مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

غایة المرام و حجة الخصام (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
غایة المرام و حجة الخصام
کتاب غایة المرام.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سید هاشم بحرانی
موضوع: کلام
زبان: عربی
ناشر: مؤسسة التاریخ العربی
تاریخ نشر: ۱۴۲۲ق
مجموعه: ۷ جلد

غایَةُ الْمَرام وَ حُجَّةُ الْخِصام فی تَعْیینِ الْإمام مِنْ طَریقِ الْخاصّ وَ الْْعام، کتابی کلامی به زبان عربی، نوشته هاشم بن سلیمان بحرانی، عالم شیعه قرن یازدهم. این کتاب مجموعه‌ای از احادیث شیعه و سنی در فضایل امام علی(ع) و ائمه شیعه است. این کتاب در زمان ناصرالدین شاه قاجار به دست شیخ محمد تقی دزفولی با عنوان کفایة الخصام به فارسی ترجمه شد.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: سید هاشم بحرانی

سید هاشم توبَلانی بحرانی مشهور به علامه بحرانی، فقیه، محدث و مفسر شیعه در قرن یازدهم و اوایل قرن دوازدهم هجری قمری و اهل بحرین است. بحرانی مرجعیت دینی و اجتماعی اهالی بحرین را بر عهده داشت. کتاب تفسیری البرهان فی تفسیر القرآن از اوست. شیخ حر عاملی صاحب کتاب وسائل الشیعه، از شاگردان بحرانی است. بحرانی در ۱۱۰۷ یا ۱۱۰۹ق درگذشت و پیکرش در توبَلی، در قبرستان مشهور ماتینی، به خاک سپرده شد.

محتوای کتاب

کتاب دارای مقدمه و دو مقصد و یک خاتمه است.

  • مقصد اول، شامل ۶۷ باب درباره اثبات امامت علی بن ابی طالب و فرزندان ایشان؛ این بخش از کتاب، در سال ۱۱۰۰ق خاتمه یافته است.
  • مقصد دوم، شامل ۲۴۶ باب درباره فضائل و اوصاف امامان(ع) که در سال ۱۱۰۲ق پایان پذیرفته است.[۱] [۲]

بحرانی در هر باب روایات فریقین را می‌آورد و سخن خود را مستند می‌سازد.

در پایان، دو رساله از ابوعثمان بن عمر جاحظ آورده که در آن مقدم بودن علی(ع) بر سایر خلفا بیان شده است.[۳]

منابع اهل سنت

برخی از کتاب‌های اهل سنت که مؤلف به آنها استناد کرده، از این قرار است:

کفایة الخصام ترجمه غایة المرام

ترجمه و تلخیص

بنا به گفته آقا بزرگ در الذریعه، این اثر در عهد ناصرالدین شاه قاجار (۱۲۷۳ق) با عنوان «کِفایَةُ الخِصام» توسط محمدتقی دزفولی به فارسی ترجمه شده است.[۵] همچنین خلاصه آن با عنوان «مُلَخّصُ المَرام» توسط محمد تقی آقا نجفی اصفهانی (متوفای۱۳۳۲ق) چاپ شده است.[۶]

نسخ و چاپ

این کتاب در ۷ جلد با تحقیق سید علی عاشور در بیروت و در مؤسسة التاریخ العربی در سال ۱۴۲۲ق منتشر شد.

پانویس

  1. تهرانی، الذریعه، ج ۱۶، ص ۲۱.
  2. بحرانی، غایة المرام، ۱۴۲۲ق، فهرست کتاب.
  3. تهرانی، الذریعه، ج ۱۶، ص ۲۱.
  4. بحرانی، غایة المرام، ۱۴۲۲ق، ج ۱، ص ۱۶و۱۷.
  5. تهرانی، الذریعه، ج ۱۶، ص ۲۱.
  6. تهرانی، الذریعه، ج ۲۲، ص ۲۱۲.
  7. تهرانی، الذریعه، ج ۱۶، ص ۲۱.

منابع

  • بحرانی، سیدهاشم، غایة المرام و حجة الخصام، بیروت، مؤسسة التاریخ العربی، ۱۴۲۲ق.
  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دار الاضواء.