آواز می‌خواند و تا زمان متوکل عباسی زیست. وی دستگاه‌هایی از موسیقی ایرانی را به سبک‌های متداول آوازخوانی آن روز افزود.[۷]

پانویس

  1. باحساب
  2. ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه حجتی و شفیعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۵۱۴.
  3. به نقل از ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه حجتی و شفیعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۵۱۵: طبقات المعتزله، ص ۷۳-۷۶؛ التبصیر فی الدین، ص ۷۸.
  4. به نقل از ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه حجتی و شفیعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۵۱۵: الاعلام زرکلی، ج ۸، ص ۱۵۰؛ تهذیب التهذیب، ج ۱۰، ص ۱۶۲؛ تاریخ بغداد، ج ۱۳، ص ۱۱۲؛ الدوری، نشأة علم التاریخ، ص ۴۶.
  5. به نقل از ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه حجتی و شفیعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۵۱۵: الاعلام زرکلی، ج ۱، ص ۴۱؛ البیان المغرب، ج ۱، ص ۱۱۱.
  6. به نقل از ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه حجتی و شفیعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۵۱۵: الاعلام زرکلی، ج ۲، ص ۲۰۷؛ وفیات الاعیان، ج ۲، ص ۱۲۰؛ تاریخ بغداد، ج ۷، ص ۳۱۹؛ تاریخ ابن اثیر، ج ۶، ص ۲۹۷؛ ابن خلدون، ج ۳، ص ۵۲۳؛ اعتاب الکتّاب، ص ۱۰۷؛ دائرة المعارف الاسلامیه، ماده «حسن بن سهل».
  7. به نقل از ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه حجتی و شفیعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۵۱۵: الاعلام زرکلی، ج ۵، ص ۱۱۸؛ الأغانی، ج ۱۱، ص ۳۳۳-۳۶۲؛ العقد الفرید، ج ۶، ص ۳۷.

منابع

  • باحساب
  • ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه علی‌اکبر امامی حجتی و مصطفی شفیعی، نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.