برید بن معاویه عجلی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

بُرَید بن مُعاویه عِجْلی (؟ ـ ح۱۴۸ق) از اصحاب امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و از فقهای شیعه در نیمه اول قرن دوم است. روایاتی از امام باقر و امام صادق علیهما السلام در ستایش او وارد شده است.

برید بن معاویه عجلی

درگذشت حدود ۱۴۸ -۱۵۰ق
نقش‌های برجسته یاران امام باقر(ع)، اصحاب اجماع، یاران امام صادق (ع)، راویان شیعه، فقهای شیعه
تأثیرگذاران امام باقر (ع)، امام صادق (ع)
دین اسلام
مذهب شیعه


نام و کنیه

اصحاب اجماع

یاران امام باقر(ع)
۱. زُرارَة بن اَعین
۲. مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳. بُرَید بن معاویه
۴. ابوبصیر اَسَدی یا (ابوبصیر مرادی)
۵. فُضَیل بن یسار
۶. محمد بن مُسلِم

یاران امام صادق(ع)
۱. جَمیل بن دَرّاج
۲. عبدالله بن مُسکان
۳. عبدالله بن بُکَیر
۴. حَمّاد بن عثمان
۵. حماد بن عیسی
۶. اَبان بن عثمان

یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱. یونس بن عبدالرحمن
۲. صَفوان بن یحیی
۳. اِبن اَبی عُمَیر
۴. عبدالله بن مُغَیرِه
۵. حسن بن محبوب یا (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب و عثمان بن عیسی)
۶. احمد بن ابی نصر بزنطی

ابن حجر عَسقلانی نام او را حاتم و کنیه‌اش را ابوالقاسم نوشته است.[۱] سال تولدش معلوم نیست.

جایگاه

وی از اصحاب برجسته و معتمد امام باقر (ع) و امام صادق (ع) بوده[۲] و به گفته‌ کشّی از جمله شش فقیه بزرگِ شیعه آن قرن است که در نشر فقه و معارف شیعه بسیار مؤثر بوده‌اند. این شش نفر را افقه الاوّلین نامیده‌اند[۳] که طبقه اولِ اصحاب اجماع نیز شمرده می‌شوند.

ابن غَضائری کتاب او را، که علی بن عُقْبه راوی آن بوده، دیده است.[۴] برید از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) بدون واسطه و گاهی به واسطه محمد بن مسلم روایت می‌کند، همچنان‌که شمار زیادی از محدّثان از او حدیث نقل کرده‌اند. ۲۰۶ روایت از او در کتب شیعه ثبت است.[۵]

از منظر ائمه (ع)

روایاتی از امام صادق (ع) و امام کاظم (ع) در ستایش از برید و چند تن دیگر نقل شده است. در این روایات، از آنان به احیاکنندگانِ آثار نبوت، نگهبانانِ دین، اُمَنای خداوند بر حلال و حرام،[۶] محبوب‌ترین کسان نزد امام صادق (ع)، بشارت داده‌شدگانِ به بهشت و حواریون امام باقر (ع) و امام صادق (ع) تعبیر شده است.[۷]ابن حجرعسقلانی نیز به مقام او نزد ائمه شیعه (ع) اشاره کرده است.[۸]

نکوهش برید و ردّ آن

کشّی سه روایت در نکوهش او نقل کرده است که علمای بزرگِ رجال آن را پاسخ داده و نپذیرفته‌اند؛ زیرا، علاوه بر وجود راویان غیر ثقه در سلسله اِسنادِ این روایات، نشانه‌های تقیه نیز در این نکوهش دیده می‌شود. مؤلفان تنقیح المقال، اعیان الشیعه و معجم رجال الحدیث در این باره به تفصیل بحث کرده‌اند.[۹]

وفات

نجاشّی تاریخ وفات برید را در زمان زندگی امام صادق (ع)، یعنی پیش از سال ۱۴۸ق، نوشته است[۱۰] و برخی سال درگذشت برید را ۱۵۰ق می‌دانند.[۱۱]


پانویس

  1. ابن حجر عسقلانی، ج ۲، ص ۱۰.
  2. شیخ طوسی، ص ۱۲۸ و ۱۷۱.
  3. کشّی، ص ۲۳۳ ؛ نوری، ج ۳، ص ۷۵۷.
  4. خوئی، ج ۳، ص ۲۸۵.
  5. خوئی، ج ۳، ص ۲۹۰.
  6. کشّی، ص ۱۳۷.
  7. علامه حلّی، ص ۲۶ ـ ۲۷؛ امین، ج ۳، ص ۵۵۸.
  8. ابن حجر عسقلانی، ج ۲، ص ۱۰.
  9. مامقانی، ج ۱، ص ۱۶۶؛ خوئی، ج ۳، ص ۲۸۸ ـ ۲۹۰؛ امین، ج ۳، ص ۵۵۹.
  10. تستری، ج ۲، ص ۲۸۱.
  11. تستری، ج ۲، ص ۲۸۲؛ نجاشی، ص ۱۱۲؛ علامه حلّی، ص ۲۷.

منابع

  • ابن حجر عسقلانی، لسان المیزان، بیروت، ۱۳۹۰ق.
  • امین، محسن، اعیان الشیعه، چاپ حسن امین، بیروت، ۱۴۰۳ق.
  • تستری، محمد تقی، قاموس الرجال، قم، ۱۴۱۰ق.
  • خوئی، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، بیروت، ۱۴۰۳ق.
  • شیخ طوسی، رجال الطوسی، نجف، ۱۳۸۰ق.
  • علامه حلّی، رجال العلامة الحلّی، چاپ محمد صادق بحرالعلوم، نجف، ۱۳۸۱ق.
  • کشّی، محمد بن عمر، اختیار معرفة الرجال، (تلخیص) محمد بن حسن طوسی، چاپ حسن مصطفوی، مشهد، ۱۳۴۸ش.
  • مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم الرجال، چاپ سنگی، نجف، ۱۳۵۲ق.
  • نجاشی، احمد بن علی، فهرست اسماء مصنفّی الشیعه المشتهر برجال النجاشی، چاپ موسی شبیری زنجانی، قم، ۱۴۰۷ق.
  • نوری، حسین، مستدرک الوسائل، چاپ محمدرضا نوری نجفی، تهران، ۱۳۲۱ش.

پیوند به بیرون