هادی المضلین (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
هادی المضلین
کتاب هادی المضلین.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: ملا هادی سبزواری
موضوع: کلام
سبک: استدلالی
زبان: فارسی
ناشر: انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تاریخ نشر: ۱۳۸۳ ش
مجموعه: یک جلد

هادِی الْمُضِلّین فی اُصولِ الدّین (راهنمای گمراهان در اصول دین) رساله‌ای فارسی در علم کلام منسوب به عالم شیعه قرن سیزدهم، ملا هادی سبزواری. برخی معتقدند چون نام این رساله در هیچ یک از فهرست آثار محقق سبزواری یافت نمی‌شود متعلق به ایشان نیست. این اثر در یک مقدمه و پنج باب تدوین شده است.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: ملاهادی سبزواری

ملاهادی سبزواری (۱۲۱۲-۱۲۸۹ هجری قمری) متخلص به «اسرار»، حکیم، شاعر و عارف شیعی عصر قاجار و بزرگترین فیلسوف قرن سیزدهم است که در سبزوار متولد شد و در همانجا بدرود حیات گفت. حاجی سبزواری به لحاظ زمانی متعلق به نسل پنجم بعد از ملاصدرا است.

انتساب اثر

درباره مؤلّف هادی المضلّین، نمی‌توان حکم قطعی داد و دو احتمال وجود دارد:

  • در برخی از منابع کتاب‌شناسی مانند الذریعه و فهرست نسخه‌های خطّی فارسی، این اثر به عنوان یکی از نوشته‌های حاج ملاّهادی سبزواری معرّفی شده است. آقابزرگ تهرانی، از این اثر با عنوان «هادی المضلین فی اصول الدین» نام می‌برد.[۱]
  • در مقابل در هیچ‌یک از فهرست‌هایی که از آثار وی ارائه شده، نامی از هادی المضلّین نیست. بنابراین احتمال داده‌اند هادی المضلّین اثر حاج ملاّهادی سبزواری نیست، بلکه محصول اندیشه یکی از شاگردان و یا متکلّمان متأثّر معاصر اوست.[۲] [۳]

محتوای کتاب

کتاب از پنج بخشی اساسی تشکیل شده است:

  1. توحید (شامل اثبات توحید واجب الوجود، اثبات وحدت ذات الوهیت، اثبات توحید خدای تعالی)
  2. عدل (در باب شعب عدیده عدل)
  3. نبوّت و امامت (شامل نبوت و ولایت محمد و آل محمد(ص)، در بطلان معاندین)
  4. معاد (اقسام و مراتب معاد)
  5. آنچه به تجربه ثابت شده است.

سبزواری برخلاف روش متداول، مبحث امامت و نبوّت را در هم می‌آمیزد، زیرا بر این باور است که همان گونه که در خارج، امامتْ دنباله نبوّت و امام پیرو نبی است، در عالم اثبات نیز نمی‌توان این دو بحث را از هم جدا کرد.[۴] [۵]

نسخه‌های خطّی

  1. نسخه کتابخانه آستان قدس رضوی که در سال ۱۲۸۹ق به خطّ نستعلیق شکسته، به دست کاتبی ناشناس کتابت شده است.
  2. نسخه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران که در سال ۱۲۸۹ق به خطّ شکسته نستعلیق آشتیانی نوشته شده است.
  3. نسخه کتابخانه آیت اللّه مرعشی نجفی که در سال ۱۲۹۱ق به خطّ نسخ کتابت شده است.
  4. نسخه کتابخانه آستان قدس رضوی که در سال ۱۲۹۰ق به خطّ نسعلیق نوشته شده است.
  5. نسخه کتابخانه امیرالمؤمنین نجف که در سال ۱۲۹۱ق به خطّ نستعلیق زیبا کتابت شده است.[۶] [۷]

چاپ

چاپ اول «هادی المضلین» در تهران با همت انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به سال ۱۳۸۳ شمسی چاپ و منتشر شد.

پانویس

  1. تهرانی، الذریعه، ج۲۵، ص۱۸۳.
  2. سبزواری، هادی المضلین، ۱۳۸۳ش، ص۲۹.
  3. علی اوجبی، هادی المضلین اثری منسوب به حاج ملا هادی سبزواری، ۱۳۸۴ش.
  4. سبزواری، هادی المضلین، ۱۳۸۳ش، ص۲۸.
  5. علی اوجبی، هادی المضلین اثری منسوب به حاج ملا هادی سبزواری، ۱۳۸۴ش.
  6. سبزواری، هادی المضلین، ۱۳۸۳ش، ص۳۰.
  7. علی اوجبی، هادی المضلین اثری منسوب به حاج ملا هادی سبزواری، ۱۳۸۴ش.

منابع

  • سبزواری، ملاهادی، هادی المضلین، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۳ش.
  • اوجبی، علی، در آستانه تحقیق: هادی المضلین اثری منسوب به حاج ملا هادی سبزواری، آینه میراث، دوره جدید، تابستان ۱۳۸۴، شماره ۲۹.
  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دارالاضواء.