غزوه قرقرة الکدر

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
غزوه قرقرة الکدر
زمان: محرم سال ۲ هجری قمری
مکان: نزدیکی منطقه کدر
نتیجه:
علت جنگ: خون خواهی کشته شدگان بدر از سوی بنی سلیم و غطفان
جنگندگان:
مسلمانان مشرکان
فرماندهان:
حضرت محمد(ص)


غزوه قَرْقَرَةُ الْکُدْر تقابل بدون درگیری پیامبر(ص) با دو قبیله غطفان و بنی‌سلیم. این غزوه در سال دوم هجری قمری اتفاق افتاد که در آن، دو قبیله بنی‌سلیم و غَطفان به قصد انتقام از مسلمانان در منطقه کُدر جمع شدند اما با حضور سپاهیان اسلام، از آن‌جا گریختند. از این غزوه، غنائمی نصیب مسلمانان شد.

منطقه کُدْر

نقشه محل غزوه قَرقَرة الکُدر

منطقه «کُدْر» با فاصله هشت منزل (حدود ۱۷۰ کیلومتری) از شهر مدینه است. بعضی نام آن را قَرقَرةالکدر و بعضی آن را قرارةالکدر نامیده‌اند. در این منطقه، چاه آبی وجود داشت که مربوط به قبیله بنی‌سلیم بوده است. از آنجایی که این منطقه، محل تجمع دو قبیله غطفان و بنی‌سلیم برای جنگ با مسلمانان بود، نام غزوه به نام قرقرةالکدر شهرت یافته است.[۱]

شرح واقعه

یک هفته پس از بازگشت پیامبر(ص) و مسلمانان از جنگ بدر، خبری از تجمع دو قبیله بنی‌سلیم و غطفان برای حمله به مدینه به وی رسید.[۲]

پیامبر با سپاهی که امیرالمومنین علی(ع) پرچمدار آن بوده است به قصد مقابله با آنان حرکت کرد.[۳] بنابر قول مشهور، رسول خدا(ص) ابن ابی‌مکتوم را جانشین خود در مدینه کرد. اما در نقلی دیگر، سباع بن عرفطه غفاری جانشین او معرفی شده است.[۴] سپاهیان دو قبیله پیش از ورود لشکر مسلمانان از این منطقه گریخته بودند. پیامبر نیروهایی را برای اطلاع از وضعیت دشمن به ارتفاعات فرستاد. آنان تنها با تعدادی شترچران و چوپان مواجه شدند که در میان آن‌ها نوجوانی به نام یسار بود. اصحاب، همه آنان را به همراه شتران به عنوان غنیمت در اختیار پیامبر(ص) قرار دادند. بنابر پیشنهاد اصحاب، یسار به عنوان برده به رسول خدا داده شد. وی پس از مدتی این برده را آزاد ساخت.[۵] رسول خدا و مسلمانان پس از غنیمت‌گیری شتران و احشام دو قبیله، به مدینه بازگشتند.[۶]

پانویس

  1. ابن سعد، الطبقات الکبری، العلمیه، ج۲، ص۲۳.
  2. ابن سعد،الطبقات الکبری، العلمیه، ج۲، ص۲۳؛ واقدی، المغازی، الاعلمی، ج۱، ص۱۸۴؛ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۸۷۹م، ج۲ ص۱۷۵؛ ابن کثیر، البدایه والنهایه، احیاء التراث، ج۳، ص۴۱۵.
  3. ابن سعد، الطبقات الکبری، العلمیه، ج۲، ص۲۳.
  4. ابن هشام، سیره ابن هشام، دارالمعرفه، ج۲، ص۴۳؛ ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون،‌ دار احیاء التراث، ج۳، ص۲۲.
  5. واقدی، المغازی، الاعلمی، ج۱، ص۱۸۳.
  6. ابن هشام، سیره ابن هشام،دارالمعرفه، ج۲، ص۴۴.

منابع

  • ابن سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، العلمیه، بی‌تا.
  • ابن خلدون، عبدالرحمان بن محمد، تاریخ ابن خلدون، بیروت،‌ دار احیاءالتراث العربی، بی‌تا.
  • ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه والنهایه، تحقیق: علی شیری، بیروت، احیاء التراث، بی‌تا.
  • ابن هشام، عبدالملک، سیره ابن هشام، تصحیح: مصطفی سقا، بیروت، دارالمعرفة، بی‌تا.
  • واقدی، محمد بن عمر، المغازی، بیروت، الاعلمی، بی‌تا.