مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

قواعد المرام فی علم الکلام (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
قواعد المرام فی علم الکلام
قواعد المرام فی علم الکلام.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: ابن میثم بحرانی
موضوع: کلام
زبان: عربی
ناشر: کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی
تاریخ نشر: ۱۴۰۶ق

قَواعِدُ المَرام فی عِلمِ الکَلامکتابی کلامی و به زبان عربی نوشته ابن میثم بحرانی. مؤلف تلاش می‌کند تا مکاتب متکلمان و فلاسفه را با یکدیگر مقایسه و دیدگاه هر یک را نقد کرده و توضیح دهد.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: ابن میثم بحرانی

کمال الدین میثم بن علی بن میثم بحرانی (۶۳۶ - ۶۷۹یا۶۹۹ق)، محدث، فقیه و متکلم شیعی سدۀ ۷ق/ ۱۳م است. ابن میثم پس از تکمیل تحصیل خود به تربیت شاگردان و تألیف و تصنیف پرداخت و گفته‌اند خواجه نصیر الدین طوسی نزد او فقه خواند. شهرت عمده ابن میثم در کلام است و آثار زیادی در این زمینه و زمینه‌های دیگر به او نسبت داده‌اند.

درباره کتاب

این کتاب در الذریعه با نام «القواعد الالهیة فی الکلام و الحکمة» آمده است.[۱] قواعد المرام به همه مباحث کلامی پرداخته و ابن میثم، آن را به اشاره عزالدین ابوالمظفر عبدالعزیز بن جعفر نیشابوری نوشت. او در این اثر، بر سیره متکلمان عمل نموده و اقوال حکما را اگر موافق یافته، پذیرفته و الّا رد نموده است.[۲][۳]

دسته‌بندی کتاب

مؤلف کتاب را به ۸ قاعده تقسیم و هر قاعده را به چند رکن و ارکان را به چند بحث دسته‌بندی کرده است.

قواعد هشت‌گانه

شرح قواعد المرام
  • قاعده اول: مقدمات
  • قاعده دوم: احکام کلی معلومات
  • قاعده سوم: حدوث عالم
  • قاعده چهارم: اثبات خدا و صفات وی
  • قاعده پنجم: افعال و اقسام و احکام آن‌ها
  • قاعده ششم: نبوت
  • قاعده هفتم: معاد
  • قاعده هشتم: امامت.[۴]

شرح کتاب و چاپ

شرح این کتاب را زهرا مصطفوی با عنوان «شرح قواعد المرام» نخستین بار در سال ۱۳۸۶ش به چاپ رساند.[۵]

این کتاب به کوشش سید احمد حسینی در قم (۱۳۹۸ق و ۱۴۰۶ق) به‌وسیله کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی چاپ شده است.

پانویس

  1. تهرانی، الذریعه، ج۱۷، ص۱۷۹.
  2. بحرانی، قواعد المرام، ۱۴۰۶ق، ص۵.
  3. صادق‌زاده، نقدی بر کتاب شرح قواعد المرام، ۱۳۸۷ش.
  4. بحرانی، قواعد المرام، ۱۴۰۶ق، فهرست کتاب.
  5. صادق‌زاده، نقدی بر کتاب شرح قواعد المرام، ۱۳۸۷ش.

منابع

  • بحرانی، ابن میثم، قواعد المرام فی علم الکلام، قم، کتابخانه آیةالله مرعشی، ۱۴۰۶ق.
  • صادق‌زاده، فیروزه، نقدی بر کتاب شرح قواعد المرام، کتاب ماه فلسفه، خرداد ۱۳۸۷ش، شماره ۹.
  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دار الاضواء.